Opublikowane przez sedina w Architektura i Urbanistyka.

Przedwojenne plany budowy w centrum Szczecina wielkiej sali koncertowej znalazł w niemieckich archiwach Rafał Makała, zastępca dyrektora szczecińskiego Muzeum Narodowego.

Niewiele brakowało, by ten imponujący obiekt powstał na fali wielkich miejskich inwestycji, które przetoczyły się przez miasto przed I wojną światową. Reprezentacyjna budowla miała stanąć tuż za zbudowanym w latach 80. XIX wieku Domu Koncertowym (Konzerthaus), który znajdował się przy obecnej ul. Matejki, obok gmachu policji.

– Na te interesujące dokumenty natrafiłem, zbierając materiały do doktoratu o architekturze Szczecina w latach 1891-1918 – mówi Rafał Makała.

Wynika z nich, że decyzja o budowie hali zapadła w 1913 r. Miastem rządził wówczas słynny do dziś nadburmistrz Friedrich Ackermann, który uznał, że stojący już Konzerthaus z reprezentacyjnymi salami koncertowymi jest zbyt mały na potrzeby rozbudowującego się Szczecina. Władze miasta ogłosiły wówczas konkurs na projekt architektoniczny.

– Konkurs rozstrzygnięto dopiero w początkach 1916 r. – mówi Makała.

Zwyciężył projekt Paula Bonnatza. Gdyby został zrealizowany, do dziś byłaby to jedna z największych budowli w Szczecinie. Sama sala koncertowa miała mieć długość ok. 55 i szerokość 25 m. Do tego dochodziło m.in. ogromne zaplecze z garderobami dla artystów i restauracja.





Realizację projektu wstrzymała I wojna światowa. Magistrat powrócił do pomysłu w latach 20., chcąc, by nowa zabudowa, aż po obecne Wały Chrobrego, stanowiła coś, co nazywano Forum Kultury. W okolicy powstało muzeum, Teatr Miejski, wspomniany Konzerthaus, nieopodal stoi Zamek. Do tego grona miała dołączyć hala. Na przeszkodzie stanął kryzys lat 20.

Czy dziś możliwy powrót do tego pomysłu? Wątpliwe. Teren, który chciano zabudować przed wojną, to obecnie zaplecze Komendy Wojewódzkiej Policji kryjące pod ziemią rezerwowe stanowiska dowodzenia dla władz.

Doktorat Rafała Makały ukaże się w tym roku w formie książkowej.

Andrzej Kraśnicki jr, Gazeta Wyborcza, 9 V 2006 r.