“Zeszyty Szczecińskie” to seria popularnonaukowa poświęcona Szczecinowi, wydawana od 2001 roku do dziś. Jest to zarazem pierwszy “skrypt”, który ukazał się na rynku wydawniczym i został w całości poświęcony historii naszego miasta. Inicjatorem oraz redaktorem naczelnym serii jest Grzegorz Czarnecki. Sam twórca tak wspomina początki: Wyłaniające się stopniowo wielokulturowe i wielonarodościowe wątki historii miasta zainspirowały mnie do znalezienia formuły skuteczniejszego niż dotychczas przekazywania wiedzy o Szczecinie. Szukałem formuły wykraczającej poza podpisy pod starymi widokówkami, a która jednocześnie nie przytłaczałaby powagą i statystyką, czyli więcej niż artykuł a gazecie, ale mniej niż monografia książkowa.

Głównym celem zeszytów jest popularyzacja wiedzy o Szczecinie poprzez wybrane, ciekawe zagadnienia. Intencją autorów i wydawcy jest zachęcenie czytelników do refleksji i pozytywnego myślenia o mieście, czerpiąc z jego bogatej historii, ponad wszelkimi podziałami i granicami.

Zgodnie z założeniem, zeszyty mają być publikacją tzw. pierwszego kontaktu, zachowując jednak, pomimo lekkości formy, walory publikacji popularnonaukowych. Czuwają nad tym ich autorzy (wielu z nich jest zawodowo związanych między innymi z Muzeum Miasta, Książnicą Pomorską, Uniwersytetem Szczecińskim czy PTTK).

Każdy z Zeszytów stanowi jednorodny tekst monograficzny dotyczący zjawisk z dziedziny kultury, polityki, gospodarki itd. Zeszyty ukazują się nieregularnie. Do roku 2011 wydano osiemnaście numerów Zeszytów Szczecińskich. Zaprezentowano w nich kilkaset unikalnych fotografii. Większość dotychczasowych tekstów miała charakter pionierski – stanowiła pierwsze opracowania na wybrane tematy.

Podstawowe informacje o wydarzeniu:

• data: 8 lutego (środa), początek o godzinie 19.00
• miejsce: pub Pivaria (ulica Lelewela 8a, CH MAGNET – Pogodno)
• prelegent: Ryszard Kotla (przewodnik po Szczecinie, autor wielu publikacji o historii miasta, w tym dwóch prac, które ukazały się w ramach serii “Zeszyty Szczecińskie”: “Bastiony, forty, bunkry… Historia umocnień obronnych Szczecina” oraz “Lange Brücke, Hansa Brücke, Most Długi… Historia szczecińskic mostów”

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Zapraszamy do słuchania – wtorek godz. 19.00 92 FM lub bezpośrednio na stronach internetowych Polskiego Radia Szczecin. Archiwum wszystkich audycji dostępne na portalu sedina.pl.

Historia mapy Lubinusa sięga początku XVII wieku. W 1610 roku ówczesny książę pomorski Filip II, znany ze swojego zamiłowania do sztuki (za jego czasów rozpoczęto także m.in. budowę tzw. skrzydła menniczego zamku), zlecił wykonanie mapy całego księstwa pomorskiego profesorowi Eilhardowi Lubinusowi. Prace nad dziełem trwały do 1618 roku.

W pierwszej fazie późniejszy autor zapoznał się z istniejącymi materiałami kartograficznymi na temat regionu oraz wnikliwie przestudiował dostępną na temat księstwa literaturę. Następnie udał się kilkukrotnie w podróż po Pomorzu, w czasie której wykonał liczne pomiary, głównie przy użyciu trzech narzędzi: astrolabium, tzw. laski Jakuba oraz kwadrantu. Szczegółowo prowadzone zapiski umożliwiły potem nanieść na plan karczmy oraz wiatraki, wszelkie uwypuklenia terenu (wzgórza, góry) czy akweny (rzeki, zatoki). O kunszcie wykonania świadczy fakt, iż błąd położenia miejscowości w stosunku do faktycznego stanu rzeczy wynosi maksymalnie 13 km.

Mapa Lubinusa składa się także z kilku innych elementów. Autor zdecydował o ich wprowadzeniu w 1614 roku. W obramowaniu umieszczono widoki (plany) 49 najważniejszych miast, zamków oraz klasztorów Pomorza. Planowano także dołączyć 353 herby rodzin szlacheckich. Ze względu na opieszałość w dostarczaniu materiałów nie udało się zamieścić 21  z nich (w tych miejscach na tarczach są puste pola). Dodano również dwa drzewa genealogiczne. W centralnej części ulokowane jest drzewo całego rodu Gryfitów (157 wymienionych z imienia osób wraz z portretem, począwszy od Świętobora – uznanego za protoplastę dynastii), natomiast w lewym górnym rogu drzewo 19 książąt rugijskich. Po prawej stronie nieco na dole umieszczono portrety pięciu ostatnich książąt (patrząc z perspektywy początku XVII wieku), w otoczeniu których znajduje się herb księstwa. Całość dopełnia opis Pomorza (po łacinie) złożony z siedmiu kolumn. Za trzecią z nich dostrzec można także postać samego autora – Lubinusa, widniejącego w otoczeniu przyrządów, którymi posługiwał się w trakcie swoich prac.

Zleceniodawca – Filip II – nigdy nie zobaczył dzieła, do którego powstania sam się przyczynił. Zmarł w lutym 1618 roku, gdy prace nad planem zmierzały ku końcowi. Już pod koniec 1617 roku rozpoczęto bowiem wykonywać miedzioryty. Ostatecznie na 12 płytach wyryto mapę (waga każdej z nich – 6 funtów). Zawirowania polityczne sprawiły, iż z “oryginałów” odbito jedynie dwa niewielkie nakłady planu. Pierwszy z nich (1618 rok) liczył około 20-30 sztuk, choć pierwotnie planowano wykonać 500 egzemplarzy. Przesądził o tym fakcie brak wysokiej jakości papieru i rychły wybuch wojny trzydziestoletniej (1618-1648). Wówczas też miedzioryty zaginęły. Zostały odnalezione ponad 100 lat później (w 1756 roku) przez szczecińskiego historyka – Karola Konrada Oelrichsa na strychu wdowy po burmistrzu Stralsundu (pani Sander). Dzięki księgarzowi z Greifswaldu – Johannowi Jakubowi Weitbrechtowi, który wykupił płyty – dwa lata później (1758) doszło do drugiego, także niewielkiego wydania mapy w Hamburgu. W czasie kolejnej wojny – siedmioletniej (1756-1763) – część drugiego nakładu wraz z miedziorytami – tym razem bezpowrotnie – zaginęła.

Dostępne wersje mapy na ekspozycjach Muzeum Narodowego w Szczecinie pochodzą z 1926 roku. Zostały sporządzone z inicjatywy Szczecińskiego Towarzystwa Historii Pomorza i Starożytności. Wykonano je na podstawie tych planów z dwóch pierwszych wydań mapy (a więc pochodzących z 1618 oraz 1758 roku), które przetrwały “zawieruchę” dziejów.

Poniżej znajduje się plik do pobrania (140 MB). W celu ściągnięcia mapy (rozmiar 25646 x 14728 px) wystarczy kliknąć prawym  przyciskiem na obrazek i “zapisać element docelowy jako”…

Materiał udostępnił użytkownik Astra28. Dziękujemy.

W publikacji podjęto próbę spojrzenia na dzieje naszego miasta do czasów jego lokacji, a więc 1243 roku. Ze względu na bardzo małą ilość źródeł pisanych z tego okresu o Szczecinie (historycy dysponują do dziś przede wszystkim trzema żywotami św. Ottona oraz kilkoma innymi, niewielkimi wzmiankami) wiedza o mieście do połowy XIII wieku ogranicza się głównie do rezultatów badań archeologicznych. Autorzy monografii dokonali kompleksowej analizy dostępnego do dnia dzisiejszego materiału. Rezultaty badań z lat 50-6o XX wieku uzupełnili o wyniki późniejszych prac wykopaliskowych na Podzamczu. W monografii główną uwagę poświęcono “dzielnicy” nadodrzańskiej, a więc rejonowi tzw. podgrodzia.

Szczegółowo omówiono zagadnienia ważne z punktu widzenia rozwoju i historii gospodarczej wczesnośredniowiecznego kompleksu osadniczego, w którym obszar nadodrzański odgrywał kluczową rolę. Uwzględniono przemiany w charakterze i rozplanowaniu zabudowy mieszkalnej oraz gospodarczej, warunki życia codziennego mieszkańców, sposoby zdobywania pożywienia, pracę rzemieślniczą i chałupniczą, ubiór, ozdoby, rozrywki.

Warto zaznaczyć, iż po publikacjach: “Szczecin we wczesnym średniowieczu. Wzgórze zamkowe” (1983) oraz “Szczecin we wczesnym średniowieczu. Wschodnia część suburbium” (2003) to w ostatnim czasie dopiero trzecia, większa praca o charakterze naukowym, w której podjęto się próby analizy źródeł archeologicznych.

Wydawcy książki wspólnie z Muzeum Narodowym w Szczecinie na ostatni dzień stycznia zaplanowali promocję książki. Oprócz autorów, wśród zaproszonych gości pojawią się m.in. znani naukowcy: prof. Przemysław Urbańczyk oraz prof. Marian Rębkowski. Jak dowiedziała się redakcja Portalu Miłośników Dawnego Szczecina sedina.pl nietypowa godzina spotkania (13.00) spowodowana jest obecnością podczas promocji gości z Warszawy.

Niebawem na naszym portalu ukaże się obszerna recenzja monografii.

Podstawowe informacje o wydarzeniu oraz książce:

• termin: 31 stycznia 2012 (wtorek), godzina 13.00
• miejsce: Muzeum Historii Szczecina, Oddział Muzeum Narodowego w Szczecinie, przy ul. Ks. Mściwoja II 8 (Ratusz Staromiejski na Podzamczu)
• uczestnicy: Anna B. Kowalska, Marek Dworaczyk (autorzy książki), prof. Przemysław Urbańczyk, prof. Marian Rębkowski
• pełny tytuł publikacji: “Szczecin wczesnośredniowieczny. Nadodrzańskie centrum”
• seria: “Origines Polonorum”
• wydawcy: Wydawnictwo TRIO, Fundacja na rzecz Nauki Polskiej, Ośrodek Archeologii Średniowiecza Krajów Nadbałtyckich Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w Szczecinie oraz Muzeum Narodowe w Szczecinie
• format A4, oprawa twarda, 594 strony, cena katalogowa – 68,00 zł brutto

W czasie rejsu doszło do bitwy z muzułmańskimi piratami. Bogusławowi i innym pielgrzymom udało się wyjść z opresji mimo braku broni, która dla chrześcijan na terytorium pod panowaniem muzułmańskim była zabroniona. Do obrony użyli zatem desek z łóżek, garnków jako hełmów, a nawet materacy. Sam książę użył ponoć rożna zamiast miecza. Piraci odstąpili a pielgrzymi dotarli do Jerozolimy.

Do tej pory książę odbywał podróż incognito, nie chcąc narażać swojej osoby, ani drużynników. Jednak po powrocie do Wenecji wszystko się zmieniło. Wenecjanie poruszeni chwalebnymi wydarzeniami wystawili przedstawienie powitalne w plenerze. W spektaklu, w którym aktorzy wcielili się w role pielgrzymów i księcia, przedstawiono przygody z podróży, łącznie z własną interpretacją bitwy.

Następnie Bogusław X odwiedził Rzym i ważne miasta włoskie, w tym m. in. Ravennę, Florencję, Sienę oraz Bolonię, a tam – uniwersytet, na którym doktorat z prawa zdobył Jan v. Kitscher. Książę miał także okazję zaznajomić się z kiełkującą już wówczas epoką renesansu oraz z ludźmi nowej epoki, np. z Piotrem z Ravenny, który zasilił potem uczelnię w Greifswaldzie. W Wenecji mógł podziwiać nowy pomnik przedstawiający kondotiera Colleoniego. Gdy podróż dobiegała końca, książę przejeżdżając przez Lipsk, poznał wyżej wymienionego v. Kitschera, którego zaprosił na Pomorze.

Kiedy książę Bogusław wrócił do Szczecina, trwał właśnie Wielki Tydzień. W tamtym okresie na Pomorzu najbardziej znaną formą teatralną były misteria Męki Pańskiej, odgrywane podczas najważniejszych świąt chrześcijańskich. W północnej Europie kultywowano jeszcze tradycje średniowieczne. We Włoszech, skąd powrócił książę, popularność zaczęły zyskiwać idee renesansowe. Coraz częściej korzystano z dziedzictwa antyku, aby rozwijać nowe formy artystyczne. Nadchodziły czasy odrodzenia.

Tymczasem w Baniach (miejscowość położona około 50 km. od Szczecina), 13 kwietnia, w Wielki Piątek odgrywano Pasję męki Pańskiej, podczas której aktor grający Longinusa przebijającego bok Jezusa zamiast udać i trafić w specjalnie przygotowany pęcherz napełniony krwią, naprawdę zabija aktora grającego Jezusa (prywatnie bardzo go nie lubił). Aktor grający apostoła Jana dusi aktora grającego Longinusa i uciekając łamie nogę. Złapany, zostaje rzucony na koło. I tak pasja kończy się  śmiercią. „I od tej pory nie odgrywa się już Męki Pańskiej w Baniu. Z tej to przyczyny, chcąc powiedzieć o czymś co się radośnie zaczyna, lecz żałośnie kończy, mówimy: to tak, jak przedstawienie w Baniu”. Tak tę historię na kartach swojej kroniki przedstawił Thomas Kantzow.

Być może o tych wydarzeniach słyszał poeta i prawnik Jan v. Kitscher.; faktem jest, że zaczął przygotowywać na cześć Bogusława X utwór sceniczny, w którym elementy kanonów średniowiecznych przeplatają się z nowymi formami renesansowymi. Średniowiecznym akcentem jest rycerska pielgrzymka do Ziemi Świętej wraz z bitwą. Natomiast przedstawienie weneckie, gdzie mieszczanie wcielają się w role pielgrzymów i odgrywają historie sobie współczesnych uczestników wydarzeń, ma już cechy dramatu renesansowego. Spektakl przemawia nie tylko językiem symboli religijnych, zrozumiałych dla ówczesnych ludzi – łatwo w nim także znaleźć elementy tragikomiczne. To choćby aktor grający księcia, który z braku miecza fechtuje rożnem z nadzianym na niego kurczakiem. Tak powstaje utwór „Tragicocomedia De Hierosolymitana profectione illustrissimi Ducis Pomerani, etc.”, który jest pierwszą sztuką teatralną napisaną być może w Szczecinie, a wydaną w Lipsku w 1501 roku. Wymienione wyżej dzieło ma za zadanie sławić czyny i dokonania księcia Bogusława X; wyznacza również początek mecenatu na Pomorzu. Co ciekawe, utwór ten stanie się głównym źródłem informacji do pierwszych kronik z historią Pomorza, w tym kroniki „Pomerania” Thomasa Kantzowa.

Dziś nie wiemy czy książę naprawdę bronił się rożnem ani, czy aktorzy byli zawodowcami. Wiadomo tylko, że sztuka wenecka przypadła księciu do gustu i przyczyniła się do powstania pierwszych utworów pisanych z myślą o wystawieniu na scenie na Pomorzu. Historiografia Pomorza wzbogaciła się o nowe fakty, ale dziś wiemy, że zmieszano je z fikcją sztuki teatralnej, która zaczęła żyć własnym życiem w pomorskiej krainie. Stąd Szczecin teatrem na Pomorzu słynie.

Przemek Głowa

Fragment Ołtarza Pasja z Wkryujścia/Ueckermünde, fundacja księcia Bogusława X; drewno dębowe polichromowane (1510 rok). Obecnie znajduje się w Muzeum Narodowym w Szczecinie, przy ul. Staromłyńskiej, w zbiorach sztuki Pomorza Zachodniego (fot. D. Swoboda)

Tekst ukazał się w magazynie SIC! [#06] 04/2011. Cały numer do pobrania na stronie internetowej magazynu – tutaj link.

Umowa pomiędzy wykonawcą a Muzeum Narodowym w Szczecinie została podpisana we wtorek na pl. Solidarności, gdzie już za dwa lata będzie stało Centrum Dialogu “Przełomy”.

- Mam nadzieję, że wszystko pójdzie dobrze, nic nie wstrzyma inwestycji – mówi Agnieszka Kuchcińska – Kurcz, pomysłodawczyni powstania centrum. – Czekam aż na plac wejdzie ciężki sprzęt.

Projekt budynku Centrum Dialogu “Przełomy” został wyłoniony w konkursie. Wykonał go zespół młodych katowickich architektów pod kierunkiem Roberta Koniecznego.

Budowa Centrum Dialogu “Przełomy” zostanie sfinansowana z budżetu województwa oraz środków unijnych. Szacowany koszt całości realizacji projektu, na który składa się wybudowanie i wyposażenie budynku, zagospodarowanie pl. Solidarności oraz realizacja wystawy to bisko 24 mln zł.

Centrum Dialogów “Przełomy” ma pokazywać najnowszą historię naszego regionu i mieszkańców Pomorza Zachodniego.

Autor tekstu: Małgorzata Frymus (PR Szczecin)
Fotografia: Łukasz Szełemej (PR Szczecin)

Źródło: Polskie Radio Szczecin

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Zapraszamy do słuchania – wtorek godz. 19.00 92 FM lub bezpośrednio na stronach internetowych Polskiego Radia Szczecin. Archiwum wszystkich audycji dostępne na portalu sedina.pl.

Styczniowy wykład w kinowej Sali Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie poświęcony zostanie gryfom. Te mityczne zwierzęta, których najstarsze wizerunki liczą sobie ponad 4000 lat, symbolizowały rzadkie połączenie siły oraz inteligencji – i właśnie takie ich znaczenie utrwaliło się w europejskiej heraldyce. Upodobały je sobie szczególnie te miasta i rody, które chciały podkreślić swoją waleczność i śmiałość.

Mniej więcej od XIII wieku tak rozumiany gryf związał się na stałe z historią Szczecina. Najpierw gościł na pieczęciach, potem w herbie miasta, dziś zaś trudno już zliczyć nazwy miejsc, wydarzeń i instytucji odnoszących się do nazwy lub wizerunku tego mitologicznego stworzenia.

Podstawowe informacje o wydarzeniu:

• termin: 25 stycznia 2012 (środa), godzina 17.00
• miejsce: Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie, Kino Zamek (wejście A, F)
• prelegent: Przemek Głowa – przewodnik po Szczecinie
• temat wykładu: “Gryf – od zoologii fantastycznej do herbu miasta”

Brytyjczyk przekazał swoje zbiory, ponieważ dowiedział się, że w Szczecinie powstaje nietypowe muzeum. Poza tym był pilotem jednostki, która teraz cumuje naprzeciwko siedziby Zarządu Morskich Portów Szczecin-Świnoujście. Bembridge pełnił funkcję bazy pilotów obsługującą statki wpływające m.in. do Londynu.

- Oryginalne certyfikaty pilota morskiego z Wielkiej Brytanii są pozbawione zdjęć – tłumaczy Rafał Zahorski, twórca muzeum morskiego na statku Bembridge. – Jednak opis danej osoby jest zrobiony bardzo dokładnie. Tak, że człowieka przedstawiającego dokument na statku trudno nie zidentyfikować.

Zbiory z archiwum Davida Gordona Jamesa to jednak nie jedyne eksponaty, które już niedługo będzie można zobaczyć w muzeum na statku.

- Musieliśmy odtworzyć, zebrać sprzęt, który niegdyś znajdował się na statku – mówi Kamil Hajduk, pracownik firmy Magemar – właściciela jednostki Bembridge. – Kupujemy je w Wielkiej Brytanii.

Muzeum morskie na statku Bembridge ma zostać otwarte pod koniec lutego.

Autor tekstu: Grzegorz Gibas
Fotografia: Łukasz Szełemej

Źródło: Polskie Radio Szczecin

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Zapraszamy do słuchania – wtorek godz. 19.00 92 FM lub bezpośrednio na stronach internetowych Polskiego Radia Szczecin. Archiwum wszystkich audycji dostępne na portalu sedina.pl.

Książka jest niedostępna w publicznym obiegu, my zapraszamy do jej pobrania w wersji elektronicznej.

Książkę w formacie PDF (66 MB) można pobrać klikając na jej okładkę u dołu artykułu. Zapraszamy do lektury i oddajemy głos Komendantowi Wojewódzkiemu Policji:

Szanowni Państwo,
z przyjemnością oddajemy w Państwa ręce niniejszą publikację. Jest ona efektem pracy policjantów zajmujących się problematyką przestępczości przeciwko zabytkom. Wierzymy, że z czasem uda nam się wykreślić z katalogu utraconych zabytków kolejne pozycje. Publikacja powstała z inicjatywy Wydziału Kryminalnego Komendy Wojewódzkiej Policji w Szczecinie. Mamy nadzieję, że zebrana tu wiedza na tematy związane ze zwalczaniem przestępczości przeciwko zabytkom, wpłynie na szersze zrozumienie tej problematyki i wprowadzi nową jakość pracy policji w odzyskiwaniu skradzionych, zaginionych zabytków i dzieł sztuki. Musimy zrozumieć, że przedmioty te są dziedzictwem narodowym nas wszystkich…  A przecież jesteśmy tym, co chronimy.
Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie
nadinsp. Wojciech Olbryś

Marek Łuczak – Policja w walce o zabytki.
(PDF 66 MB)

Zbiór zagadnień z przeciwdziałania przestępczości przeciwko zabytkom.
Katalog zabytków i dzieł sztuki utraconych z województwa zachodniopomorskiego.

]]> http://sedina.pl/index.php/2012/01/16/marek-luczak-policja-w-walce-o-zabytki/feed/ 2 http://sedina.pl/index.php/2012/01/15/poczatki-polskiego-drogownictwa-na-pomorzu-zachodnim/ http://sedina.pl/index.php/2012/01/15/poczatki-polskiego-drogownictwa-na-pomorzu-zachodnim/#comments Sat, 14 Jan 2012 23:05:57 +0000 sedina http://sedina.pl/?p=12551 W wyniku zmiany granic państwa polskiego po drugiej wojnie światowej niemieckie Pomorze Tylne (Hinterpommern) weszło w skład Polski. Nowe ziemie wymagały zasiedlenia i zagospodarowania, stworzenia od podstaw administracji, w tym służby drogowej. Zniszczenia wojenne ze względu na intensywne walki były tu szczególnie dotkliwe.

Pierwsze władze polskie na tym terenie pojawiły się w Szczecinie tuż po zajęciu miasta przez Armię Czerwoną, wkrótce jednak musiały przenieść się do Koszalina ze względu na brak ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii przynależności Szczecina do Polski. W Urzędzie Pełnomocnika Rządu Tymczasowego RP na Okręg Pomorze Zachodnie powstał Wydział Komunikacyjno-Budowlany i Odbudowy. Funkcję naczelnika wydziału pełnił inż. Piotr Zaremba, późniejszy wieloletni prezydent Szczecina. Po konferencji w Poczdamie i przyznaniu Szczecina Polsce inż. Piotr Zaremba opuścił zajmowane stanowisko, p. o. naczelnika został inż. Zygmunt Karmela. Szczególną troską ówczesnej administracji było obsadzenie ludźmi Obwodowych Biur Techniczno-Budowlanych i stworzenie efektywnych struktur terenowych.

Werbunek pracowników

We wrześniu 1945 roku z dotychczasowego Wydziału Komunikacyjno-Budowlanego i Odbudowy został wydzielony Wydział Komunikacyjny. Ministerstwo Komunikacji – Departament Dróg Kołowych mianował na naczelnika Wydziału inż. Jana Amona. Ten pochodzący z Lwowa drogowiec przed wojną pracował jako kierownik oddziału drogowego w Wydziale Komunikacyjno-Budowlanym Urzędu Wojewódzkiego w Lublinie. Po otrzymaniu nominacji inż. Jan Amon próbował w Krakowie zwerbować pracowników do obsadzenia stanowisk kierowniczych w administracji drogowej Pomorza Zachodniego, udało mu się pozyskać jedynie dwóch inżynierów – Zygmunta Horoszkiewicza i Jana Kieperszę. W październiku 1945 grupa ta razem z kierowcą udała się samochodem osobowym marki Mercedes z Krakowa do Szczecina. Po trwającej 16 dni podróży przez zniszczony wojną kraj wraz z pobytem w Koszalinie wymuszonym zablokowaniem mostów na Odrze drogowcy docierają do Szczecina. 21 października 1945 inż. Jan Amon oficjalnie obejmuje stanowisko Naczelnika Wydziału Komunikacyjnego w Urzędzie Wojewódzkim.

W tym pionierskim okresie głównymi zadaniami była inwentaryzacja stanu dróg, poniemieckich materiałów drogowych, maszyn drogowych i jak najszybsze przystąpienie do napraw nawierzchni i mostów. Konieczne było również ciągłe szkolenie kadry, wielu pracowników nie miało żadnego doświadczenia w drogownictwie, a ściągnięcie wykwalifikowanej kadry z centralnej i wschodniej Polski było bardzo trudne. Dlatego szczególną rolę odgrywały osoby z doświadczeniem w drogownictwie, które starały się przekazywać swoją wiedzę i doświadczenie pracownikom nie posiadającym stażu w zawodzie.

Organizacja służby drogowej w terenie nie przebiegała bez trudności. Można tu przywołać przypadek inż. Włodzimierza Kolarza, wyznaczonego na kierownika Obwodowego Biura Techniczno – Budowlanego w Lipianach, któremu po przybyciu do miejsca pracy zastępca starosty oświadczył, że ma on już swojego kierownika Biura. Wyznaczony przez niego kierownik Biura wkrótce został zatrzymany na granicy ziem odzyskanych z kryształami na furmance, a i sam zastępca starosty szybko się ulotnił. Drogowcom doskwierały problemy aprowizacyjne, przydziały żywności nie były duże, ratowano się zbiorami owoców i warzyw w opuszczonych ogrodach i sadach.   Samochód służbowy marki „DKW” Powiatowego Zarządu Dróg w Nowogardzie kilkukrotnie był celem zbrojnych napadów podczas przewożenia gotówki na wypłaty ze Szczecina, tylko dzięki sprawności kierowcy Michała Bieleja udawało się za każdym razem wyjść cało z opresji.

Brak materiałów i sprzętu

Szczególnie dotkliwe były problemy sprzętowe i materiałowe. Poniemieckie samochody i maszyny drogowe często znajdowano w stodołach ukryte w sianie. Jednak choćby na terenie powiatu stargardzkiego sprzętu poniemieckiego w zasadzie nie było, sytuację trochę poprawiała pomoc w ramach UNRRA. Dostawy materiałów budowlanych z południa Polski zaczęły napływać dopiero w 1948 roku. Sytuację ratowały pozostawione przez Niemców zapasy materiałów drogowych. Szczególną rolę odgrywała porzucona przez Niemców budowa autostrady Berlin – Królewiec. Na placach składowych zgromadzono tam 10 tys ton kostki kamiennej, 12 tys. ton grysów bazaltowych i granitowych, 10 tysięcy ton pospółki żwirowej i wiele innych materiałów . Sam specjalistyczny sprzęt używany do budowy niemieckich autostrady (pozostawiono tam min. 6 lokomotywek spalinowych kolejki roboczej i 40 wózków roboczych) nie był przydatny do prowadzenia prac na innych drogach . W ówczesnych czasach nie mogło być również mowy o wznowieniu budowy autostrady.

Służby liniowe

W połowie 1946 roku zlikwidowano stanowiska pełnomocników rządu i powołano Starostwa Powiatowe, a wraz z nimi Powiatowe Zarządy Dróg. Organizacja służb w terenie nie przebiegała bez problemów, jeszcze w 1946 zdarzało się, że kierownicy PZD robili objazdy furmanką i osobiście zasypywali doły w jezdni, lub łatali dziury „lepikiem”.

Z czasem jednak zorganizowano służby liniowe. PZD zatrudniały średnio 5-6 pracowników administracyjnych łącznie z kierownikiem. Służba liniowa składała się z nadzorców dróg i mostów, którzy nadzorowali odcinki dróg o długości 70-110 km, oraz dróżników, którzy mięli pod swoją pieczą odcinki 7-10 kilometrowe. Ponadto do prowadzenia robót zatrudniano robotników za stawki godzinowe.

Pod względem gęstości sieci dróg sytuacja na Pomorzu Zachodnim przedstawiała się dość dobrze, gęstość dróg twardych województwa szczecińskiego z tego okresu według wstępnej ewidencji wynosiła 42,7km/100km². Dawało to 4 pozycję w kraju, dla porównania wskaźnik ten dla województwa lubelskiego wynosił 13km/100km² . Jednak drogi były w dużym stopniu zniszczone przez działania wojenne, a niemal wszystkie mosty zostały wysadzone.

Łatanie tłuczniem

Nawierzchnie bitumiczne w związku z brakiem lepiszcza często łatano tłuczniem. Tworzono trójki składające się z dróżnika i dwóch robotników, którym przydzielano dwa wózki dwukołowe, jeden na materiał kamienny, a drugi na wodę. Tak wyposażona grupa musiała przy użyciu „czarnych narzędzi” (kilof, grabie, widły itp.) wykonywać remonty cząstkowe . Należy pamiętać, że wówczas nawet rower był niezwykle cennym dobrem, przydzielanym tylko niektórym pracownikom. Remontowano również nawierzchnie brukowcowe, co wymagało czasami ściągnięcia ekip brukarskich z głębi Polski. Bywało też, że mocno zniszczone nawierzchnie z kostki wymieniano na nawierzchnie tłuczniowe.

W zależności od dostępnych maszyn i materiałów wykonywano również odnowy nawierzchni bitumicznych. Plan 3 letni realizowany w latach 1947-1950 zakładał na terenie województwa szczecińskiego jedynie przebudowę drogi państwowej nr 2 Szczecin – Nowogard – Koszalin – Gdańsk. Poza tym skupiono się przede wszystkim na odbudowie mostów. Największym zadaniem była prowadzona w latach 1947-1950 budowa nowych mostów na Odrze w ciągu autostrady Berlin – Królewiec (dzisiejsza A6) w miejsce zniszczonych obiektów niemieckich. Często wobec trudności materiałowych musiano improwizować. Podczas wykonywanej w latach 1947-1948 metodą gospodarczą odbudowy stalowego mostu na rzece Inie w Goleniowie nity pozyskiwano z jednej ze zniszczonych fabryk metalowych w Szczecinie, a dwa łożyska z wahaczami i wałkami wydobyto ze zniszczonego stalowego mostu na Odrze.

Odbudowa mostów

Zakres robót w latach 1947 – 1950 objął zasadnicze naprawy i łatanie nawierzchni tłuczniowych, brukowcowych i żwirowych na niemal 2000 kilometrach dróg. Odbudowano szereg mostów, w miejscu przepraw tymczasowych budowano przeprawy półstałe. Zorganizowano od podstaw administrację drogową wraz ze służbami w terenie, doprowadzono do przejezdności wszystkie główne trasy. Prowadzono również przygotowania do przyszłych inwestycji, w tym rozpoczętej w roku 1950 pierwszej powojennej budowy nowej drogi na Pomorzu Zachodnim, czyli obejścia Myśliborza na drodze Szczecin – Gorzów. Ówczesnym drogowcom przyszło działać w niezwykle trudnych warunkach zmagając się z brakiem dosłownie wszystkiego, tym bardziej należy docenić trud i wysiłek jaki włożyli w odbudowę  kraju.

Mateusz Grzeszczuk

Galeria:

Dokumenty:

Patrząc na obydwie bramy szczecińskie, Portową i Królewską, trzeba nie lada wyobraźni, aby zobaczyć je jako element potężnych fortyfikacji, którymi było otoczone miasto do końca XIX w. Wówczas to wskutek utraty właściwości obronnych na polecenie władz centralnych państwa pruskiego zostały zburzone i zniwelowane urządzenia i wały forteczne istniejącej od ponad 200 lat twierdzy Szczecin. Przez cały ten czas wywierała ona ogromny wpływ na rozwój przestrzenno-architektoniczny miasta.

Budowę twierdzy Szczecin rozpoczęli w 1630 r. Szwedzi, którzy do końca XVII w. przekształcili miasto dysponujące jedynie obwarowaniami z okresu średniowiecza w silnie umocniony ośrodek. W latach 1724–1740 twierdzę znacznie rozbudowali królowie pruscy, którzy w 1720 r. włączyli miasto w granice swego państwa. Wszystkie rozbudowy i modernizacje twierdzy, realizowane zarówno przez Szwedów, jak i Prusaków, prowadzone były zawsze zgodnie z wymogami ówczesnej ars militaria.

Historia twierdzy Szczecin, jej relikty i ich wzajemne powiązania przestrzenne, rola twierdzy w rozwoju urbanistyczno-architektonicznym miasta to główne zagadnienia badań prowadzonych od lat przez architekt dr Izabelę Kozłowską z Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego. Ich wyniki zostaną przedstawione przez wyżej wymienionego gościa podczas najbliższego spotkania. Prelegent jest pracownikiem Instytutu Architektury i Planowania Przestrzennego Wydziału Budownictwa i Architektury ZUT. W 2008 roku dr Kozłowska obroniła pracę doktorską pt. Szczecińskie fortyfikacje nowożytne. Rola fortyfikacji nowożytnych w kształtowaniu układu przestrzennego miasta Szczecina oraz wpływ analizy historycznej na współczesne działania projektowe i zakres ochrony konserwatorskiej.

Podstawowe informacje o wydarzeniu:

• termin: 18 stycznia 2012 (środa), godzina 17.00
• miejsce: Muzeum Historii Szczecina, Oddział Muzeum Narodowego w Szczecinie, przy ul. Ks. Mściwoja II 8 (Ratusz Staromiejski na Podzamczu)
• prelegent: dr inż. arch. Izabela Kozłowska (Instytut Architektury i Planowania Przestrzennego ZUT)
• temat wykładu: “Twierdza Szczecin. Historia – relikty – wpływ na rozwój przestrzenny miasta”

„Środy z historią Szczecina” – cykl odczytów poświęconych różnorodnym zagadnieniom historii Szczecina organizowany od września 2009 roku przez Muzeum Historii Szczecina, Oddział Muzeum Narodowego w Szczecinie.

Celem cyklu jest – zgodnie z najnowszymi trendami rozwoju nauk historycznych – ukazanie wieloaspektowego charakteru historii Szczecina, a więc dostarczenie jego uczestnikom w sposób przystępny udokumentowanej naukowo wiedzy na wybrane tematy nie tylko z zakresu historii politycznej, lecz także m.in. z historii kultury, demografii historycznej, urbanistyki. Stąd też przedmiotem odczytów są różnorodne zagadnienia historii miasta zarówno z okresu do, jak i od 1945 r. W miarę możliwości punktem wyjścia poszczególnych spotkań mają być eksponaty zgromadzone w zbiorach Muzeum Historii Szczecina, Oddziale Muzeum Narodowego w Szczecinie, zarówno eksponowane na wystawach stałych, jak i przechowywane w jego magazynach.

Cykl jest kierowany do szerokiego kręgu odbiorców, jakim bez wątpienia jest grupa osób zainteresowanych dziejami miasta, a zwłaszcza uczniów, studentów, nauczycieli, a także wszystkich pozostałych szczecinian, chcących pogłębić swoją wiedzę na temat przeszłości miasta, które mogą mieć jednak problemy z dotarciem do najnowszej fachowej literatury historycznej. Mile widzianymi uczestnikami spotkań będą również – ze względu na potencjalną aktywność podczas dyskusji przewidzianej po każdej prelekcji – zawodowi historycy bądź studenci tego kierunku z uczelni szczecińskich.

Pod koniec ubiegłego roku na rynku wydawniczym ukazał się kolejny (czwarty w 2011 roku) numer kwartalnika „Renowacje i Zabytki”. Większa część pisma została poświęcona naszemu miastu – Szczecinowi. Wiąże się to z inicjatywą redaktorów gazety, którzy zainicjowali jakiś czas temu cykl „Miasta polskie”, gdzie przedstawiają kolejne miejscowości Polski. Tym razem zdecydowano, iż tematem przewodnim będzie nasze miasto. We wstępie publikacji redaktor naczelny – Edward Hardt – podkreślił, iż w numerze miejscowi autorzy starają się przybliżyć charakter i oddać klimat zachodniopomorskiej metropolii. Redakcja pisma oddała bowiem „pole” osobom z regionu, których zadaniem było przedstawienie walorów miasta – w domyśle można dodać – tym, którzy nie znają dobrze Szczecina, a zarazem sięgną po samą publikację. Warto nadmienić, iż każda kolejna odsłona wspomnianego cyklu jest przygotowywana wspólnie z władzami samorządowymi.

Ponad 110 stron o Szczecinie

Całość składa się ze 176 stron w formacie A4, z czego przeszło 110 stron poświęcono naszemu miastu. Warto podkreślić wysoki nakład pisma (5-8 tys. egzemplarzy) przy dobrej dystrybucji (publikacja jest do nabycia w sieci EMPIK) oraz niskiej cenie (zaledwie 15,75 zł brutto). Podając informacje techniczne należy dodać, iż pismo w całości zostało wydane „na kredzie” – z ogromną ilością rzucających się w oczy, bardzo ładnych – kolorowych zdjęć (część z nich można oglądnąć w galerii pod niniejszym tekstem).

W sumie w numerze znalazło się 13 artykułów o Szczecinie kilku autorów (m.in. Miejskiego Konserwatora Zabytków – Małgorzaty Gwiazdowskiej, Macieja Słomińskiego czy kolekcjonera – Aleksego Pawlaka), do tego należy także doliczyć sam wstęp. Spis treści przedstawiamy do wglądu tutaj – spis_4_2011. Swoje spostrzeżenia na temat Szczecina, odnoszące się do zaprezentowanych teksów, w kilku zdaniach przedstawił przytaczany już Edward Hardt: Stolica Pomorza Zachodniego zachwyca fasadami secesyjnych kamienic z balkonami fantazyjnie zdobionymi udaną metaloplastyką. Odrestaurowany Zamek Książąt Pomorskich góruje nad szczecińskim Starym Miastem, a 100-letni Urząd Wojewódzki wyróżnia się w nadbrzeżnej architekturze Odry Zachodniej. Miasto jest rozległe i przestrzenne, a ulice szerokie, z monumentalnymi często budynkami.

Od „szlaków” po wodociągi

Przechodząc do analizy samych artykułów warto podkreślić, iż pisząc o Szczecinie – autorzy mieli na myśli jego lewobrzeżną część. Na temat prawobrzeża (chociażby kościała w Dąbiu) czy międzyodrza (co w tym wypadku tłumaczy charakter pisma) nie znajdzie się w publikacji ani słowa (tzn. autor niniejszego tekstu po wstępnej lekturze nic nie odnotował). Jak już było napisane, a co warto raz jeszcze podkreślić – wszystkie artykuły są bogato ilustrowane, co sprawia, iż nawet pobieżne przejrzenie pisma zachęca do głębszego zapoznania się z jego treścią. Dobrana tematyka – od klasycznego już „Miejskiego Szlaku Turystycznego”, obiektów wchodzących w skład „Europejskiego Szlaku Gotyku Ceglanego” poprzez śródmiejskie kamienice, Cmentarz Centralny po opis niedawno otwartych tras turystycznych Urzędu Wojewódzkiego – oraz raczej ogólnikowe informacje, raz jeszcze przekonują kto jest głównym adresatem pisma. Przedstawiono bowiem „reprezentacyjne szlaki spacerowe” Szczecina, co być może będzie wskazówką dla osób przyjezdnych, co w pierwszej kolejności warto zwiedzieć w mieście.

W piśmie znajdują się także artykuły bardziej odwołujące się do historii Szczecina. W pierwszym z nich autorka – Małgorzata Jakóbik napisała na temat obecnego Placu Tobruckiego, wspominając m.in. o fontannie Manzla. W drugim – Aleksy Pawlak zajął się analizą fragmentu miasta na podstawie kilku ujęć, m.in. fotografii z 1864 roku. W artykule przedstawiono pokrótce samą historię fotografii oraz pewne różnice między tym samym obrazem utrwalonym na rysunku, litografii czy zdjęciu (podano przykład rejonu wokół dawnej Bramy Ślimaczej).

Wśród artykułów prezentujących mniej „powszechne” zagadnienia uwagę zwraca tekst o chodnikach w Szczecinie – autorstwa Beaty Makowskiej oraz stacji wodociągowej Szczecin-Pilchowo (Elwiry Wolender). Naturalnie, nie zabrakło również artykułu o willach, specjalisty w tym zakresie, Macieja Słomińskiego. Co warto zaznaczyć, oprócz typowych przykładów tego typu zabudowy z rejonów Westendu, Neu Westend-u czy Braunsfelde (obecnego Pogodna i Łękna), pojawiła się w artykule także wzmianka o willach z innych obszarów miasta (m.in. wspomniano o obiekcie  przy Wyzwolenia 73 – gmachu będącego obecnie siedzibą PSL-u).

W większości tekstów mniej miejsca poświęcono historii obiektów, tzn. opisom ich kolei dziejów na przestrzeni wieków czy lat. Pojawiają się raczej krótkie, „przewodnikowe” informacje, jak w przypadku Zamku Książąt Pomorskich: Pierwsza siedziba książęca na wzgórzu zamkowym istniała na początku XII w. Przez wieki była wielokrotnie przebudowywana i powiększana, jednak w wyniku nalotów alianckich w 1944 roku uległa całkowitemu zniszczeniu. Uwagę autorów przykuwa natomiast architektura obiektów, przeważają zatem ich opisy wewnętrzne i zewnętrzne – m.in. elewacji. Jako egzemplum może posłużyć fragment artykułu o poczcie mieszczącej się przy ulicy Dworcowej: Nad dwukondygnacyjną przestrzenią sali znajduje się dekoracyjny płaski świetlik, konstrukcję którego w części oparto, poprzez system żeber, na smukłym, 10-metrowych, żeliwnych kolumnach. Co zrozumiałe, w tekstach pojawia się również słownictwo, związane właśnie z tą dziedziną sztuki. Przed zgłębieniem artykułu warto je sobie przypomnieć bądź, w przypadku mniejszej wiedzy w tym zakresie, na bieżąco sprawdzać.

„Nie myli się ten, kto nic nie robi”

Zgodnie z maksymą „nie myli się ten, kto nic nie robi” – również w tej publikacji po pobieżnej lekturze można odnaleźć kilka błędów. Co by nie mówić – najbardziej rzuca się w oczy potknięcie z samego wstępu publikacji. Autorka – Małgorzata Gwiazdowska – pisze: Szczecin miał wyraźnie ukształtowany układ miejski już w XIII wieku. Jego zasięg terytorialny wyznaczony został w wyniku nadania praw miejskich przez księcia Barnima I, 3 kwietnia 1245 roku. Zapewne przez nieuwagę pomylono więc datę lokacji o dwa lata (powinno bowiem widnieć 1243). Podając inny przykład, można wspomnieć o niekonsekwentnie pisanej nazwie dzielnicy Westend. Co ciekawe, we wstępie artykułu o willach Maciej Słomiński już w leadzie tekstu wyjaśnia, iż szczecińska nazwa bierze swój początek z Londynu. Tamtejszy West End, czyli zachodnia dzielnica… Tymczasem w kolejnym artykule (o drewnianych domach) w tekście pojawia się zdanie: Budynek przy ulicy Pola 4 […] w dzielnicy West End…, które zawiera podwójny błąd. Po pierwsze, jak wspomniano powyżej, mylnie podano nazwę dzielnicy („przeniesiono” ją z Londynu), po drugie pomylono rejon miasta, bowiem dawna ulica Lindenhofer Weg mieściła się na Neu Westend-ie. Nie jest celem niniejszego artykułu szczegółowe badanie zdanie po zdaniu kolejnego tekstu w celu wyszukania każdej nieścisłości, a jedynie zasygnalizowanie, iż także tutaj można natrafić na pewne błędy, które nie mają jednak wpływu na ogólny przekaz tekstów.

Wśród zebranych artykułów – większość wydaje się być na zbliżonym poziomie i jest napisana w przystępny dla osób nieznających Szczecina sposób. Nieco więcej skupienia (zwłaszcza od mniej obeznanych w historii miejskich fortyfikacji) wymaga na pewno tekst Aleksego Pawlaka – skrupulatnie analizującego i opisującego budynki ze zdjęcia oraz ówczesną twierdzę (rawelin 8-9, Brama Odrzańska) po włączeniu w jej obszar Nowego Miasta.

Reasumując – lektura z pewnością godna polecenia. Niska cena oraz sam fakt, iż ogólnopolskie (wydawane w Krakowie)  pismo postanowiło przyglądnąć się Szczecinowi – tym bardziej zachęcają do sięgnięcia po publikację.

Jan Skolimowski [Stau]

Galeria zdjęć:

Spotkanie przypomni sylwetkę wojewody nie tylko z okresu szczecińskiego, ale również jego dalszych mniej znanych losów. W dyskusji wezmą udział historycy: profesor Kazimierz Kozłowski (Uniwersytet Szczeciński), Katarzyna Rembacka (IPN), Andrzej Titkow (reżyser filmowy przygotowujący film o L. Borkowiczu pt. “Bezsenność”)  oraz dr Eryk Krasucki (Uniwersytet Szczeciński), który będzie moderatorem rozmowy.

Podstawowe informacje o wydarzeniu:

• miejsce: Książnica Pomorska w Szczecinie, sala Stefana Flukowskiego (ulica Dworcowa 8, III piętro)
• data: 4 stycznia 2012 roku (środa), godzina 17.00

Przypominamy, iż w ubiegłym roku na Portalu Miłośników Dawnego Szczecina sedina.pl zaprezentowaliśmy film dokumentalny o Leonardzie Borkowiczu zatytułowany “Pełnomocnik Rządu” (1987), w reżyserii Andrzeja Androchowicza. Film można oglądnąć tutaj.

Na naszym portalu pojawił się także w 2011 roku pięcioczęściowy artykuł “Kierowca Pełnomocnika Rządu”, który jest fragmentem nieopublikowanej nigdy książki “Poza kadrem”, wspomnianego powyżej reżysera. W tekście znajdują się m.in. informacje o tym jak Aleksander Płaksiwy – tytułowy kierowca – wspominał po latach swojego dawnego przełożonego. W artykule zamieszczony jest także list L. Borkowicza wysłany do byłego kierowcy oraz przedstawione są losy pierwszego wojewody po wyjeździe ze Szczecina.  Poszczególne odsłony artykułu dostępne są poniżej:

• Kierowca Pełnomocnika Rządu (1)
• Kierowca Pełnomocnika Rządu (2)
• Kierowca Pełnomocnika Rządu (3)
• Kierowca Pełnomocnika Rządu (4)
• Kierowca Pełnomocnika Rządu (epilog)

Wykonany z oryginalnych miedziorytów druk znajduje się w 12 niepołączonych ze sobą planszach. Mapa trafiła do Szczecina z jednego z niemieckich antykwariatów dzięki wsparciu Marszałka Zachodniopomorskiego, który na ten cel wyasygnował blisko 100 tysięcy złotych.

Mapę wydano po raz pierwszy w 1618. W ciagu najbliższych miesięcy zostanie udostepniona publiczności.

Autor tekstu: Krzysztof Kukliński

Źródło: Polskie Radio Szczecin

]]> http://sedina.pl/index.php/2011/12/30/mapa-lubinusa-w-zamku-ksiazat-pomorskich/feed/ 6 http://sedina.pl/index.php/2011/12/28/nowy-translator-niemieckich-nazw-miejscowych-cz-ii/ http://sedina.pl/index.php/2011/12/28/nowy-translator-niemieckich-nazw-miejscowych-cz-ii/#comments Wed, 28 Dec 2011 11:09:25 +0000 Busol http://sedina.pl/?p=12452 Zgodnie z wcześniejszymi obietnicami udostępniamy kolejne zakresy związane z polskim i niemieckim nazewnictwem historycznym. Do istniejących już ulic i dzielnic dołączamy: rzeki i strumienie, jeziora, stawy i akweny, wyspy, wzniesienia i tereny zielone.

Jak zostało wspomniane przy pierwszej wersji wyszukiwarki, niniejsze zestawienie należy traktować jako podstawę i punkt wyjścia do dalszej pracy, bo z nazewnictwem niemieckim i polskim – szczególnie tym związanym z geografią okolic Szczecina i Międzyodrza (wyspy, kanały, przekopy itd) wiąże się wiele nieścisłości. Mimo, że istnieją opracowania związane z tą tematyką to już przy pierwszym podejściu do tego zagadnienia widać, że uporządkowanie tego może zająć jeszcze dużo czasu. Próby usilnego polonizowania niemieckich nazw, które nigdy się nie przyjęły, i błędy z tym związane (często zwykłe literówki), powodują, że po 60 latach nie jest łatwo przyporządkować odpowiednie polskie nazwy polskie do historycznych nazw niemieckich. Dlatego mamy nadzieję, że ta próba oraz opracowania związane z nazwami geograficznymi znajdujące się w Internetowej Encyklopedii Szczecina, pozwolą nam rozpocząć proces uporządkowania i usystematyzowania nazewnictwa w jednym ogólnodostępnym źródle.

Arkadiusz Bis

Wyszukiwarka nazw dostępna jest w prawej kolumnie na stronie głównej portalu sedina.pl.

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Zapraszamy do słuchania – wtorek godz. 19.00 92 FM lub bezpośrednio na stronach internetowych Polskiego Radia Szczecin. Archiwum wszystkich audycji dostępne na portalu sedina.pl.

Uwaga ! Kolejna audycja z cyklu “Szczecin we wtorek” dopiero 17 stycznia 2012. Zapraszamy.

Przy okazji dwusetnej rocznicy spalenia kościoła św. Mikołaja na Starym Mieście Przemek Głowa opowie o śladach niezwykle popularnego w Szczecinie patrona. Św. Mikołaj, którego imię w języku greckim oznaczać miało „zwycięstwo ludu”, był opiekunem wielu lokalnych gildii, parafii i kościołów wszystkich wyznań. Co więcej, ostatnie świątynie pod wezwaniem biskupa z Miry – w tym największej w Szczecinie cerkwi – zostały wybudowane już w XXI wieku, zatem tradycja odwoływania się pod jego opiekę jest wciąż żywa i warta uwagi. W ramach wykładu opowieść o losach szczecińskich instytucji będzie przeplatała się również z burzliwą historią wizerunku świętego.

“Wykłady z historii regionu” to inicjatywa Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie. Spotkania odbywają się w ostatnią środę każdego miesiąca i prowadzi je znana w środowisku lokalnej turystyki osoba. – Przemek Głowa jest chyba jednym z najbardziej charakterystycznych przewodników po ulicach i losach naszego miasta. Zaproszenie go do prowadzenia czterech zamkowych wykładów z historii regionu było wynikiem poszukiwania nietypowej formuły odczytu, ale wiązało też z chęcią postawienia Przemka w nietypowych okolicznościach i przed ciekawym wyzwaniem. Popularność prelekcji wskazuje, że poradził sobie świetnie – opowiada Jolanta Rybkiewicz z Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie.

Podstawowe informacje o wydarzeniu:

• termin: 28 grudnia 2011 (środa), godzina 17.00
• miejsce: Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie, Kino Zamek (wejście A, F)
• prelegent: Przemek Głowa – przewodnik po Szczecinie
• temat wykładu: “Szczecińskie dzieje wizerunku św. Mikołaja i fundacji pod jego wezwaniem od XIII w. aż po współczesność”