W czerwcu 1966 r. pierwszy i ostatni jak dotąd raz w historii Dywizji, otrzymała ona ocenę niedostateczną w zakresie wyszkolenia i gotowości bojowej przyznaną przez inspekcję Ministerstwa Obrony Narodowej. Ocena ta został poprawiona na dostateczną w wyniku kontroli we wrześniu tego samego roku.

Po roku 1956 wprowadzono nowy podział w zakresie działalności partii w Wojsku Polskim. Nastąpił rozdział pomiędzy pionem politycznym a organizacją partyjną. Pion polityczny w każdej samodzielnej jednostce był reprezentowany od tej chwili przez zastępcę dowódcy do spraw politycznych oraz sekcję polityczną. W skład sekcji politycznej wchodzili: zastępca, sekretarz i instruktor propagandy, lub instruktorzy zależnie od wielkości samodzielnej jednostki. Organizacja PZPR wewnątrz Dywizji wyglądała w sposób następujący: w każdej samodzielnej jednostce znajdowała się komórka POP z sekretarzem komitetu jednostki. Jeżeli chodzi o przynależność do PZPR niejaki przymus czy agitacja za wstąpieniem …

Na początku lat 50. w kierownictwie Sił Zbrojnych kontynuowano prace koncepcyjne na rzecz wypracowania nowoczesnego modelu systemu obronnego państwa. W efekcie, u schyłku lat czterdziestych i na początku pięćdziesiątych, opracowano „Sześcioletni plan rozwoju wojska w latach 1950-1955″, uzgodniony z sowieckim Sztabem Generalnym. Pomorze stanowiło, według ocen kierownictwa państwowego, jeden z najbardziej zagrożonych obszarów państwa, a jednocześnie było dobrą bazą wyjściową do działań zaczepnych wespół z sojusznikami. W konsekwencji na terenie tym podjęto zakrojone na ogromną skalę działania na rzecz rozbudowy sił militarnych. Zmierzały one zasadniczo do rozbudowy głównie wojsk lądowych. …

Po śmierci gen. Świerczewskiego organy bezpieczeństwa i Wojsko Polskie zintensyfikowały przygotowania do przeprowadzenia akcji „Wisła”. Przygotowania takie prowadzone były również w 12 Dywizji. Do wzięcia udziału w akcji sformowany został zbiorczy pułk piechoty zwany tez pułkiem kombinowanym. Otrzymał on numer 12. Służbę w pułku uzależniano od osiąganych wyników w szkoleniu i właściwej postawy politycznej. Przy doborze kadry i żołnierzy zwracano też uwagę na pochodzenie kandydata – osoby pochodzenia ukraińskiego były odrzucane. Poszukiwano także żołnierzy znających teren i warunki bieszczadzkie. Na dowódcę 12 pp wyznaczono mjr. Henryka Bakowskiego.

Na początku 1946 roku, tak jak w całym Wojsku Polskim, rozpoczął się proces demobilizowania pod różnymi pretekstami przedwojennych oficerów zawodowych. Na początku zwalniani byli ci, których kwalifikacje zawodowe pozostawiają wiele do życzenia. Jednakże ta grupa była bardzo wąska. Następnie zwalniani byli oficerowie, którzy demonstracyjnie prezentowali swój negatywny stosunek od panującego ustroju i sojuszu z Sowietami. W ostatnim stadium pretekstem było nie wstępowanie w szeregi partii. Wtedy też zdemobilizowano dużą grupę oficerów, których opinia służbowa była bez zarzutu a opinia polityczna nie wskazywała na jakąkolwiek działalność antyustrojową.. Kilka osób pochodzenia ukraińskiego …

W lipcu rozpoczęło się przygotowanie administracji terytorialnej i Wojska Polskiego, w tym i 12 DP, do zainicjowania akcji osadnictwa wojskowego. W porozumieniu z Obwodową Komisją Osadnictwa Wojskowego powołano w Stargardzie Szczecińskim Centralny Punkt Rozdzielczy, którego zadaniem było kierowanie osadników do miejsc nadających się do zasiedlenia lub do Powiatowych Punktów Rozdzielczych przy Powiatowych Komendanturach Wojskowych. Punkt w Stargardzie Szczecińskim odpowiadał za koordynacje osadnictwa na terenie powiatów: gryfińskiego, nowogardzkiego i kamieńskiego. Organizację i działanie punktu w Stargardzie zabezpieczała 12 DP. Za sprawne działanie punktu odpowiedzialni byli osobiście dowódca Dywizji i zastępca ds. …

1 VI 1945 r. jednostki Dywizji osiągnęły Stargard Szczeciński, a 4 VI 39 pp przybył do Kamienia Pomorskiego. Natychmiast przystąpiono do obsadzania linii granicznej w następującej kolejności. Na północy od Bałtyku do Jarszewka 39 pp, w centrum od Jarszewka do Bystrej 41 pp, na południu od Bystrej do Krajnika Dolnego 43 pp. Ochrona granicy realizowana była na początku według regulaminu walki dywizji piechoty. Dowództwo dywizji przyjęło, że optymalnym rozwiązaniem będzie obsadzenie linii granicznej jak przy obronie dywizji na szerokim froncie.

Na dowódcę 12 DP wyznaczono płk Wiktora Lemontowicza, oficera sowieckiego pochodzenia białoruskiego. Płk Lemontowicz w chwili wyznaczenia na stanowisko miał 48 lat. W armii sowieckiej służył od 1919 r. W trakcie II wojny światowej na froncie przebywał od 1942 r. Pełnił kolejno obowiązki szefa sztabu brygady, zastępcy dowódcy dywizji i dowódcy dywizji. Do służby w Wojsku Polskim przeniesiony został w sierpniu 1944 r. Pełnił obowiązki dowódcy 10 a potem w 7 Dywizji Piechoty. Grupą formowania dowodził ppłk Józef Matulewicz, także oficer sowiecki z trzynastoletnim stażem w armii sowieckiej.

W wyniku II wojny światowej Polska znalazła się w zupełnie nowej rzeczywistości terytorialnej. Decyzją wielkich mocarstw terytorium państwa zostało przesunięte daleko na zachód w porównaniu do stanu z 31 sierpnia 1939 r. W nowych warunkach wyłoniły się konkretne zadania, także dla Wojska Polskiego.

Z kilkudziesięciu nalotów, które miały miejsce podczas II wojny światowej, Szczecin został zniszczony w poważnym stopniu właściwie tylko podczas czterech z nich.
1. Nalot w nocy 20/21 kwietnia 1943 r. Zniszczone zostały południowe dzielnice przemysłowe – Pommerensdorf i Oberwiek oraz Silberwiese [Pomorzany, okolice ul. Kolumba i Kępa Parnicka].
2. Nalot w nocy 5/6 stycznia 1944 r. Zniszczone zostało Śródmieście wraz Neustadt [Nowe Miasto] i górnym poziomem Altstadt [Stare Miasto].
3. Nalot w nocy 16/17 sierpnia 1944 r. Zniszczone zostało Śródmieście wraz z dolną częścią Altstadt [Stare Miasto] i Lastadie [Łasztownia].
4. …