Opublikowane przez Busol w Architektura i Urbanistyka.

Kościół św. Jakuba zbudowany został poza obwarowaniami grodu w 1187 r. Fundatorem był mieszczanin Beringer z Bambergu. W XIII i XIV w. odbudowano dwie masywne wieże, wciągnięto skarpy do wnętrza, a pomiędzy nimi, wokół ambitu powstał wieniec kaplic oraz zbudowano chór. W 1456 r. runęła południowa wieża i uszkodziła sklepienie w przęsłach zachodnich. Odbudowa kościoła trwała do 1503 r. jednocześnie dokonano jego przebudowy. Zmieniony został układ przestrzenny na halowy, a układ dwuwieżowy na jednowieżowy. Po wprowadzeniu w 1534 r. na Pomorzu religii luterańskiej, patronat nad kościołem objął książę Barnim XI. Podczas wojny szwedzko – brandenburskiej w 1677 r. wyposażenie kościoła zniszczone zostało przez pożar. W latach 1690 -1744 sklepienia zmieniono na barokowe jak również i wystrój wnętrza (ambona, prospekt organowy, dwukondygnacyjny ołtarz, stalle, świeczniki).

Generalny remont przeprowadzono w XIX w. W 1944 r. podczas nalotów alianckich zniszczony został korpus nawowy (część północna), hełm wieży i więźba dachowa, sklepienia a wnętrza wypalone. Po utworzeniu w 1972 r. diecezji szczecińsko – kamieńskiej rozpoczęto generalną rekonstrukcję w stylu gotyckim (za wyjątkiem części pół-
nocnej). Odbudowę wykonano według projektu prof. arch.S.Latoura. Korpus nawowy poświęcony został w 1974 r., a konsekracja katedry odbyła się 31 maja 1982 r. W 1983 r. papież Jan Paweł II podniósł katedrę do godności bazyliki, a w dniu 11 czerwca 1987 r. osobiście ją odwiedził. 25 marca 1992 r. utworzone zostało arcybiskupstwo szczecińsko – kamieńskie. Katedra pokryta została blachą miedzianą.
Wyposażenie katedry jest bardzo skromne, ciągle uzupełniane w obiekty zabytkowe ale także i nowe fundacje. Wśród trzech cennych ołtarzy wymienić należy ołtarz – tryptyk z Ciećmierza z końca XIV w., pietę z XV w. z Lubniewic, płytę nagrobną oraz kilkanaście dzieł barokowych (chrzcielnica, płyty nagrobne, cynowy sarkofag, epitafia) pozostałe pochodzą z obecnego stulecia. Pod ołtarzem relikwiarz z relikwiami św. Ottona. Przed kościołem zawieszony na drewnianej konstntkcji dzwon „Wielki’ z 1682 r., Figurką Matki Boskiej Częstochowskiej ustawiona na posutmencie po pomniku K. Loewego oraz krzyż pamiątkowy, przeniesiony z Jasnych Błoni po pielgrzymce Ojca Świętego w 1987 r.