Opublikowane przez w Historia, Pamiętniki, Wspomnienia, Reportaże, Publicystyka, Wydarzenia.

Z różnych przyczyn realizacja filmu o Leonardzie Borkowiczu trwała ponad cztery lata. Emisja gotowego materiału została przez Telewizję Polską odłożona na kolejne pół roku. Pełnomocnik Rządu zmarł w Warszawie w 1989 roku. Skromny pogrzeb odbył się na Cmentarzu Północnym w stolicy kraju…

Pierwsze cztery odsłony artykułu dostępne są pod tymi adresami:

Produkcja filmu Pełnomocnik Rządu, w którym brał udział Aleksander Płaksiwy, z przyczyn niezależnych od autora, trwała bardzo długo – od maja 1983 roku do października 1987 roku. Godzinny film o Leonardzie Borkowiczu ukazał się na antenie programu I TVP 2 maja 1988 roku, w bardzo dobrym paśmie oglądalności o godz. 21.35. Mimo wcześniejszych kategorycznych zastrzeżeń, wojewoda Borkowicz przed emisją filmu nie oglądał. Poinformował mnie telefonicznie, że bez przeglądu zgadza się na pokazanie filmu. Powiedział mi, jak wyczułem w głosie, trochę zrezygnowany (produkcja filmu trwała pięć lat): „Panie Andrzeju, ja mam do pana zaufanie i jestem przekonany, że pokaże mnie pan jako człowieka, któremu w życiu o coś chodziło”.

Wtedy jeszcze nie wiedziałem, że emisja filmu Pełnomocnik Rządu odbędzie się dopiero za pół roku, i w ten sposób Telewizja Polska odsuwa w czasie moment przypomnienia płk. Leonarda Borkowicza, pierwszego wojewody szczecińskiego, polityka, dyplomaty i działacza gospodarczego, którego z niezrozumiałych powodów, przed trzydziestu laty usunięto na daleki margines życia społecznego i praktycznie skazano na cywilną śmierć. Był człowiekiem rozgoryczonym i rozczarowanym, wtedy już poważnie chorym. Ten film go podbudował. Kiedy następnego dnia po emisji zadzwoniłem do niego, był w znakomitym nastroju, dziękował mnie i całej ekipie, właśnie o to mu chodziło. Z charakterystyczną dla niego skłonnością do przesady w wyrażaniu swoich opinii, Borkowicz już na wstępie powiedział: „Panie Andrzeju, pan jest reżyserem wybitnym”. Ponieważ wiedziałem z jakimi oporami zgodził się na realizację filmu, cieszyłem się, że go nie zawiodłem.

Telewizja Polska uhonorowała zapomnianego wojewodę szczecińskiego,. płk. Leonarda Borkowicza, jeszcze powtórną emisją filmu Pełnomocnik Rządu w dniu wizyty w Szczecinie Michaiła Gorbaczowa 13 lipca 1988 roku. Film ukazał się w programie I TVP o godz. 15.20-16.20, między trwającą trzy godziny transmisją z wiecu przyjaźni w Stoczni im. A. Warskiego i uroczystością złożenia wieńców pod pomnikiem Braterstwa Broni w Szczecinie przez Michaiła Gorbaczowa i gen. Wojciecha Jaruzelskiego. W tym towarzystwie płk Leonard Borkowicz zaprezentował się na antenie znakomicie. To był dobry pomysł. Jego autorką była świetna dokumentalistka, szefowa Redakcji Filmu Dokumentalnego – Lucyna Smolińska, u której realizowałem film o Borkowiczu.

Leonard Borkowicz zmarł w Warszawie 27 października 1989 roku. Zgodnie z jego wolą, nie został pochowany na cmentarzu wojskowym i z przysługującymi mu honorami wojskowymi. Nalegał, żeby nad jego trumną nikt nie przemawiał. Wykonawcą ostatniej woli zmarłego był syn, zamieszkały w Kanadzie, Piotr Borkowicz. Skromny pogrzeb odbył się 4 listopada 1989 roku na Cmentarzu Północnym w Warszawie.

PEŁNOMOCNIK RZĄDU

Scenariusz i realizacja – Andrzej Androchowicz
Zdjęcia – Stanisław Brychcy
Dźwięk – Antoni Kujawa, Jerzy Wiktorzak
Montaż – Bogdan Kondratt
Opracowanie muzyczne – Stanisław Modelski
Komentarz czytał – Ksawery Jasieński
Kier. produkcji – Andrzej Walenta
Film 16 mm, negatyw, kolor. Czas – 60 min
Produkcja – CWFiTV „Poltel” i OTV Szczecin 1983-1987 rok
Emisja w programie I TVP – 2 V 1988 r. i 13 VII 1988 r.

Artykuł “Kierowca Pełnomocnika Rządu” jest fragmentem nieopublikowanej książki Andrzeja Androchowicza “Poza kadrem”. Redakcja Portalu Miłośników Dawnego Szczecina sedina.pl przeredagowała powyższy tekst, m.in. wstawiając śródtytuły i dzieląc całość na poszczególne akapity.