Opublikowane przez mavr w Historia.

Na dowódcę 12 DP wyznaczono płk Wiktora Lemontowicza, oficera sowieckiego pochodzenia białoruskiego. Płk Lemontowicz w chwili wyznaczenia na stanowisko miał 48 lat. W armii sowieckiej służył od 1919 r. W trakcie II wojny światowej na froncie przebywał od 1942 r. Pełnił kolejno obowiązki szefa sztabu brygady, zastępcy dowódcy dywizji i dowódcy dywizji. Do służby w Wojsku Polskim przeniesiony został w sierpniu 1944 r. Pełnił obowiązki dowódcy 10 a potem w 7 Dywizji Piechoty. Grupą formowania dowodził ppłk Józef Matulewicz, także oficer sowiecki z trzynastoletnim stażem w armii sowieckiej.

24 III 1945 r. z Warszawy grupa formowania z ppłk Matulewiczem, na trzech samochodach ciężarowych Studebacker, udała się do Poznania, celem wyznaczenia i przygotowania miejsc zakwaterowania dla powstającego związku taktycznego. 28 III przybył do Poznania płk Lemontowicz. W ciągu kilku najbliższych dni zorganizował i dyslokował dowództwa i ośrodki organizacyjne poszczególnych jednostek dywizji. Na ośrodki organizacyjne zostały wyznaczone:
· Gniezno dla 39 pp,
· Biedrusko dla 43 pp i 17 bsap,
· Poznań dla 41 pp i 34 pa oraz wszystkich innych jednostek dywizyjnych.

Napływ poborowych do nowo tworzonych jednostek ułatwił ogłoszony 22 III dekret Rządu Tymczasowego o powszechniej mobilizacji. Poborowi przybywali do Dywizji z Rejonowych Komend Uzupełnień w Gnieźnie, Włocławku, Poznaniu, Brodnicy, Toruniu, Kościanie, Szamotułach i Bydgoszczy. Kadra oficerska pochodziła z Rezerwowego Batalionu Oficerskiego, szkół oficerskich oraz z 5, 6, 7, 8 i 9 Dywizji Piechoty.

10 V 1945 r. Dywizja osiągnęła stany przewidziane etatami w ludziach, natomiast do 21 V stany etatowe u zasadniczym uzbrojeniu i sprzęcie .

Całość uzbrojenia była konstrukcji radzieckiej. Dostarczone egzemplarze były fabrycznie nowe za wyjątkiem dywizyjnych armat holowanych wz. 38 kalibru 122mm.

Do uzbrojenia i wyposażenia Dywizji weszły:
· Pistolety TT wz. 33
· Pistolety maszynowe PPSz wz. 41 i PPS wz. 43
· Karabiny Mosin wz. 1891/30 i wz. 1891/30 z lunetą PU
· Karabinki Mosin wz. 38 i wz. 44
· Karabiny samopowtarzalne AWS i SWT
· Ręczne karabiny maszynowe DP wz. 28
· Rusznice przeciwpancerne PTRD i PTRS
· Ciężkie karabiny maszynowe wz. 1910 Maxim
· Ciężki karabin maszynowy SG-43
· Możdzierze 50mm
· Mozdzierze 82mm wz. 37
· Mozdzierze 120mm wz. 43
· Armaty przeciwpancerne 45mm wz. 42
· Armaty pułkowe 76mm wz. 1902
· Armaty dywizyjne 76mm wz. 42
· Haubice 122mm wz. 38
· Samochody ciężarowe i osobowe GAZ-AA, ZIS-5-3, Studebacker, Dodge 3/4, Willys, Ford, Chevrolet
· Radiostacje RP-12, RB, RBM, RSB

Dostarczone umundurowanie było wzoru identycznego z wykorzystywanym w całym Wojsku Polskim. W jego skład wchodziły mundury letnie szewiotowe, buty z owijaczami lub spinaczami brezentowymi, rogatywki lub furażerki szewiotowe. Ponadto wykorzystywano tez drelichowe kombinezony oliwkowozielone w służbach samochodowych i takież same kombinezony dla zwiadowców z tym, że posiadały one nadruk maskujący. Z elementów oporządzenia indywidualnego wyposażono żołnierzy Dywizji w trzy typy pasów, dla oficerów, podoficerów i szeregowców, brezentowe plecaki-worki, jednolitrowe manierki, łopatki piechoty z pokrowcem „połówkowym”, ładownice brezentowe do karabinów lub na trzy magazynki do pistoletów maszynowych oraz maski przeciwgazowe SzM-2 z torbami. Stosowano hełmy wz. 40 drugiego typu. Na czapkach wszystkich typów noszono już orły na tarczy Amazonek, natomiast na hełmach wymalowane były jeszcze orły wywodzące się z 1DP. Standardowo na patkach kurtek naszywane były barwy broni.

Ostatecznie też uformował się sztab dywizji i sztaby podległych jednostek. I tak poza stanowiskiem dowódcy dywizji na najważniejsze stanowiska zostali mianowani:
· Ppłk Stefan Mossor na stanowisko zastępcy dowódcy Dywizji
· Ppłk Józef Matulewicz szef sztabu Dywizji
· Mjr Władysław Stapopr zastępca dowódcy Dywizji ds. politycznych
· Ppłk Włodzimierz Bielasz dowódca 39 pp
· Ppłk Zygmunt Bobrowski dowódca 41 pp
· Ppłk Kazimierz Sikorski dowódca 43 pp
· Ppłk Chałupin dowódca 34 pa

Z wyjątkiem ppłk Mossora i ppłk Bobrowskiego reszta z wymienionych oficerów przeszła do Wojska Polskiego z armii sowieckiej. W tym czasie wśród całej kadry oficerskiej Dywizji znajduje się 151 oficerów sowieckich, czyli 22,6% stanu osobowego korpusu oficerskiego. Co ciekawe do 30 IV poza zastępcą dowódcy Dywizji ds. politycznych w całym związku taktycznym nie było ani jednego oficera politycznego. 74,4% kadry oficerskiej byli to ludzie młodzi pomiędzy 18 a 34 rokiem życia, którzy stopnie oficerskie otrzymywali już podczas działań bojowych. Niski był wśród nich odsetek ludzi z wyższym wykształceniem.

Słaba była też znajomość języka rosyjskiego, co utrudniało porozumiewanie się ,szkolenie czy lekturę instrukcji sprzętowych. W związku z tym płk Lemontowicz zarządził natychmiastową organizacje kursów języka rosyjskiego i polskiego.

Dywizja borykała się również z problemami natury logistycznej. O ile wyposażenie w broń i amunicję pokrywa pełne zapotrzebowanie to ok. 20% stanu osobowego nie posiadało umundurowania, oporządzenia bojowego, kocy czy bielizny. W miejscach kwaterowania pododdziałów brak było prądu i wody. Ponadto występowały trudności w zaopatrzeniu w mydło czy materiały pędne i smary.

Mimo tych istotnych trudności Dywizja w dniu Święta Pracy 1 V 1945 r. odbyła pierwszą defiladę na rynku w Poznaniu. Po defiladzie pododdziały rozpoczęły intensywne szkolenie pojedynczego żołnierza i na szczeblu drużyny.

Z rozkazem Naczelnego Dowództwa WP ND WP/74 z 27 V 1945 r. przyszły pierwsze wytyczne szkoleniowe dla związku taktycznego. Nakazywano w nim szczególną uwagę zwrócić na umiejętność prowadzenia operacji ofensywnych: ataku, boju spotkaniowego, pościgu i przemarszów oraz na współdziałanie wszystkich rodzajów wojsk i służb w ww. operacjach. Dodatkowo Dywizja miała zwrócić uwagę na umiejętności przechodzenia do czasowej obrony w kontakcie z przeciwnikiem.

W celu zrealizowania wytycznych wszystkie pododdziały Dywizji odbywały szkolenie poligonowe realizowane w trakcie innych zadań, o których niżej będzie mowa, w dwóch cyklach, po dwa tygodnie. Szkolenie poligonowe pozwoliło na ukończenie szkolenia szczebla plutonu i kompanii oraz zrealizowanie elementów współdziałania z innymi rodzajami wojsk.

Już 19 V 1945 r. zarządzeniem Sztabu Głównego 12 DP weszła w skład 2 Armii. W tym czasie jednostki 2 AWP dyslokowane były wzdłuż Odry i Nysy celem ochrony i obrony granicy państwowej. Rozkazem dowódcy 2 AWP, 12 DP miała obsadzić odcinek granicy państwowej od ujścia Odry do Gryfina.

21 V o godzinie 19:00 nastąpił wymarsz 39 pp z Gniezna do rejonu dyslokacji w Kamieniu Pomorskim. 22 V w godzinach rannych wyruszyły pozostałe oddziały z Poznania. Jedynie sprzęt artyleryjski i tabory przerzucane były drogą kolejowa, reszta Dywizji wykonywała zadanie posuwając się w szyku pieszym, marszem ubezpieczonym. Marsz kontynuowany był także w nocy. Celami marszu i planowanym garnizonami dla jednostek 12 DP były:
· sztab 12 Dywizji, jednostki dywizyjne oraz 34 pa- Stargard Szczeciński i okoliczne wsie,
· 39 pp – Kamień Pomorski
· 41 pp – Goleniów
· 43 pp – Szczecin Dąbie

Dowódca Dywizji wydał rozkaz wykonania, z chwilą objęcia służby granicznej, okopów o pełnym profilu na odcinku odpowiedzialności Dywizji.

27 V, jeszcze w czasie marszu, nadszedł rozkaz o wydłużeniu pasa odpowiedzialności Dywizji aż do miejscowości Schwedt. W związku z tym część jednostek skierowała się do Stargardu Szczecińskiego a konkretnie na teren koszar w Kluczewie, gdzie sąsiadowała z jednostkami sowieckim.