Opublikowane przez w Architektura i Urbanistyka, Historia.

W Książnicy Pomorskiej za kilka dni otwarta zostanie czasowa wystawa poświęcona historii powstania pomnika Czynu Polaków (zwanego także pomnikiem Trzech Orłów). Autor monumentu – Gustaw Zemła przyjedzie na otwarcie ekspozycji, które odbędzie się 6 listopada (we wtorek) o godzinie 16:30.

Podczas wspomnianego powyżej spotkania artyście zostanie wręczony Medal za Zasługi dla Miasta przez wiceprzewodniczącego Szczecina.

Podstawowe informacje o wydarzeniu:

  • tytuł wystawy: „Pomnik Czynu Polaków – historia powstania”
  • termin: 6-30 listopada 2012
  • miejsce: Książnica Pomorska w Szczecinie (ul. Podgórna 15/16), sala im. Zbigniewa Herberta
  • spotkanie z autorem pomnika: 6 listopada (wtorek) o godzinie 16:30

Gustaw Zemła o Pomniku Czynu Polaków (fragmenty wywiadu przeprowadzonego z artystą przez Łukasza Skubisza, zatytułowanego Gniazdo Orłów – rozmowa z Gustawem Zemłą, który ukazał się w sedina.pl magazyn. Rocznik Miłośników Dawnego Szczecina, nr 4/2009):

„(…) nie do końca wiedziałem, co właściwie znaczy ten „czyn Polaków”. Szukając właściwej koncepcji wykonałem setki rysunków. Doszedłem do wniosku, iż musi to być pomnik wpisujący się w ciąg mojej gramatyki plastycznej. Początkowo zaakcentowałem skrzydła, z których następnie wyłoniły się orły”.

„Przestrzeń, w której miał stanąć pomnik szczeciński , właściwie zdeterminowała jego formę. Gdy zobaczyłem to miejsce na Jasnych Błoniach zorientowałem się, że w tym miejscu nie może stanąć żadna forma pozioma, a zdecydowanie pionowa – jak wykrzyknik, który tę przestrzeń zaakcentuje”.

„Co do tego, czy spodoba się społeczeństwu, to byłem – nieskromnie mówiąc – pewny. To raczej dobra rzeźba, niebanalne rozwiązanie w porównaniu z tytułem”.

„(…) mnie ta realizacja bardzo uczuciowo związała ze Szczecinem. Co tu dużo mówić, to było kilka lat mojej wytężonej pracy. I dosyć dużo wysiłku. Dlatego, że to był pomnik trudny – i  w sensie konstrukcyjnym, i znacznie rozbudowany pod względem artystycznym. To było wspaniałe przeżycie.
I jakby ciągle tkwi we mnie”.

Krótka notka o artyście:

Kazimierz Gustaw Zemła – współczesny polski rzeźbiarz. Urodził się w  1931 r. w Jasienicy Rosielnej na Rzeszowszczyźnie. W latach 1952-1958 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Od ukończenia studiów do 2002 r. pracował jako wykładowca na macierzystej uczelni. Pełnił tam również funkcje prorektora i dziekana.  Jest profesorem zwyczajnym, członkiem Polskiej Akademii Umiejętności. Od 2006 r. należy do Rady Programowej Fundacji Centrum Twórczości Narodowej.

Artysta specjalizuje się w rzeźbie pomnikowej, sakralnej, studyjno-kameralnej. Jego prace charakteryzuje silna metaforyczność i symboliczny charakter formy. Zrealizował ponad 30 wystaw indywidualnych, ponadto wziął udział w około 20 wystawach międzynarodowych i 50 wystawach krajowych. Otrzymał wiele nagród i wyróżnień i odznaczeń, w tym w 1980 roku Nagrodę Państwową I stopnia, w 1990 r. Krzyż Oficerski Kawalerów Maltańskich, w 1995 r. Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, w 1999 r. Oficerski Krzyż Zasługi – Peru oraz 4 lipca 2011 r. postanowieniem prezydenta Bronisława Komorowskiego,  „w uznaniu wybitnych zasług dla kultury polskiej, za osiągnięcia w twórczości artystycznej oraz pracy dydaktycznej” Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski.

„Pomnik Powstańców Śląskich”, „Bitwa o Monte Cassino”, „Polegli Niepokonani”, „Pomnik Czynu Polaków” to najsłynniejsze dzieła rzeźbiarza, które są sumą doświadczeń jego wieloletniej pracy twórczej. Oprócz wielu pomników w swoim dorobku Gustaw Zemła ma również cykle rzeźb sakralnych. W latach 1980 – 1990 wykonał  zespół 40 rzeźb dla kościoła w Mistrzejowicach (dzielnica Krakowa). W latach 2000 – 2002 stworzył cykl płaskorzeźb nawiązujących do Starego i Nowego Testamentu – „Drzwi do Raju” i „Wrota do przeszłości”. Jest również autorem pomnika nagrobnego, znanego podróżnika Tonego Halika, na Cmentarzu Bródnowskim w Warszawie, a także statuetki Nagrody Literackiej Nike. W kilku polskich miastach (m.in. w Krakowie i Suwałkach), a także w Montevideo można znaleźć posągi przedstawiające bł. Jana Pawła II autorstwa rzeźbiarza.