Opublikowane przez w Kultura i Sztuka, Szczecinianie.

Andrzej Edward Androchowicz – dziennikarz, reżyser filmu dokumentalnego i oświatowego, organizator ruchu studenckiego, aktor, publicysta, scenarzysta.

Urodził się 28 czerwca 1932 roku w Kaliszu w rodzinie Oresta Androchowicza, zawodowego wojskowego 29. Pułku Strzelców Kaniowskich, i Wandy z Wojciszewskich. W 2. poł. 1933 roku wraz z rodzicami zamieszkał w Lackiem Szlacheckiem (ob. Łypiwka na Ukrainie) k. Stanisławowa, rodzinnych stronach ojca. W 1946 roku wraz z matką i trzema siostrami został repatriowany do Opola, skąd po kilku miesiącach powrócił do Kalisza. Początkowo mieszkał przy ul. Robotniczej, a potem przy ul. Reja 6. W 1948 roku ukończył siedmioklasową szkołę powszechną nr 4 im. E. Orzeszkowej przy ul. Teatralnej 13. Później uczęszczał do Szkoły Ogólnokształcącej Stopnia Podstawowego i Liceum Tow. Przyjaciół Dzieci (d. Gimnazjum i Liceum im. T. Kościuszki), którą ukończył w 1952 roku . Po odmowie przyjęcia do Wojskowej Akademii Technicznej, pracował w hufcach Służba Polsce przy budowie Nowej Huty. Po ukończeniu kursu II st. w Ośrodku Szkolenia Zawodowego Centralnego Zarządu Przemysłu Dziewiarskiego w Rawiczu, pracował jako referent w Dziale Zaopatrzenia w Kaliskich Zakładach Przemysłu Dziewiarskiego. (2 marca – 12 października 1953). W październiku 1953 roku wyjechał do Szczecina, gdzie rozpoczął studia na Wydziale Inżynieryjno-Ekonomicznym Transportu Drogowego Politechniki Szczecińskiej.

Na wiele lat związał się ze studenckim i młodzieżowym ruchem teatralnym Szczecina. Był twórcą, aktorem, reżyserem i kierownikiem Akademickiego Teatru Amatorskiego (1954-1955), Akademickiego Teatru Satyrycznego „Skrzat” (marzec 1956-1963), Studenckiego Teatru Politycznego (1961-1964), Teatrzyku na Wielkiej (1964). Wspólnie z Krzysztofem Gaertigiem był założycielem pierwszego w Szczecinie klubu studenckiego „Pimpuś” (marzec 1957) przy ul. Mickiewicza 66, przekształconego później w klub „Od nowa”, a w 1960 roku w Środowiskowy Klub Studentów i Młodej Inteligencji „Kontrasty” z siedzibą przy ul. Wawrzyniaka. W latach 1957-1959 przewodniczył Komisji Kultury Rady Okręgowej Zrzeszenia Studentów Polskich.

W latach 1959-1961 współpracował z rozgłośnią Polskiego Radia w Szczecinie, gdzie był dziennikarzem i autorem cyklicznych audycji Magazyn studencki, Dom, szkoła dzieci oraz programu Spotkania z Kosmosem.

W 1960 roku rozpoczął współpracę (m.in. jako recytator) z nowo utworzonym z inicjatywy społecznej Szczecińskim Doświadczalnym Ośrodkiem Telewizyjnym. Od 1 lipca 1961 roku na stałe związał się z OTV w Szczecinie, gdzie pracował jako dziennikarz, realizator wizji (od 1963), reżyser filmów dokumentalnych. Kolejno był: starszym redaktorem w Redakcji Programów Informacyjnych (od 1963) i w Redakcji Publicystyczno-Społecznej (od 1 czerwca 1972), kierownikiem Redakcji Programów Dziecięcych i Młodzieżowych (1 kwietnia 1974 – 30 czerwca 1976), kierownikiem Redakcji Programów Publicystycznych i Reportaży (od 1 lipca 1976), zastępcą redaktora naczelnego OTV Szczecin (1982-1985). Od 1986 roku do przejścia na emeryturę w 2000 roku był dziennikarzem OTV we Wrocławiu.

W szczecińskim OTV zrealizował wiele cyklicznych programów, których był scenarzystą i prowadzącym, m.in. Studio młodych (1962-1964) Kramik z muzami (1964-1969), Kominek harcerski (1967-1971), Morskie zawody, Polska bandera na morzu w II wojnie światowej (wspólnie z W. Daniszewskim), Imiona ulic (1964-82), a także popularnego cyklu dla dzieci Opowieści znad morza (1971 – wspólnie z W. Wojciechowskim). Był autorem programów muzycznych i rozrywkowych, m.in. pierwszego programu telewizyjnego z udziałem Heleny Majdaniec (1962), ogólnopolskiego programu, w którym zadebiutowały Filipinki (3 lipca 1963), a także programów Berżeretki, FAMA 1967 oraz cyklu Album z piosenkami. Na potrzeby Telewizji wyreżyserował 15 spektakli szczecińskiego Teatru Lalek „Pleciuga” (1965-1976) oraz widowisko I doszedłeś, mój żołnierzu (1976).

W Szczecinie zrealizował kilkadziesiąt filmów dokumentalnych i reportaży telewizyjnych poświęconych tematyce społecznej, kulturalnej, morskiej oraz historii Pomorza Zachodniego. Wraz z ekipą operatorów był autorem unikatowych zdjęć z wydarzeń grudniowych w Szczecinie w 1970 (skonfiskowane przez SB i odzyskane dopiero w latach 90.). Jego film Warszawa walczy 1939-1945 – 63 dni Powstania (1982 – współpr. W. Kufirski) został zalecony przez Ministerstwo Edukacji Narodowej jako środek dydaktyczny do nauczania w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych.

Pracując w Szczecinie, w 1970 roku podjął studia zaoczne na Wydziale Reżyserii Filmowej i Telewizyjnej PWSFTViT im. L. Schillera w Łodzi, które ukończył w roku 1974. Był posiadaczem Karty Mikrofonowej i Karty Ekranowej I kategorii.

We Wrocławiu realizował programy publicystyczne, reportaże i filmy dokumentalne poświęcone głównie Dolnemu Śląskowi i rodzinnemu Kaliszowi. Był autorem cyklicznych programów Portrety miast, Tutejsi, Zabytki techniki.

Od 1956 roku był również związany z prasą, m.in. jako kierownik redakcji środowiskowej tyg. „Od Nowa” (1957-59) oraz kierownik redakcji środowiskowej tygodnika „ITD” (1959-61). Swoje artykuły i reportaże zamieszczał w prasie lokalnej i ogólnopolskiej („Od nowa”, „ITD”, „Poglądy”, „Głos Szczeciński”, „Kurier Szczeciński”, „Morze i Ziemia”, „Wiadomości Zachodnie”, „Gazeta Wrocławska”, „Trybuna”, „Polityka”). Pisał także pod pseudonimami AN, A.A., A.AN, AND oraz D. ROCHOWICZ.

Był członkiem Stowarzyszenia Filmowców Polskich, Stowarzyszenia Polskich Twórców Telewizyjnych, Polskiego Stowarzyszenia Filmu Naukowego (od 1988), Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich (1966-1981), Stowarzyszenia Dziennikarzy PRL (od 1982 – obecnie SD RP), Klubu Publicystów Wojskowych SDP (1970). Zasłużony Działacz Kultury.

Żonaty z Zofią Ludwiką Majewską (1930-2005), z którą miał syna Andrzeja Jana (ur. 1957) – filologa, publicystę, członka Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Polskiego Towarzystwa Historycznego, Stowarzyszenia Dziennikarzy RP, International Federation of Journalists.

Zmarł 9 września 2006 roku w Środzie Wlkp. Pochowany na cmentarzu parafialnym w Koszutach.

Wybrana fimografia:

  • 1966 – Bomba – reżyseria, scenariusz
  • 1968 – Kapitan kapitanów – realizacja, scenariusz
  • 1969 – Numer 149850 – reżyseria, scenariusz
  • 1972 – Kapitan „Poloneza” – realizacja, scenariusz
  • 1972 – Kryptonim „Synteza” – reżyseria, scenariusz
  • 1974 – Towarzysze broni – realizacja, scenariusz
  • 1975 – Jeden za trzy – realizacja
  • 1977 – Ludzie z wyspy – realizacja, scenariusz
  • 1978 – Opowieść prezydenta – reżyseria, scenariusz
  • 1981 – Towarzysz Goździk – realizacja, scenariusz
  • 1982 – 63 dni powstania – Warszawa walczy – reżyseria, scenariusz
  • 1983-87 – Pełnomocnik rządu – reżyseria, scenariusz
  • 1985 – Polska gospodarka morska – reżyseria
  • 1985 – Szczecin – chwila refleksji – reżyseria, scenariusz
  • 1986 – Polska nad Bałtykiem – reżyseria, scenariusz
  • 1987 – Mój teatr nad Prosną – reżyseria, scenariusz
  • 1989 – Album ziemian kaliskich – reżyseria, scenariusz
  • 1991 – Gazety miasta Kalisza – realizacja, scenariusz
  • 1991 – Judaica kaliskie – reżyseria, scenariusz
  • 1991 – Konflikt – reżyseria, scenariusz
  • 1994 – Warszawa walczy 1939-1945: 63 dni powstania warszawskiego – realizacja
  • 1995 – Tragedia w Lesie Skarszewskim – reżyseria, scenariusz
  • 1997 – Portrety miast – Kalisz – reżyseria, scenariusz

Andrzej Androchowicz (po lewej) i ppłk Leonard Borkowicz podczas realizacji filmu Pełnomocnik rządu (1987)

Źródła:

  • A. Androchowicz, Filmowe kariery kaliszan, Rocz. Kal. 2005 t. 31;
  • A. Androchowicz, Kalisz w filmie, Asnykowiec 15/2005; Encyklopedia Szczecina, t. 1 (red. T. Białecki), Szczecin 1999;
  • Kto jest kim w Polsce, wyd. I, Warszawa 1984;
  • A. Lipiński (rozm.) Mam obsesję dokumentowania…, „Ekran” 1984 nr 3;
  • 15 lat Ośrodka Telewizyjnego w Szczecinie (pr. zbior.) Szczecin 1975;
  • 100 lat Kościuszki, Kalisz 2005 (błędnie podane nazwisko);
  • P. Zieliński, Okruchy pamięci. Szczeciński alfabet wspomnień, Szczecin 1999;
  • Dok. rodz. autora;
  • Nekrologi: „Głos Szczeciński” 2006 nr 212, „Kurier Szczeciński” 2006 nr 176, „Super Fakty Kaliskie” 2006 nr 30, „Życie Kalisza” 2006 nr 38;

Autor noty biograficznej: Andrzej Androchowicz

http://encyklopedia.szczecin.pl/wiki/Andrzej_Androchowicz