sedina.pl » Przemiany

Nowe realizacje sedina.TV: “Podziemny Szczecin” i “Przemiany Szczecina”

Busol — Wed, 29 Jun 2011 11:00:00 +0000

Informujemy, że dzięki wsparciu Miasta Szczecin, rozpoczęły się zdjęcia do nowej 10 odcinkowej serii sedina.TV pt. “Podziemny Szczecin”, w którym Rafał Depa oprowadzi nas po podziemnych zakątkach naszego miasta. Materiał realizuje podobnie jak poprzednio Wojtek Wysocki. Emisja odcinków zaplanowana jest na okres wakacyjny – we wrześniu planowana będzie emisja “powtórkowa”. Równocześnie w ramach tego zadania przygotowane i zaprezentowane zostaną zupełnie nowe przemiany autorstwa Airkozaka.

Zapraszamy już dziś. A poniżej pierwsze zdjęcia z planu filmowego.

Partnerzy projektu:

Miasto Szczecin

www.podziemnyszczecin.pl

Most nad Jeziorem Rusałka (Westendsee-Brücke)

admin — Sat, 18 Apr 2009 23:05:00 +0000

Jedno z najpiękniejszych miejsc przedwojennego Szczecina. Jezioro Rusałka (Westendsee) było rozlewiskiem potoku (Mühlenbach), który wypływał z gór Puszczy Wkrzańskiej, łączył jeziora i młyny, płynął przez całą Nieckę Niebuszewską i wpadał do Odry w rejonie stoczni. Wokół największego z jezior założono Park Kasprowicza (Quistorppark), a spacerowiczom udostępniono szereg atrakcji. Jedną z nich był japoński mostek (Westendsee-Brücke) – jeden z ulubionych obiektów przedwojennych fotografów. Wieżyczki i pawilony były drewnianej konstrukcji, stąd mostek, mimo że przetrwał wojnę, z czasem stał się ofiarą dewastacji i popadł w ruinę.

Opis: Johann-Sebastian-Bachinstitut•Stettin
Przemiana: airkozak

Emilii Plater (Lange Straße) przy wylocie ul. Ks. Salomei (Neue Straße)

admin — Sat, 28 Mar 2009 22:05:00 +0000

Na powojennym zdjęciu krajobraz iście księżycowy, na przedwojennym tętniąca życiem ulica. Grabowo (Grabow), ani sama ul. Plater (Lange Straße), nie należały nigdy do rejonów elitarnych, można nawet śmiało powiedzieć, że w skromnych budynkach mieszkała uboga część społeczeństwa naszego miasta. Mimo to, cały ciąg komunikacyjny prowadzący ze stoczni w stronę Niebuszewa (Zabelsdorf) był na tyle ważny i ruchliwy, że już w 1897 r. otwarto poprowadzoną tędy linię tramwajową. Cała okolica została zmasakrowana nocą 29/30 sierpnia 1944 r.

Opis: Johann-Sebastian-Bachinstitut•Stettin
Przemiana: airkozak

Widok z pl. Lotników (Augustaplatz) w kierunku Starego Miasta.

admin — Sat, 14 Mar 2009 22:05:00 +0000

U zbiegu al. Niepodległości (Paradeplatz) i pl. Żołnierza Polskiego (Königsplatz) w latach 1727-1729 wybudowano dwukondygnacyjne koszary wojskowe. Po likwidacji twierdzy, rozbiórce fortyfikacji oraz budowie nowej dzielnicy mieszkaniowej i koszarowej, dawny budynek koszar kolidował swoją skromnością i wysokością z prestiżowym charakterem otoczenia. Po rozbiórce koszar w latach 1902-1903, rozpoczęto realizację monumentalnego gmachu z elementami secesji, ze ściętym narożnikiem zaakcentowanym wieżyczką i wychodzącym wprost na wylot al. Jana Pawła II (Kaiser-Wilhelm-Straße). Budynek nosił nazwę Graues Schloß (Szary Zamek). Na parterze mieściły się wykwintne restauracje i winiarnie. Także ten budynek został zbombardowany w czasie nocnego nalotu 5/6 stycznia 1944 r. – jeszcze Niemcy zdecydowali o rozbiórce ruin zagrażających przechodniom.

Widok z pl. Lotników (Augustaplatz) na al. Jana Pawła II (Kaiser-Wilhelm-Straße) w kierunku Starego Miasta

Opis: Johann-Sebastian-Bachinstitut•Stettin
Przemiana: airkozak

Most Dworcowy (Bahnhofsbrücke)

admin — Sat, 28 Feb 2009 22:05:00 +0000

Pierwszy most łączący Kępę Parnicką (Silberwiese) i dworzec oddano do użytku już w 1854 r. Znajdował się on na wylocie ul. Składowej (Wiesenstraße). Nową, stalową konstrukcję oddano do użytku w 1900 r. – znajdowała się na wylocie ul. Wiatru od Morza (Holzmarktstraße). Przebiegała przez południowy skraj Wyspy Przymoście (Ahrens Insel/Genossenschatsinsel). Wylot mostu znajdował się na górnym tarasie, naprzeciwko dworca. Z mostu ostały się jedynie wieżyczki wjazdowe na Kępie Parnickiej. Na pierwszym planie zachowany do dziś bruk Bulwaru Elbląskiego (Wasserstraße). Za dworcem widoczne zabudowania ul. Korzeniowskiego (Karlstraße) i pl. Zawiszy (Kirchplatz), których zabudowa nie ucierpiała w czasie wojny.

Most Dworcowy (Bahnhofsbrücke)

Opis: Johann-Sebastian-Bachinstitut Stettin.
Przemiana: airkozak.

Plac Odrodzenia (Friedrich-Karl-Platz)

admin — Sat, 14 Feb 2009 22:05:00 +0000

Żaden z budynków przy placu nie uległ zniszczeniu w czasie wojny. Jednak brak troski i niedbalstwo mieszkańców w latach powojennych oraz zaniedbania służb konserwatorskich doprowadziły do tego, że w wyniku pożarów część z budynków straciła dachy, a renowacje przeprowadzono w sposób niezgodny z charakterem budynku – nadbudowując nowe kondygnacje. Do zatracenia charakteru całego placu doprowadziło też, jeszcze w czasach niemieckich, przełożenie linii tramwajowej z okalającej jezdni na środek placu, a po wojnie poprowadzenie torów środkiem promenady. Dziś pl. Odrodzenia jest cieniem dawnego Friedrich-Karl-Platz i przykładem dewastacji przedwojennej architektury.

Plac Odrodzenia (Friedrich-Karl-Platz)

Opis: Johann-Sebastian-Bachinstitut Stettin.

Przemiana: airkozak.

Wyszyńskiego (Breite Straße)

admin — Sat, 31 Jan 2009 22:05:00 +0000

Górny odcinek dawnej Breite Straße, między ul. Tkacką (Große Wollweberstraße) a al. Niepodległości (Paradeplatz), stanowił jeden z newralgicznych punktów w komunikacji miejskiej – był po prostu za wąski. Jezdnia ledwo mieściła dwa tory tramwajowe i niewiele ponad metrowe chodniki. Mimo to, po obu stronach mieściły się eleganckie domy handlowe. Już w XX w. istniały plany puszczenia ruchu pieszego pod przeprutymi w budynkach arkadami. Wylot tego odcinka prowadził prosto do Bramy Portowej (Berliner Tor), za którą, przy pl. Zwycięstwa (Hohenzollernplatz), wznosił się dzisiejszy kościół garnizonowy (Bugenhagenkirche). Zabudowa tych kwartałów uległa kompletnemu zniszczeniu podczas nalotu w nocy 5/6 stycznia 1944 r., a ruiny rozebrano w ciągu kilku kolejnych miesięcy.

Wyszyńskiego (Breite Straße)

Opis: Johann-Sebastian-Bachinstitut Stettin.
Przemiana: airkozak.

Widok ul. Mariackiej (Kleine Domstraße) w kierunku Bramy Królewskiej (Königstor)

admin — Sat, 17 Jan 2009 22:05:00 +0000

U wylotu ul. Mariackiej (Kleine Domstraße) na Rynek Węglowy (Kohlmarkt) odchodziła w lewo ulica prowadząca do pl. Orła Białego (Roßmarkt), która dziś posiada zmieniony kształt i przebieg. Budynek na rogu ulic: Mariackiej (Kleine Domstraße) i Koński Kierat (Roßmarktstraße), mieszczący na parterze antykwariat, zachował się do dziś, lecz jest pozbawiony ostatniej kondygnacji i dachu. Zdjęcie czarno-białe zostało zrobione w 1903 r.

Widok ul. Mariackiej (Kleine Domstraße) w kierunku Bramy Królewskiej (Königstor)

Opis: Johann-Sebastian-Bachinstitut Stettin.

Przemiana: airkozak.

Brama Portowa (Berliner Tor)

admin — Sat, 03 Jan 2009 22:05:00 +0000

Okolica należała do bardziej ekskluzywnych rejonów miasta. Sama Brama Portowa (Berliner Tor) ozdobiona została w 1902 r. budzącą kontrowersje fontanną – Felderhoffbrunnen, którą zdemontowano ze względów na nasilający się ruch w 1932 r. Tory tramwaju początkowo położone były po drugiej stronie bramy, dopiero w 1892 r. przełożono je na środek północnej jezdni. Kolejnej zmiany przesunięcia – w obecne miejsce – dokonano w 1936 r. w związku z przebudową sąsiedniego pl. Zwycięstwa (Hohenzollernplatz). Budynek po prawej stronie, mieszczący początkowo kawiarnię „Zum Paradeplatz”, a potem wykwintną restaurację „Zum Franziskaner”, został wraz z sąsiednim domem zburzony w nocy 5/6 stycznia 1944 r. Do naszych czasów dotrwał jedynie pochodzący z 1879 r. budynek na rogu ul. Kaszubskiej (Elisabethstraße). Na horyzoncie wieża dzisiejszego kościoła garnizonowego (Bugenhagenkirche).

Brama Portowa (Berliner Tor)

opis: Johann-Sebastian-Bachinstitut Stettin
przemiana: airkozak

Widok na Rynek Węglowy (Kohlmarkt) i Katedrę (Jakobikirche)0

admin — Sat, 27 Dec 2008 22:05:00 +0000

Dawny Rynek Węglowy (Kohlmarkt) to niepozorny placyk u zbiegu ulic: Sołtysiej (Schulzenstraße) i Grodzkiej (Mönchenstraße). Znajdowały się przy nim bogate budynki handlowe Ferdinanda Bornsteina (na linii katedry), Wrangelhaus (po lewej) i Kaufhaus Letsch (po prawej). Z placu można było wejść na ul. Św. Jakuba (Jakobikirchhof) okalającą katedrę. Hełm świątyni ukończony w 1894 r. i zniszczony podczas sierpniowych nalotów w 1944 r. był wyższy tylko o dziesięć metrów od współczesnego. Cztery trójkątne szczyty między wieżyczkami, które nie zostały zrekonstruowane, optycznie podwyższały wieżę.

Widok na Rynek Węglowy (Kohlmarkt) i Katedrę (Jakobikirche)

opis: Johann-Sebastian-Bachinstitut Stettin
przemiana: airkozak

Ulica Energetyków (Große Lastadie)

admin — Sat, 20 Dec 2008 22:05:00 +0000

Przedwojenne, nastrojowe zdjęcie nieistniejącej dzielnicy wykonane zostało na przełomie wieków. Na dawnej fotografii widać zaledwie cztery obiekty, które zachowały się do dziś: Czerwony Ratusz (Neues Rathaus) z 1879 r., kościół św. Trójcy (Gertudkirche) z 1897 r., katedrę św. Jakuba (Jakobikirche) z wybudowaną w 1894 r. wieżą i Zamek Książąt Pomorskich (Schloß). Brak jeszcze budynku Rektoratu PAM (Verwaltungsgebäude) i Urzędu Celnego (Hauptzollamt). Brak także wybudowanego w 1931 r. kościoła Chrystusa Króla (Christus-Königkirche), który stanął w miejscu niskich kamieniczek na prawo, u wylotu ulicy. Po kościele tym, zniszczonym w nalocie 16/17 sierpnia 1944 r. wraz całą ulicą, przetrwał jedynie dom proboszcza, w którym ulokowano po wojnie widoczny na zdjęciu powojennym komisariat policji. Oba zdjęcia wykonano z wieży oddziału straży pożarnej (Feuerwache II).

opis: Johann-Sebastian-Bachinstitut Stettin
przemiana: airkozak

Widok z kopuły Muzeum Narodowego na Stare Miasto, Odrę i Łasztownię

admin — Wed, 30 Nov -0001 00:00:00 +0000

Makabryczne spustoszenie, widoczne na przemianie, jest skutkiem bombardowań w latach 1943 i 1944, oraz powojennych decyzji władz miejskich: rozbiórki nadających się do odbudowy ruin, budowy arterii nadodrzańskiej i Trasy Zamkowej. Na pierwszym planie przedwojennej fotografii monumentalny Terrassen-Hotel z 1905 r., na prawo od niego – nigdy w pełni nie zagospodarowany teren po arsenale i rozebranym w 1904 r. Zisterzienser Nonnenkloster (Kościele Pocysterskim). Za nim nieistniejąca dziś ulica Junkerstraße z położonym na rogu Bollwerku wielkim biurowcu (z spadzistym dachem) “Oderhof” z lat 1911-1913. Po drugiej stronie Odry, na którą prowadzi otwarty w 1909 r. nowy most Baumbrücke (Most Kłodny) malowniczy szereg spichlerzy przy Speicherstraße (ul. Zbożowa). W tle zabudowania Cukrowni, Gertrudkirche (kościoła św. Gertrudy) i budynku Zollamtu (Urząd celny).

Widok z kopuły Muzeum Narodowego na Wałach Chrobrego na nadbrzeżną część Starego Miasta, Odrę i Łasztownię (1913-1923)

Opis: Johann-Sebastian-Bachinstitut•Stettin
Przemiana: airkozak

Quistorpaue / Jasne Błonia

admin — Sat, 06 Oct 2007 22:05:00 +0000

Przemiana obrazuje widok Quistorpaue ok. 1932 r. oraz Jasnych Błoni współcześnie. Ta cześć Jasnych Błoni ucierpiała najmniej, nie zniknął z niej żaden z wspaniałych pomników (wręcz przeciwnie), ani nie została zapomniana przez mieszkańców, jak wiele innych wspaniałych zakątków przyległych i należących do Parku Kasprowicza.

Poza naturalnym rozwojem znajdujących się tam drzew i wkomponowaniem podziału trawnika poprzecznymi alejkami oraz rzecz jasna pomnikiem Jana Pawła II, z tej perspektywy Jasne Błonia zmieniły się niewiele.

Quistorpaue / Jasne Błonia

Al. Wyzwolenia / Pölitzerstraße

admin — Sat, 20 May 2006 22:05:00 +0000

Al. Wyzwolenia (Pölizerstr.), widok od strony ul. Słowackiego (Mühlenstr.). Na szczęście zakątek ten, jak wiele innych w Szczecinie, uległ tylko zmianą kulturowym, zniknęły piękne elewacje, chodniki zmieniły swoją szerokość, zieleń wyrosła. Choć zabudowa widoczna w perspektywie starego zdjęcia prawdopodobnie nigdy nie wróci, to układ ulic w tym miejscu praktycznie nie uległ zmianie. Pusta parcela po lewej stronie wydawała się być pozostałością po wojnie, jednak jak widać nigdy nie była zabudowana, choć podobno ma się to zmienić.

Skrzyżowanie ul. Walecznych i Młodzieży Polskiej / Ecke Mühlen- und Gartenstraße

admin — Sat, 15 Apr 2006 22:05:00 +0000

Finkenwalde, zaczyna się druga dekada XX wieku. Równoległa do głównej ulicy we wsi Gartenstraße dopiero zaczyna się kształtować. Na skraju pól i ogrodów bogaci właściciele ziemscy stawiają kolejno, jeden po drugim swoje domy.
Na przedwojennej widokówce, datowanej na około 1912 r. widzimy narożny dom przynależny niegdyś do parceli o adresie Gartenstraße 13, to tak zwana „Villa Müller”. Widoczny w tle przynależny już do Mühlenstraße budynek w prawie niezmienionym kształcie zachował się do dziś. Jego boczna ściana wraz z kształtem kościoła były dla nas punktem odniesienia do wykonania tej przemiany.

Na współczesnym zdjęciu wykorzystanym w przemianie widzimy jak wielkie zmiany zaszły na tym zaledwie kilkunastometrowym odcinku obejmującym skrzyżowanie dwóch ulic.

Mniej więcej to samo ujęcie, za kilka lat skrzyżowanie zostanie wyłożone brukiem, który dopiero w latach 90-tych został wymieniony na asfalt.

Autorem zdjęcia współczesnego i przemiany jest airkozak.
Widokówki ze zbioru Finkiego, który jest również autorem powyższego tekstu.

Krzyżówka w Zdrojach / Finkenwalder Kreisel

admin — Sat, 08 Apr 2006 22:05:00 +0000

Przejeżdzając przez rondo w Zdrojach nie sposób nie zauważyć poniemieckiej narożnikowej kamienicy…
Ta datowana na około 1908 r. widokówka prezentuje ujęcie dawnego sklepu kolonialnego Alberta Hopfnera. Do dziś stoi on na tak zwanej “krzyżówce” w Zdrojach, lub jak kto woli na skrzyżowaniu ulic Batalionów Chłopskich (Lange Straße) z Walecznych (Mühlenstraße). Dziś w pomieszczeniach dawnych delikatesów Hopfnera mieści się pizzeria “Napoli” (do końca lat 90-tych był tam sklep “Robotnik”)

Druga przemiana ukazuje zmiany jakie zaszły w widoku z “krzyżówki” w stronę Podjuch. Widoczny na pocztówce z 1905 r. pomnik z popiersiem Kaisera Wilhelma I upamiętniał czyn żołnierski w wojnie prusko-francuskiej 1870/71. Po prawej stronie widać nieistniejący gmach starej poczty. Ruiny po zabudowaniach widocznych po lewej stronie pocztówki stały jeszcze do lat 80-tych. Tylko to jedno okazałe drzewo, pamięta o wyglądzie tego miejsca przed 1945 r.

Widokówki ze zbiorów Finkiego.
Autorem zdjęć współczesnych, i oczywiście przemian, jest airkozak.

Płonia / Buchholz – Widokówka, która nie powstała

admin — Sat, 11 Mar 2006 22:05:00 +0000

Tej pocztówki z pozdrowieniami z przedwojennej Płoni, nikt nie mógł kupić, zapisać, ani wysłać. Nigdy nie powstała i nikt jej nie wydał. Po 85 latach możemy ją zobaczyć i obejrzeć. Została wykonana z wydanej w 1941 roku pocztówki, przedstawiającej nowe osiedle domków w Płoni…

…i z trzech różnych widokówek wykonanych w pierwszej połowie lat dwudziestych XX w. Na pocztówce widać Bahnhofstraße (ul. Uczniowska), budynek dyrekcji cegielni “Ziegelei Buchholz” i Bamberg`s Gasthof przy Pyritzer Straße (ul. Przyszłości).

Widoki z wieży Kościoła Garnizonowego na wschód

admin — Sat, 04 Mar 2006 22:05:00 +0000

Kolejna animacja obrazuje zmiany jakie zaszły w okolicy Bramy Portowej. Na zdjęciach dokładnie widać lukę po budynkach przyległych do UFA-Palast, czyli Am Berliner Tor 6, 7 i 8. Rzucający się w oczy jest również pusty plac na którym stoi “Grzybek”, oraz wąska, w porównaniu ze zdjęciem współczesnym ulica Wyszyńskiego (Breite Str.) W oddali można dopatrzeć się gmachu Urzędu Celnego, który podobnie jak katedra wieżę, podczas wojny stracił wieżyczkę. Zdjęcie czarno-białe datowane jest na lata 1932-1936.

Płonia Unikon / Hohenkrug Feldmühle

admin — Sat, 25 Feb 2006 22:05:00 +0000

Na początek, proszę o wyrozumiałość, ta przemiana była pierwszą jaką wykonałem…

Wjazd do Fabryki Kontenerów “Gulf Intermodal”. Dzisiaj w tym miejscu znajduję się przystanek autobusowy linii numer 73 i G.
Spróbujemy się cofnąć o 900 lat i prześledzić w skrócie to co moglibyśmy, oczywiście nie ruszając sie z tego miejsca, zobaczyć lub usłyszeć.

Rok 1121- Jesteśmy w samym centrum bitwy, sprowokowanej przez króla polskiego Bolesława zwanego później Krzywoustym, a księciem Warcisławem z Pomorza, który to doznał w tym miejscu druzgocącej porażki, a trupy po bitwie, zostawiono, aby pokazać co czeka niewiernych, gdy nie nawrócą się na wiarę katolicką.

Rok 1173 – Słychać odgłosy rąbania drzew i można zobaczyć ludzi budujących osadę nad samym brzegiem rzeki “Plona”, to osadnicy niemieccy, zakładają swoja pierwszą osadę na pomorzu “Haus Teutonicum”, późniejsze Hohenkrug. W tych czasach powstał też na rzece pierwszy most, który był książęcą własnością.

Rok 1528 – Powstaje Książęca Papiernia – Młyn Papierniczy, dzięki przywilejowi Ks. Barnima XI Rok 1579 – Ks.Jan Fryderyk daje przywilej na budowę nowej Papierni (stara się spaliła), powstaję budynek z kamienia, przed dzisiejszą tamą.

Rok 1611 – Ks. Filip II przedłuża koncesję na działalność Papierni.

Rok 1618 – Papiernia dzięki książęcemu zleceniu, dostarcza Dr. E. Lubinus`owi papier do sporządzenia mapy Pomorza.

Rok 1628 – Powstaje Karczma “Zum Hohen Kroge”, stojąca do 1945 r.

Rok 1659 – Podzczas oblężenia Szczecina Papiernia zostaje zburzona.

Rok 1692 – Odbudowa Papierni w miejscu dzisiejszej starej tamy.

Rok 1872 – Rozbudowa Papierni. Pomorska Fabryka Papieru Hohenkrug odkupiła papiernię od dotychczasowych właścicieli tj. rodziny Münch. Rozpoczyna sie seryjna produkcja papieru.

Rok 1900 – Z miejsca w którym stoimy w oddali widac dwa kominy Papierni, a w miejscu dzisiejszego wjazdu rosną młode jabłonie. Sad należy do właścicieli lokalu “Hohenkruger Sommerlust”.

Rok 1925 – Feldmühle Z.A.G. kupuję papiernię i okoliczne domy. Na mocy decyzji zarządu następuje rozbudowa fabryki, powstaje nowy wjazd z monumentalnym portalem.

Rok 1945 – Trzydniowa nawałnica wojenna, najcięższe walki na Prawobrzeżu, a brama wjazdowa jak stała, tak stoi. Cud.
Brama stała do lat 60-tych, wtedy też zapadła decyzja że trzeba portal rozebrać.

Rok 2005 – Przebudowa dziesiątki, powstaje nowy most i nowa nitka wyjazdowa, znikają ostatnie elementy bramy i część stróżówki.

Muszę kończyć tę historię, właśnie przyjechał autobus.

Widok z sygnaturki kościoła św. Jana na północ

admin — Sat, 18 Feb 2006 22:05:00 +0000

Fotografię czarno-białą przedstawiającą dachy Starego Miasta można porównać do zdjęcia współczesnego tylko dzięki trzem budynkom, które przetrwały, oraz wieżom, które jak widać, również zmieniły swój wygląd. Zdjęcie czarno-białe datowane jest na 1929 r.