Jedno z najpiękniejszych miejsc przedwojennego Szczecina. Jezioro Rusałka (Westendsee) było rozlewiskiem potoku (Mühlenbach), który wypływał z gór Puszczy Wkrzańskiej, łączył jeziora i młyny, płynął przez całą Nieckę Niebuszewską i wpadał do Odry w rejonie stoczni. Wokół największego z jezior założono Park Kasprowicza (Quistorppark), a spacerowiczom udostępniono szereg atrakcji. Jedną z nich był japoński mostek (Westendsee-Brücke) – jeden z ulubionych obiektów przedwojennych fotografów. Wieżyczki i pawilony były drewnianej konstrukcji, stąd mostek, mimo że przetrwał wojnę, z czasem stał się ofiarą dewastacji i popadł w ruinę.

Na powojennym zdjęciu krajobraz iście księżycowy, na przedwojennym tętniąca życiem ulica. Grabowo (Grabow), ani sama ul. Plater (Lange Straße), nie należały nigdy do rejonów elitarnych, można nawet śmiało powiedzieć, że w skromnych budynkach mieszkała uboga część społeczeństwa naszego miasta. Mimo to, cały ciąg komunikacyjny prowadzący ze stoczni w stronę Niebuszewa (Zabelsdorf) był na tyle ważny i ruchliwy, że już w 1897 r. otwarto poprowadzoną tędy linię tramwajową. Cała okolica została zmasakrowana nocą 29/30 sierpnia 1944 r.

U zbiegu al. Niepodległości (Paradeplatz) i pl. Żołnierza Polskiego (Königsplatz) w latach 1727-1729 wybudowano dwukondygnacyjne koszary wojskowe. Po likwidacji twierdzy, rozbiórce fortyfikacji oraz budowie nowej dzielnicy mieszkaniowej i koszarowej, dawny budynek koszar kolidował swoją skromnością i wysokością z prestiżowym charakterem otoczenia. Po rozbiórce koszar w latach 1902-1903, rozpoczęto realizację monumentalnego gmachu z elementami secesji, ze ściętym narożnikiem zaakcentowanym wieżyczką i wychodzącym wprost na wylot al. Jana Pawła II (Kaiser-Wilhelm-Straße). Budynek nosił nazwę Graues Schloß (Szary Zamek). Na parterze mieściły się wykwintne restauracje i winiarnie. Także ten budynek został zbombardowany w …

Pierwszy most łączący Kępę Parnicką (Silberwiese) i dworzec oddano do użytku już w 1854 r. Znajdował się on na wylocie ul. Składowej (Wiesenstraße). Nową, stalową konstrukcję oddano do użytku w 1900 r. – znajdowała się na wylocie ul. Wiatru od Morza (Holzmarktstraße). Przebiegała przez południowy skraj Wyspy Przymoście (Ahrens Insel/Genossenschatsinsel). Wylot mostu znajdował się na górnym tarasie, naprzeciwko dworca. Z mostu ostały się jedynie wieżyczki wjazdowe na Kępie Parnickiej. Na pierwszym planie zachowany do dziś bruk Bulwaru Elbląskiego (Wasserstraße). Za dworcem widoczne zabudowania ul. Korzeniowskiego (Karlstraße) i pl. Zawiszy (Kirchplatz), …

Żaden z budynków przy placu nie uległ zniszczeniu w czasie wojny. Jednak brak troski i niedbalstwo mieszkańców w latach powojennych oraz zaniedbania służb konserwatorskich doprowadziły do tego, że w wyniku pożarów część z budynków straciła dachy, a renowacje przeprowadzono w sposób niezgodny z charakterem budynku – nadbudowując nowe kondygnacje. Do zatracenia charakteru całego placu doprowadziło też, jeszcze w czasach niemieckich, przełożenie linii tramwajowej z okalającej jezdni na środek placu, a po wojnie poprowadzenie torów środkiem promenady. Dziś pl. Odrodzenia jest cieniem dawnego Friedrich-Karl-Platz i przykładem dewastacji przedwojennej architektury.

Górny odcinek dawnej Breite Straße, między ul. Tkacką (Große Wollweberstraße) a al. Niepodległości (Paradeplatz), stanowił jeden z newralgicznych punktów w komunikacji miejskiej – był po prostu za wąski. Jezdnia ledwo mieściła dwa tory tramwajowe i niewiele ponad metrowe chodniki. Mimo to, po obu stronach mieściły się eleganckie domy handlowe. Już w XX w. istniały plany puszczenia ruchu pieszego pod przeprutymi w budynkach arkadami. Wylot tego odcinka prowadził prosto do Bramy Portowej (Berliner Tor), za którą, przy pl. Zwycięstwa (Hohenzollernplatz), wznosił się dzisiejszy kościół garnizonowy (Bugenhagenkirche). Zabudowa tych kwartałów uległa kompletnemu …

U wylotu ul. Mariackiej (Kleine Domstraße) na Rynek Węglowy (Kohlmarkt) odchodziła w lewo ulica prowadząca do pl. Orła Białego (Roßmarkt), która dziś posiada zmieniony kształt i przebieg. Budynek na rogu ulic: Mariackiej (Kleine Domstraße) i Koński Kierat (Roßmarktstraße), mieszczący na parterze antykwariat, zachował się do dziś, lecz jest pozbawiony ostatniej kondygnacji i dachu. Zdjęcie czarno-białe zostało zrobione w 1903 r.

Okolica należała do bardziej ekskluzywnych rejonów miasta. Sama Brama Portowa (Berliner Tor) ozdobiona została w 1902 r. budzącą kontrowersje fontanną – Felderhoffbrunnen, którą zdemontowano ze względów na nasilający się ruch w 1932 r. Tory tramwaju początkowo położone były po drugiej stronie bramy, dopiero w 1892 r. przełożono je na środek północnej jezdni. Kolejnej zmiany przesunięcia – w obecne miejsce – dokonano w 1936 r. w związku z przebudową sąsiedniego pl. Zwycięstwa (Hohenzollernplatz). Budynek po prawej stronie, mieszczący początkowo kawiarnię „Zum Paradeplatz”, a potem wykwintną restaurację „Zum Franziskaner”, został wraz z …

Dawny Rynek Węglowy (Kohlmarkt) to niepozorny placyk u zbiegu ulic: Sołtysiej (Schulzenstraße) i Grodzkiej (Mönchenstraße). Znajdowały się przy nim bogate budynki handlowe Ferdinanda Bornsteina (na linii katedry), Wrangelhaus (po lewej) i Kaufhaus Letsch (po prawej). Z placu można było wejść na ul. Św. Jakuba (Jakobikirchhof) okalającą katedrę. Hełm świątyni ukończony w 1894 r. i zniszczony podczas sierpniowych nalotów w 1944 r. był wyższy tylko o dziesięć metrów od współczesnego. Cztery trójkątne szczyty między wieżyczkami, które nie zostały zrekonstruowane, optycznie podwyższały wieżę.

Przedwojenne, nastrojowe zdjęcie nieistniejącej dzielnicy wykonane zostało na przełomie wieków. Na dawnej fotografii widać zaledwie cztery obiekty, które zachowały się do dziś: Czerwony Ratusz (Neues Rathaus) z 1879 r., kościół św. Trójcy (Gertudkirche) z 1897 r., katedrę św. Jakuba (Jakobikirche) z wybudowaną w 1894 r. wieżą i Zamek Książąt Pomorskich (Schloß). Brak jeszcze budynku Rektoratu PAM (Verwaltungsgebäude) i Urzędu Celnego (Hauptzollamt). Brak także wybudowanego w 1931 r. kościoła Chrystusa Króla (Christus-Königkirche), który stanął w miejscu niskich kamieniczek na prawo, u wylotu ulicy. Po kościele tym, zniszczonym w nalocie 16/17 sierpnia …