Opublikowane przez sedina w Miejsca.

Cmentarz komunalny, ul. Zwierzyniecka, Pawia

Pędzący w stronę Stargardu i Gorzowa kierowcy nawet nie domyślają się, że zarośla, które mijają po prawej stronie przed zjazdem na autostradę, to wiejski cmentarz dawnej wsi Kijewo. Czynny był od co najmniej II poł. XIX w., do roku 1945. W latach 80., w związku z przebudową Zwierzynieckiej, został zlikwidowany, a może raczej pozostawiony sam sobie. Gdy przyjechałem tam kilka dni temu, zastałem ten sam przygnębiający widok, co na wielu innych poniemieckich cmentarzach: kilka połamanych płyt nagrobnych, trochę wypatroszonych grobów, gęste chaszcze i nieco śmieci.

Cmentarz komunalny, ul. Ceramiczna

Jeden z nielicznych czynnych jeszcze szczecińskich cmentarzy. Prawdopodobnie powstał w XIX w. Na pewno jeszcze trochę posłuży, wolnego miejsca nie brakuje. Przy głównej alei stoi wzniesiony w 1924 r. pomnik ku czci poległych podczas I wojny światowej mieszkańców Płoni. Tysiące takich stanęły wówczas praktycznie w każdej niemieckiej wsi i każdym mieście. Ten jest prosty: obelisk z wyrytym żelaznym krzyżem i niemiecką inskrypcją: „Pamięci naszych poległych”, na ścianach znajdują się nazwiska zabitych. Dziwne, ale obelisk zdobią wieńce ze sztucznych kwiatów. Jeszcze kilkanaście lat temu rzecz nie do pomyślenia… Na jednym z grobów, z 1977 r., znalazłem ciekawą frazę: „ZG. ŚM. TRAG.”. Chyba kamieniarz przesadził jednak z tymi skrótami… Co do estetyki cmentarza – mam mieszane uczucia. Z jednej strony położony jest pięknie, w sosnowym lesie. Ale z drugiej… Skąd tu się wzięła obskurna betonowa buda? I dlaczego nie ma porządnej, godnej miejsca spoczynku bramy?

Cmentarz przykościelny, ul. Klonowa

Na średniowiecznym cmentarzu w Płoni nie ma już żadnych nagrobków, zamknięto go jeszcze w 1924 r., a mogiły zlikwidowano po II wojnie światowej. Zostały tylko stare drzewa i mur cmentarny. Ale zawsze wracam tu z przyjemnością: malowniczy szachulcowy kościół z czarną ze starości, drewnianą wieżą jest moim ulubionym szczecińskim kościołem. Obok rośnie niezwykłe drzewo: 750-letnia lipa św. Ottona, jej pień ma aż 9 m obwodu.

Jak dojechać: Kościół leży w starej części Płoni. Z drogi ze Szczecina do Stargardu (ul. Przyszłości) skręcamy w prawo, w ul. Uczniowską. Następnie skręcamy w lewo, w ul. Klonową, i jedziemy aż do kościoła.

Andrzej Kraśnicki jr, Michał Rembas, Gazeta Wyborcza, 30 X 2006 r.