Prezentujemy szczeciński fragment książki Leszka Szumana “Życie po śmierci”, przywołujący znane wydarzenia sprzed lat. Uwaga – tekst zawiera drastyczne opisy…
Kiedy w lipcu 1945 roku sprowadziłem się do Szczecina, byłem jed­nym z pierwszych mieszkańców naszego miasta. Zająłem wtedy mieszka­nie, w którym mieszkam do dziś. Były to cztery puste pokoje. Dzielnica była jeszcze zajęta przez wojska radzieckiego zaplecza frontowego. Tak więc moja rodzina była jedną z nielicznych w okolicy. Oczywiście, moim pierwszym zajęciem w wolnych chwilach był szaber. Nie żebym miał zamiar zająć się wywozem co bardziej wartościowych przedmiotów… W Szczecinie zamierzałem …

Walter Mackensy przybył do Jeseritz z Berlina po I Wojnie Światowej – w latach 20. XX wieku. Kupił działkę z małym domkiem nad rzeką Płonią, tuż przy moście – wcześniej mieszkali tam dwaj bracia Ernst i Adolf Lutherbach.
W tym właśnie miejscu Walter Mackensy wybudował dom i otworzył swoją restauracjo – kawiarnię, która szybko stała się atrakcyjnym zapleczem wypoczynkowym dla mieszkańców Stettin (Szczecin) – zwłaszcza w letnie weekendy, zimą było raczej pusto. Turyści mogli dotrzeć tu kolejką a nawet specjalnym busem, po to by odpocząć, napić się kawy i zjeść lody, wędrować …

Dzięki uprzejmości p. Andrzeja Androchowicza prezentujemy film dokumentalny “Opowieść prezydenta”, w którym mozemy wysłuchać wspomnień pierwszego prezydenta Szczecina Piotra Zaremby.

Mając tyle lat, że Sukiennice w Krakowie to względem mnie młodzież, pamiętam doskonale te budynki na wyspie (określanej jako Dolna Okrętowa, na Górnej była Szczecińska Stocznia Remontowa), zatopioną barkę z czymś co wyglądało na worki z cementem, dwa budynki mieszkalne (trzeci był zburzony i rozebrany), resztki zabudowań czegoś rozebranego poniżej Brykieciarni.

Ulice w większości były brukowane dużą i małą kostką granitową. Asfalt pamiętam tylko na obecnej ul. Monte Casino. Kocie łby na peryferiach. Po ulicach jeździło prawie wszystko począwszy od ręcznych wózków pchanych lub ciąganych poprzez rowery przystosowane do przewozu towarów, motocykle z koszem, wozy konne, na samochodach i tramwajach skończywszy.

Jak się ubierano
Na starych zdjęciach widać ubiory zgodne z obowiązującą w tym okresie modą. Fryzury też z tamtej epoki. Panowie w większości nosili szerokie marynarki zapinane na guziki, obowiązkowo w dwóch rzędach. Na barkach marynarka taka była wypchana poduszkami (podkładkami) tak, że barki były proste, do tego koniecznie koszula, krawat już nie. Spodnie długie, szerokie w nogawkach i obowiązkowo na dole mankiety. Do tego płaszcze letnie – prochowce i zimowe z gabardyny, z paskiem zapinanym na dużą klamrę. Były również inne stroje jak kurtki – pamiętam, że były skórzane oraz …

Słynne wyprawy do szczecińskich podziemi
Były i wyprawy do szczecińskich podziemi. Pierwsza wyprawa to poniemiecki schron przeciwlotniczy usytuowany w alejce obecnej al. Piłsudskiego między pl. Grunwaldzkim a Odrodzenia. Interesowało nas co jest w środku. Okazało się, że nic ciekawego – betonowe ściany i podpórki na ławki. Pamiętam, że schrony te miały wywietrzniki wychodzące na zewnątrz. Bawiliśmy się w sposób następujący: jeden z nas stawał przy wejściu, reszta była w środku. Kiedy ktoś zbliżał się do schronu, po otrzymaniu sygnału wrzeszczeliśmy z całych sił …

Imprezy – Dni Morza, 1 Maja i inne. Pamiętam dożynki z 1953 r. Jasne Błonia z dużą trybuną, wystawa zwierząt oraz defilada na al. Wojska Polskiego. Trybuna była ustawiona na pl. Rokossowskiego (obecnie pl. Szarych Szeregów). Dojście do niej było zakazane, ale małe dzieci wpuszczali. Na trybunie widziałem Bieruta i tego, czyim imieniem był nazwany plac, w polskim mundurze. Rodzice to komentowali, ale mnie w tym wieku do polityki było daleko.

Pierwszym zetknięciem z nowymi zdobyczami techniki był moment, kiedy to zamiast radia włączyłem żelazko. W domu znajdował się patefon nakręcany korbką, taka stojąca szafka. To cudo pamiętam, ale jego losu już nie. Natomiast pamiętam, jak do domu trafiały książki. Były przynoszone w dużym koszu na bieliznę i oferowane mieszkańcom. Teraz wiem, że były to tanie serie wydawnicze drukowane na papierze gazetowym. Tak do domu trafiła trylogia Sienkiewicza i inne. Były również bajki, w tym bajki i baśnie Janiny Porazińskiej czytane nam przez mamę.

Jak już wcześniej wspomniałem ulubioną zabawą było bieganie po alei, niby wyścigi motocyklowe. W szkole podstawowej nie było na mnie równego, ale gdzieś w piątej klasie nauczyciel WF zaproponował inny sport, tj. żeglarstwo. To było to, i tak stałem się zawodnikiem sekcji żeglarstwa klubu „Arkonia”. Akces wyrazili inni koledzy z podwórka. Rozpoczęły się pierwsze szkolenia. Po opanowaniu podstaw żeglarstwa, tj. na sucho, co to jest prawy i lewy hals, zawietrzna i inne, pewnego wiosennego dnia z bazy zimowej klubu, która to mieściła się na nabrzeżu PRCP, wyruszyliśmy na miejsce stałej …