Opublikowane przez Bartosz w Szczecinianie.

Na czele administracji pruskiego powiatu stał landrat. Do upadku Hohenzollernów był on powoływany na urząd przez króla (w okresie Republiki Weimarskiej przez ministra stanu), początkowo wyłącznie spośród właścicieli tzw. majątków rycerskich (Rittergut) danego powiatu, potem regułą stały się nominacje z grona asesorów regencji (tj. absolwentów prawa po odpowiednim egzaminie państwowym).

Możliwość dalszego awansu uzależniona była w głównej mierze od umiejętności landrata w zarządzaniu powierzoną jednostką terytorialną i zdolności rozwiązywania rozmaitych kwestii na szczeblu lokalnym, jak też pośredniczenia między władzami wyższych jednostek administracyjnych (prowincji, regencji) i centralnymi oraz podległymi im instytucjami a poszczególnymi grupami społecznymi i podmiotami gospodarczymi powiatu. Zróżnicowanie wiekowe landratów było dosyć duże, gdyż funkcję tę sprawowali przykładowo 40-, 50-letni lub starsi agrariusze pochodzący z wielkich rodów szlacheckich, nierzadko z doświadczeniem urzędniczym i parlamentarnym, jak też młodzi urzędnicy, dla których landratura była pierwszym krokiem do kariery w administracji lub polityce. W historii pruskiej administracji nierzadkie są przypadki pełnienia urzędu landrata przez przedstawicieli kolejnych pokoleń tego samego rodu – wystarczy wspomnieć takie rodziny jak von Kleist-Retzow, von Köller, von Diest, von Behr-Negendank i in. Podobnie było w przypadku pochodzącego z rodziny urzędniczej (Karla Eduarda Joachima) Rüdigera barona von der Goltza, landrata z powiatu świdwińskiego (Kreis Schivelbein).



Podpis Carla Augusta



Jego ojciec, Karl August, właściciel kilku majątków ziemskich, m.in. Sidłowa A (Zietlow) i Krzycka (Kreitzig), otrzymał 1 VII 1830 landraturę w Świdwinie po sprawującym ten urząd od maja 1805 roku von Briesenie. Równocześnie jako dyrektor krajowy (Landesdirektor) zajmował się bieżącymi sprawami komunalnymi Nowej Marchii. Rüdiger urodził się 17 VII 1837 roku w Krzycku i był jedynakiem.



Pałac w Krzycku



Po ukończeniu humanistycznego gimnazjum rozpoczął studia prawnicze na uniwersytecie w Heidelbergu, które kontynuował w Berlinie. Po obronie pracy doktorskiej w 1859 odbył szereg podróży odwiedzając Anglię, Szwajcarię, Francję i Norwegię. W tym czasie zaznajamiał się z zagadnieniami nowoczesnego rolnictwa i wielkiego przemysłu. W niedalekiej przyszłości miał wykorzystać w praktyce zdobyte doświadczenia.
Dwudziestokilkuletni Rüdiger von der Goltz objął stanowisko referendarza w berlińskim sądzie. Po kilku latach, w roku 1865, musiał jednakże wrócić w rodzinne strony ze względu na śmierć ojca. Jako spadkobierca dóbr o powierzchni powyżej 4000 ha z zapałem przystąpił do modernizacji gospodarstwa. Przeprowadził podział należących do niego lasów na regularne jednostki w podobny sposób jak czyniono to z lasami państwowymi, co w przypadku lasów prywatnych było w owym czasie novum. Kontynuował również pracę swojego ojca w zakresie zalesiania lekkich gleb, których rolnicze wykorzystanie było nieopłacalne. Eksperymentował przy tym z różnymi, sprowadzanymi m.in. z Azji, sadzonkami drzew, co było przejawem panującej ówcześnie mody, chociaż najbardziej cenił rodzime gatunki. Von der Goltz należał do ludzi, którzy przodowali we wprowadzaniu nowych idei w życie. Jako jeden z pierwszych na Pomorzu używał w swoim gospodarstwie maszyn parowych i już wtedy (połowa lat 70-tych) przepowiadał ich wyparcie przez silniki spalinowe, żałując jednocześnie, że te ostatnie nie mają jeszcze praktycznego zastosowania w maszynach rolniczych. Wkrótce połączył Krzycko i Sidłowo linią kolejki wąskotorowej, przeznaczając na to pokaźną sumę 18000 marek. Wykazywał również wiele inicjatyw w celu poprawienia warunków życia mieszkańców Krzycka, dla których głównym źródłem utrzymania była praca najemna w majątku. Troszczył się o stosowną opiekę dla chorych, między innymi w tym celu założył w 1882 roku stację diakonisek z przedszkolem. Wszelkie opłaty związane z wizytami u lekarza, zakupem lekarstw i pobytem w szpitalu pokrywał z własnej kieszeni. Co roku finansował również wyjazd kilkorga dzieci do kąpieli solankowych w Kołobrzegu. Jego działalność charytatywna, na którą przeznaczał duże środki, była znana tylko nielicznym. Uważał, że jej upublicznianie jest niestosowne i nieraz wchodził z tego powodu w ostre polemiki z ludźmi swojego stanu. Również charakterem wyróżniał się od wielu mu współczesnych – był człowiekiem bardzo oszczędnym, unikał luksusu, ubierał się skromnie, nie przywiązywał żadnej wagi do orderów i pochwał. Za sprawą matki nie był też ortodoksyjny w sprawach religii, co było nieczęstym zjawiskiem wśród pomorskiej arystokracji.



Rüdiger v. d. Goltz



Rüdiger von der Goltz rozpoczął swoją działalność publiczną od administrowania powiatem świdwińskim. Funkcję landrata powierzono mu wkrótce po śmierci ojca, jeszcze w 1865 roku. Urząd ten pełnił przez kilka lat – do wyborów do Reichstagu w 1871 roku, w których kandydował z listy partii konserwatywnej. Wkrótce jednak przystąpił do wolnych konserwatystów (Deutsche Reichspartei), wspierających politykę Bismarcka. Część dawnych partyjnych kolegów miała mu to za złe i traktowała jego posunięcie jako zdradę. Kanclerz brał pod uwagę powierzenie mu ministerstwa rolnictwa. Nie doszło do tego ze względu na jedną z mów parlamentarnych von der Goltza, w której szczególnie ostro atakował politykę rządu. Dużym wyzwaniem było dla niego powołanie w 1881 roku na stanowisko dyrektora krajowego Prowincji Pomorskiej z siedzibą w Szczecinie. Wiedział przy tym, że przez dłuższy okres czasu będzie przebywać z dala od Krzycka, co z pewnością odbije się negatywnie na gospodarstwie. Uznał jednak, że w tym przypadku ważniejszy jest interes publiczny, niż prywatny. Zamieszkał w kamienicy przy Kantstr. 9 I. Wkrótce przystąpił do realizacji powierzonych mu zadań. Stworzył podstawy nowej wewnętrznej organizacji administracji prowincji.



Podpis Rüdigera



Szczególnie dużo uwagi poświęcał polityce społecznej i wielkim przedsięwzięciom gospodarczym. W czasie dwunastoletniej kadencji von der Goltza zreorganizowano Pommersche Feuersozietät, założono zakład dla obłąkanych w Lęborku i zakład szkoleniowy dla akuszerek w Szczecinie, znacznie rozszerzono zakres ubezpieczeń społecznych, wzrósł też udział prowincji w budowie i eksploatacji kolei dojazdowych. W 1893 roku został mianowany przewodniczącym komitetu prowincjonalnego (Provinzialausschuss), do którego zadań należało między innymi doglądanie bieżących spraw administracji samorządowej oraz przygotowywanie i realizacja uchwał landtagu. Von der Goltz poświęcał dużo uwagi rozmaitym zagadnieniom istotnym dla rozwoju Pomorza, zwłaszcza gospodarczego i każdy problem starał się rozstrzygać jak najlepiej potrafił, często będąc zmuszonym odpierać ataki przeciwników jego koncepcji. To zaangażowanie nie pozostawało bez wpływu na stan jego zdrowia. Już od wczesnych lat swojego życia miał problemy z sercem, co też uniemożliwiło mu odbycie służby wojskowej. Zmarł 29 VI 1910 roku w wyniku udaru mózgu, bezpośrednio po zakończonym posiedzeniu. Wielu ceniło jego bezinteresowność, silny charakter, niezależność w poglądach i działaniu.
Jeden z jego dwóch synów, urodzony 1 III 1869 roku w Krzycku (Joachim) Rüdiger, po ukończeniu König-Wilhelms-Gymnasium w Szczecinie i uniwersytetu w Greifswaldzie oraz zaliczeniu tzw. wielkiego egzaminu państwowego, otrzymał posadę asesora regencji. W 1902 roku mianowano go landratem powiatu świdwińskiego w miejsce Nikolausa (Ludwiga Eugena) hrabiego von Baudissina (potomka Karola Wielkiego). Urząd ten sprawował przez około dziesięć lat, nie rezygnując przy tym z udziału w politycznym życiu prowincji. Po zakończeniu pierwszej wojny światowej krótko sprawował funkcję przewodniczącego pomorskiego landtagu (1920 r.). Prywatnie był pisarzem. Poza krótkimi artykułami, z których jeden, dotyczący ojca, został umieszczony w „Pommersche Lebensbilder”, napisał też powieść „Die Schuld”. Był to ostatni członek rodziny von der Goltz na stanowisku landrata powiatu świdwińskiego (zmarł 22 IV 1945 r. w Poznaniu). W 1932 roku powiat ten zlikwidowano, włączając go do białogardzkiego.



Podpis (Joachima) Rüdigera