Trzymamy straż nad Odrą [II] (1977) – filmowy zapis spotkania przed kamerą pięciorga uczestników I Ogólnopolskiego Zlotu Młodzieży „Trzymamy straż nad Odrą”, który odbył się w Szczecinie w 1946 roku. Po niemal 30 latach od tamtych historycznych wydarzeń, bohaterowie filmu, dawni działacze ZWM i OMTUR, oglądając po raz pierwszy w życiu unikatowe zdjęcia filmowe z manifestacji wspominają ze wzruszeniem trudne początki polskiego Szczecina, jego odbudowę i zagospodarowanie, a także opowiadają o swoich losach na Ziemiach Zachodnich i osobistej potrzebie udziału w tamtych kwietniowych wydarzeniach. …

Budowa filharmonii zbliża się wielkimi krokami. Wykonawca przejął już plac budowy i rozpoczął „porządkowanie” najbliższego otoczenia. Należy spodziewać się, że na dniach teren zostanie ogrodzony, a wraz z postępem prac znikną ostatnie ślady historii tego miejsca…

Dnia 12 kwietnia 1946 roku w Gdańsku rozpoczęły się uroczystości z okazji I rocznicy powrotu ziem odzyskanych do macierzy. Tego dnia do Szczecina wyruszyła 360 osobowa sztafeta, w skład której wchodzili przedstawiciele różnych środowisk: harcerze, członkowie ZWM i OMTUR, kombatanci, byli więźniowie obozów koncentracyjnych, wojskowi… Tak zaczynał się unikatowy niemy film, zrealizowany na czarno-białej taśmie szesnastomilimetrowej.

Dziedziniec kościelny św. Jakuba (Jakobikirchhof) [Ulica Św. Jakuba, Plac Biskupa Majdańskiego]. Zmiany w numeracji budynków kościelnych wokół kościoła św. Jakuba.

Walter Mackensy przybył do Jeseritz z Berlina po I Wojnie Światowej – w latach 20. XX wieku. Kupił działkę z małym domkiem nad rzeką Płonią, tuż przy moście – wcześniej mieszkali tam dwaj bracia Ernst i Adolf Lutherbach.
W tym właśnie miejscu Walter Mackensy wybudował dom i otworzył swoją restauracjo – kawiarnię, która szybko stała się atrakcyjnym zapleczem wypoczynkowym dla mieszkańców Stettin (Szczecin) – zwłaszcza w letnie weekendy, zimą było raczej pusto. Turyści mogli dotrzeć tu kolejką a nawet specjalnym busem, po to by odpocząć, napić się kawy i zjeść lody, wędrować …

Dzięki uprzejmości p. Andrzeja Androchowicza prezentujemy film dokumentalny “Opowieść prezydenta”, w którym mozemy wysłuchać wspomnień pierwszego prezydenta Szczecina Piotra Zaremby.

Mimo ponad setki lat badań nad dziejami słowiańskiego wybrzeża Bałtyku nadal trwają nierozwiązanane dyskusje nad plemiennymi podziałami tego regionu. Pojawiają się tutaj takie kluczowe kwestie, jak m.in. pytanie, czy w dobie plemiennej Pomorze w ogóle istniało jako wydzielona i jednolita całość; lub czy tzw. Szczecinianie – a więc domniemane ugrupowanie graniczne siedzące na samej linii Odry – stanowili osobne plemię, a jeśli tak, to jak daleko poza linię rzeki sięgało ich terytorium, czy też może byli oni – wraz ze swym głównym miastem – jedynie częścią plemienia Wkrzan, siedzącego po …

Kilka słów o pomorskich fenigach czyli szerfach
Szerfy, zwane też fenigami, to zdawkowa moneta miedziana związana nierozłącznie z mennictwem księstw pomorskich. Wynalezienie prasy menniczej spowodowało zwiększenie możliwości produkcyjnych mennic. Tym samym opłacalna stała się produkcja monet miedzianych.

Z nieukrywaną radością prezentujemy nowe – w dużej części niepublikowane wcześniej – fragmenty filmów z przedwojennego Szczecina. Obok znanych już ujęć (tym razem w duże lepszej jakości) zobaczymy szereg nieznanych wcześniej zdjęć (Most Dworcowy, restauracja “Jachtowa” czy Wały Chrobrego).  Dodatkowo w materiale znalazły się też fragmenty z czasów II wojny światowej oraz obrazy Szczecina zaraz po przejęciu miasta przez Polskę. Życzymy miłego odbioru.

Nazwy różne
1. Nazwy związane z topografią danego miejsca.
Ulica Szeroka (Breitestraße) [ulica Kard. Stefana Wyszyńskiego]

Ryc. 1. Widok ulicy Breitestraße od strony zachodniej w latach 1897-1906,
W jednym ze wcześniejszych odcinków (odc. nr 12) wspominałem o istniejącym jeszcze przed lokacją miasta osiedlu chłopskich kolonistów. Założyli go osadnicy niemieccy, którzy, jak podaje J. M. Piskorski (2005, 105), pojawili się na Pomorzu Zachodnim około połowy XII wieku. Osiedle to, usytuowane wzdłuż drogi prowadzącej w kierunku podgrodzia słowiańskiego, i położonego obok niego zamkniętego podgrodzia kupców niemieckich, prawdopodobnie miało charakter otwarty. Jednak według Hugo Lemckego, a także …