Opublikowane przez sedina w Miejsca.

Zajmuje powierzchnię prawie 22 ha, jest więc drugim co do wielkości parkiem miejskim. Parkowi Kasprowicza ustępuje jedynie o 5 ha, choć sprawia wrażenie mniejszego.

A to dlatego, że nie łączy się z żadnymi innymi parkami i zieleńcami, jest poprzecinany ulicami, nie ma rozległych polan jak park Kasprowicza. Jego granice wyznaczają ulice: Parkowa, Kapitańska, Storrady, Admiralska, Wawelska, Starzyńskiego, Szczerbcowa, Jarowita, Zygmunta Starego, Matejki i Malczewskiego.

Przecina go wiele alejek i ścieżek, wzdłuż których z rzadka poustawiane są ławeczki. Bywalcy tego parku cenią go właśnie za jego kameralność i intymność. Łatwiej tu o cień w upalne dni, mniej jest nasłonecznionych polan. Dla wielu osób jest zbyt ciemnym parkiem, więc na spacery wybierają inne miejsca.

Jest tu piaskownica dla maluchów i plac zabaw dla większych dzieci. Jedynym budynkiem parkowym jest hotel Park. To zabytek – dawniej mieściła się tu kawiarnia parkowa. Niedawno rozpoczęła się przebudowa obiektu, do końca roku ma mu przybyć jeszcze jedno skrzydło i podziemne SPA z basenem. W pobliżu, w tzw. wgłębniku, stoi niedziałająca niestety fontanna.

Co tu rośnie

W parku Żeromskiego jest 177 gatunków i odmian drzew oraz krzewów. Przeważają liściaste. Wiele z nich to drzewa stare o pniu przekraczającym w obwodzie 2-3 m, a są i takie, które mają 4 m. Najwięcej jest gatunków dębu i klonu.

W pobliżu ul. Malczewskiego rośnie kasztan jadalny (nr 1). A obok niego wiąz szypułkowy, po którym wspina się aż do korony stary bluszcz pospolity (nr 2)

Idąc wzdłuż ul. Malczewskiego mijamy parczelinę trójlistkową (nr 3), która zakwita drobnymi kwiatkami. Po przeciwnej stronie drogi, na trawniku wspaniały klon kolchidzki o obwodzie pnia 338 cm (nr 4), obok kilka innych gatunków klonów, m.in. kaukaski, jawor, polny i amerykańskie klony: okrągłolistny, srebrzysty, jesionolistny.

Od strony ul. Malczewskiego rośnie też bożodrzew gruczołkowaty (nr 5) – drzewo pochodzące z Chin, charakteryzujące się dużymi, osiągającymi nawet metr długości liśćmi.

W maju i czerwcu zakwitają kaliny (nr 6) w różnych odmianach – od rodzimej koralowej z czerwonymi owocami po kanadyjską, której kwiaty są kremowobiałe, a dojrzałe owoce czarne z sinym nalotem.

W parku Żeromskiego rosną wspaniałe buki. Wśród nich rzadko spotykany buk zwyczajny w odmianie wycinanej o obwodzie pnia 256 cm (nr 7). W okolicy pl. Mickiewicza rośnie zaś równie rzadki buk zwyczajny w odmianie zwisającej purpurowej (nr 8), z czerwieniącymi się liśćmi. W parku są też okazałe stare dęby, np. gruziński (nr 9) – okaz w pobliżu ul. Malczewskiego ma pień o grubości 301 cm.

Idąc w stronę ul. Matejki, mijamy miłorzęby dwudzielne o charakterystycznych listkach przypominających wachlarzyki (nr 10), rzadko uprawiany w polskich parkach egzotyczny różowiec biały kwitnący w maju białymi kwiatkami (nr 11).

W pobliżu ul. Plantowej rosną potężne ok. 200-letnie platany klonolistne o obwodach pni przekraczających 420 cm. (nr 12). Są tu też jesiony, graby, kasztanowce, a także stary wiązowiec, który rośnie w pobliżu ul. Starzyńskiego (nr 13) – wyróżnia się szeroką koroną ze zwisającymi cienkimi gałęziami, niemal sięgającymi ziemi. Obwód pnia: 210 cm.

W rozgałęzieniu ulic Parkowej i Kapitańskiej napotykamy stary orzech czarny. To wysokie drzewo, o pniu, którego obwód ma 265 cm (nr 14). Interesujące drzewa i krzewy rosną w pobliżu ul. Storrady, np. leszczyna turecka o grubym pniu, który na wysokości ok. 25 cm rozdziela się na trzy, a każdy w obwodzie ma ponad 100 cm (nr 15), lipa srebrzysta w odmianie zwisającej (nr 16).

Historia parku

W 1810 r. na przedpolach Fortu Leopolda i Wilhelma został założony park miejski wzorowany na modelu francuskim. Zasadzono w nim rodzime gatunki drzew, m.in.: dęby, buki, lipy, wiązy, graby i klony. Dopiero później dosadzono drzewa obcego pochodzenia. Do parku przylegały cmentarze: luterański i reformatorski, oraz zabudowania wsi Dolny Wik i pola uprawne. Wewnętrzny układ komunikacyjny parku tworzyły alejki i ścieżki spacerowe przecinające się w kilku węzłach, łączące się z traktami do wsi Grabowo, Żelechowo i Police. W II poł. XIX w. wschodnia część parku wykorzystywana była jako miejski cmentarz. Kiedy w 1875 r. zapadła decyzja o likwidacji fortów, miasto zaczęło się rozwijać. Tereny dawnych cmentarzy zaczęto przeznaczać na parki, przeprojektowywano je, komponowano. Tak było też z parkiem Żeromskiego. W 1905 r. w środkowej części parku wybudowano kawiarnię parkową (teraz jest tu hotel Park), W „wgłębniku”, w pobliżu budynku stanęła fontanna, obok ustawiono barokową rzeźbę bogini Flory. Na dużym otwartym placu, w miejscu gdzie teraz jest pomnik Adama Mickiewicza, stał pomnik cesarza Fryderyka. W latach 1925-1927 część parku została zabudowana wzdłuż obecnej ul. Matejki. Po wojnie oczyszczono teren parku z nagrobków i pomników niemieckich, część alejek zaasfaltowano, a także dosadzono drzewa.

Kinga Konieczny, Gazeta Wyborcza, 1 VI 2005 r.