Opublikowane przez Busol w Historia.

Ten wielki gmach ma ciekawą historię. Powstał na początku XIX wieku.
Masywny czerwony budynek o dwóch strzelistych wieżach jest kompozycją elementów kilku epok: gotyku, odrodzenia i baroku. Dominuje w niej jednak neorenesans, bowiem bryła nawiązuje kształtem do północnoeuropejskich rezydencji z późnego odrodzenia. Bardzo przypomina zbudowany w latach 1868-1897 ratusz w Hamburgu.

HISTORIA GMACHU ZACHODNIOPOMORSKIEGO URZĘDU WOJEWÓDZKIEGO W SZCZECINIE

Spacerując po Wałach Chrobrego nie trudno dostrzec ogromnego budynku. Chyba wszyscy szczecinianie wiedzą, że znajduje się w nim obecnie siedziba Wojewody Zachodniopomorskiego. Prawie wszyscy kojarzą ten budynek z urzędem, a co się z tym wiąże – z załatwianiem urzędowych spraw.

Już w latach 70-tych XIX wieku słynny nadburmistrz Hermann Haken, którego urzędowanie przypadło na lata 1877-1907, zlikwidował fortyfikacje krępujące rozwój miasta, w tym bastiony północne zwane Fortem Leopolda. To Haken przekonał rząd, by zainwestował w zabudowę wzgórza nad Odrą. Koncepcję architektoniczną wykonał młody architekt Wilhelm Meyer-Schwartau, natomiast projekt gmachu rejencji szczecińskiej, czyli obecnego urzędu, berliński architekt Paweł Kischke. Na fundusze rządowe czekano aż 20 lat.
Początek budowy był bardzo trudny. Napotkano podłoże torfowe, więc fundamenty musiały być masywne i osadzone bardzo głęboko. Budowę rozpoczęto w 1906 roku, a zakończono w 1911. Styl gmachu wyrażał ideę państwa, a to była II Rzesza Niemiecka – twór Bismarcka.

Polaków, którzy przybyli z Prezydentem Piotrem Zarembą do zdobytego przez Armię Czerwoną Szczecina, nad wejściem do budynku powitała tablica z „wroną” – czarnym orłem pruskim. Sztandar z takim samym orłem dzierżył marynarz na szczycie południowej wieży. Wkrótce z tejże wieży powiała biało-czerwona flaga, a 18 lutego 1946 roku w gmachu dawnej rejencji utworzono Urząd Wojewódzki.

Pierwszym wojewodą był pułkownik Leonard Borkowicz. Niezwykle interesował się sztuką i to w każdej postaci. Niestety był oficerem politycznym Wojska Polskiego i szybko, bo w 1949 roku został zastąpiony przez Włodzimierza Migonia, który po roku został odwołany. W 1957 roku Migoń wrócił na stanowisko wojewody, tym razem na 6 lat.
W latach 1950-51 rządził mocną ręką Tadeusz Żabiński – po zmianie struktury rad narodowych przemianowany z wojewody na przewodniczącego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej. Odwołany został po „wydarzeniach gryfickich”, kiedy to protest chłopów przeciwko kolektywizacji został stłumiony siłą.
Czas wielkiego rozwoju miasta przypadł na kadencję Jerzego Kuczyńskiego (1973). Jego kadencja trwała 7 lat. Zły okres przypadł na kadencję Stanisława Malca. Na początku jego panowania wybuchła fala strajków, a co się z tym wiąże – stan wojenny. Wojewodą był od 1980 do 1990 roku. Pierwszym demokratycznie wybranym wojewodą był Marek Tałasiewicz.

Szymon Nowacki