Opublikowane przez GONIA w Miejsca.

Pomysł na wybudowanie nowego ratusza pojawił się z decyzją o powstaniu Nowego Miasta w 1845 r. Natomiast w 1856 r. zapadła decyzja już konkretna o budowie tego gmachu. Znany urbanista i architekt James Hobrecht wykonał pierwszy projekt, jednakże został on odrzucony. W latach 60. XIX w. znany architekt szczeciński Konrad Kruhl opracował nowy projekt. W 1875 r. położono kamień węgielny i rozpoczęto budowę budynku w stylu neogotyckim, przeznaczonego na nową siedzibę władz miejskich. Prace przy budowie jak na tak potężną budowlę trwały krótko, bo tylko 3 lata (do 1878 r.). Data ta jest zachowana na chorągiewkach baszt od strony placu Tobruckiego. Otwarcie nastąpiło w styczniu 1879 r.

Budynek w niedługim czasie po wybudowaniu by poddawany ciągłym przeróbkom. Modernizowano piwnice i archiwum. W 1912 r. przeprowadzono poważne prace adaptacji poddasza na mieszkania dla kelnerów obsługujących restaurację w ratuszu. Przy tych pracach zmieniono kształt okien na ostatniej kondygnacji. Pierwotnie były to zdwojone okienka ostrołukowe, po remoncie wymieniono na prostokątne. Kolejne prace modernizacyjne lub instalacyjne odbyły się w 1920 i 1939 r.


Chorągiewka z datą

Fragment budynku z wymienionymi oknami




Budynek posiadał bardzo rozbudowaną część restauracyjną w piwnicach. We wnętrzu w 1945 r. wybuchł pożar, który poważnie zniszczył tą budowlę głównie we wnętrzu, co zatarło wszelkie ślady, które mogłyby wskazywać, jaki był wystrój w pomieszczeniach. Jednocześnie można założyć, że jeśli budynek z zewnątrz był bardzo interesujący, to moda w tamtych latach była taka, że również wnętrza uzyskiwały bardzo reprezentacyjny charakter. Wszystkie przebudowy miały duży wpływ na zmianę formy architektonicznej budynku. Pierwotnie budynek, był smuklejszy, lżejszy i światłocieniowy. Alegoryczne rzeźby nad portykiem przy głównym wejściu oraz herby miast podkreślają niejako ważną funkcję budowli.


Fragmenty fasady oraz detalu architektonicznego na gmachu




Architektura w wejściowym holu nawiązuje do gotyku. Prześwity arkadowe, sklepienia krzyżowo-żebrowe, kapitele, bazy tworzą bardzo okazałe i niespotykane wnętrze w gmachu użyteczności publicznej. Zachowały się fragmenty oryginalnej posadzki. W 2003 r. poproszono o renowacje pamiątkowej tablicy, która znajdowała się w restauracji chińskiej. Była wmontowana w ścianie i zakryta materiałem. Najtrudniejszym zadaniem było wymontowanie płyty i przetransportowanie do klatki schodowej w Ratuszu, a następnie umieszczenie jej na ścianie w reprezentacyjnym miejscu.. Historycy uważają, że to może być płyta pamiątkowa, która została umieszczona na Bramie Nowej po tym jak król szwedzki uhonorował głowę gryfa koroną podtrzymywaną przez dwa lwy, w podzięce mieszkańcom szczecińskim za dzielną obronę miasta przed wojskami brandenburskimi i cesarskimi w 1659 r. Wskazują na to zachowana ikonografia Bramy Nowej i opisy, a także to, że płyta jest bardzo gruba (około 20 cm) i ciężka. Nie wiadomo gdzie znajdowała się nim została wmurowana w kondygnacji piwnicznej Nowego Ratusza. W 1732 r., po rozebraniu Bramy Nowej, prawdopodobnie płyta została umieszczona w Starym Ratuszu, a w momencie wybudowania tego gmachu została przeniesiona. Po zdjęciu tablicy we wnęce ukazały się nazwiska budowniczych Nowego Ratusza wypisane na mokrym tynku.


Okazała architektura wnętrza

Fragment oryginalnej posadzki

Pamiątkowa tablica z herbem




O historii i architekturze a także konserwacji opowiadały Kazimiera Kalita-Skwirzyńska (Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w Szczecinie) i Ewa Palacz – konserwator dzieł sztuki.

Informacje zaczerpnięte z opracowań: Biura Dokumentacji Zabytków w Szczecinie oraz Regionalnego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w Szczecinie.