Opublikowane przez sedina w Miejsca.

Cmentarz przy ulicy Boguchwały

Mieszkańcy domów stojących u zbiegu ulic Asnyka i Boguchwały (tych z barem Zacisze) pewnie nie wiedzą, że mieszkają na terenie cmentarza. Chowano tu mieszkańców wsi Niebuszewo. Cmentarz zaznaczony jest jeszcze na planach miasta z lat 70. XIX w. Potem pojawiają się już oznaczenia wskazujące, że mamy do czynienia z parkiem. Zanim w latach 20. XX w. w rejonie obecnej pętli tramwajowej powstały domy, miejsce było już tylko placem sportowym.


Cmentarz Grabowski (obecny park Żeromskiego)

To był pierwszy komunalny cmentarz Szczecina, który wyeliminował małe przykościelne cmentarzyki działające w samym sercu rozbudowującego się miasta. Władze Szczecina były do tego zmuszone m.in. ze względów sanitarnych.

Nekropolia powstała na początku XIX w. na terenach obecnego parku Żeromskiego. Chowani tu byli najznamienitsi szczecinianie, z nadprezydentem prowincji pomorskiej Johannem Augustem Sackiem na czele. Grobowce były bogato rzeźbione i na tyle wartościowe, że kiedy pod koniec XIX w. zapadła decyzja o zamknięciu nekropolii (jej rolę przejmował Cmentarz Centralny), konserwatorzy zabytków zadbali, by najbardziej wartościowe pomniki pozostawić. Poza tym cały cmentarz miał być przekształcony w park miejski z wodotryskami i kawiarniami (co udało się połowicznie). Ponad 20 lat po zamknięciu go władze miasta wydały zgodę na pochowanie na nim zmarłego 13 grudnia 1924 r. słynnego i najbogatszego szczecińskiego przedsiębiorcy Alberta Toepfera, który mieszkał w willi naprzeciw parku.

Jeszcze w latach 50. na terenie parku znajdowało się kilka niemieckich grobowców. Potem zostały usunięte.

Cmentarz Francuskiego kościoła reformowanego

Jego historia tłumaczy istnienie przy ul. Storrady niewielkiego, drewnianego domku dziś zwanego potocznie domkiem grabarza. Cmentarz powstał w latach 20. XVIII w. na prośbę Francuzów zamieszkujących w Szczecinie. Rozciągał się między obecnymi ulicami Storrady, Kapitańską, Parkową i Wawelską. W 1928 r. stanęła tu nawet kaplica została zniszczona w czasie II wojny światowej. Cmentarz użytkowany był do 1937 r. Jeszcze pod koniec lat 50. znajdowały się tu nagrobki francuskich rodzin zamieszkujących w Szczecinie i zmarłych w naszym mieście w latach 1932-1937. Nie pozostał po nich żaden ślad.

Cmentarz komunalny przy ul. Firlika

Dziś w jego miejscu znajduje się dziedziniec i parking Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej. Cmentarz istniał tu od lat 30. XIX w. Kiedy w 1850 r. Grabowo zyskało prawa miejskie i nagle koło Szczecina w rejonie stoczni wyrosło małe miasto, cmentarz stał się komunalny. Szybko okazał się zbyt mały. Dlatego władze Grabowa podjęły decyzję o budowie nowego…

…cmentarza komunalnego przy ul. Malczewskiego

To obecnie długi, wąski park zaczynający się zaraz za gmachem Energetyki Szczecińskiej. Ciągnie się aż do kościoła przy pl. Matki Teresy z Kalkuty. Pochówki organizowano tu do 1909 r. Nagrobki stały w spokoju do czasów II wojny światowej, kiedy to pod częścią cmentarza powstały schrony. Pozostałe ślady usunięte zostały w 1975 r.

Andrzej Kraśnicki jr, Michał Rembas, Gazeta Wyborcza, 30 X 2006 r.