W publikacji podjęto próbę spojrzenia na dzieje naszego miasta do czasów jego lokacji, a więc 1243 roku. Ze względu na bardzo małą ilość źródeł pisanych z tego okresu o Szczecinie (historycy dysponują do dziś przede wszystkim trzema żywotami św. Ottona oraz kilkoma innymi, niewielkimi wzmiankami) wiedza o mieście do połowy XIII wieku ogranicza się głównie do rezultatów badań archeologicznych. Autorzy monografii dokonali kompleksowej analizy dostępnego do dnia dzisiejszego materiału. Rezultaty badań z lat 50-6o XX wieku uzupełnili o wyniki późniejszych prac wykopaliskowych na Podzamczu. W monografii główną uwagę poświęcono “dzielnicy” nadodrzańskiej, a więc rejonowi tzw. podgrodzia.

Szczegółowo omówiono zagadnienia ważne z punktu widzenia rozwoju i historii gospodarczej wczesnośredniowiecznego kompleksu osadniczego, w którym obszar nadodrzański odgrywał kluczową rolę. Uwzględniono przemiany w charakterze i rozplanowaniu zabudowy mieszkalnej oraz gospodarczej, warunki życia codziennego mieszkańców, sposoby zdobywania pożywienia, pracę rzemieślniczą i chałupniczą, ubiór, ozdoby, rozrywki.

Warto zaznaczyć, iż po publikacjach: “Szczecin we wczesnym średniowieczu. Wzgórze zamkowe” (1983) oraz “Szczecin we wczesnym średniowieczu. Wschodnia część suburbium” (2003) to w ostatnim czasie dopiero trzecia, większa praca o charakterze naukowym, w której podjęto się próby analizy źródeł archeologicznych.

Wydawcy książki wspólnie z Muzeum Narodowym w Szczecinie na ostatni dzień stycznia zaplanowali promocję książki. Oprócz autorów, wśród zaproszonych gości pojawią się m.in. znani naukowcy: prof. Przemysław Urbańczyk oraz prof. Marian Rębkowski. Jak dowiedziała się redakcja Portalu Miłośników Dawnego Szczecina sedina.pl nietypowa godzina spotkania (13.00) spowodowana jest obecnością podczas promocji gości z Warszawy.

Niebawem na naszym portalu ukaże się obszerna recenzja monografii.

Podstawowe informacje o wydarzeniu oraz książce:

• termin: 31 stycznia 2012 (wtorek), godzina 13.00
• miejsce: Muzeum Historii Szczecina, Oddział Muzeum Narodowego w Szczecinie, przy ul. Ks. Mściwoja II 8 (Ratusz Staromiejski na Podzamczu)
• uczestnicy: Anna B. Kowalska, Marek Dworaczyk (autorzy książki), prof. Przemysław Urbańczyk, prof. Marian Rębkowski
• pełny tytuł publikacji: “Szczecin wczesnośredniowieczny. Nadodrzańskie centrum”
• seria: “Origines Polonorum”
• wydawcy: Wydawnictwo TRIO, Fundacja na rzecz Nauki Polskiej, Ośrodek Archeologii Średniowiecza Krajów Nadbałtyckich Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w Szczecinie oraz Muzeum Narodowe w Szczecinie
• format A4, oprawa twarda, 594 strony, cena katalogowa – 68,00 zł brutto

Książka jest niedostępna w publicznym obiegu, my zapraszamy do jej pobrania w wersji elektronicznej.

Książkę w formacie PDF (66 MB) można pobrać klikając na jej okładkę u dołu artykułu. Zapraszamy do lektury i oddajemy głos Komendantowi Wojewódzkiemu Policji:

Szanowni Państwo,
z przyjemnością oddajemy w Państwa ręce niniejszą publikację. Jest ona efektem pracy policjantów zajmujących się problematyką przestępczości przeciwko zabytkom. Wierzymy, że z czasem uda nam się wykreślić z katalogu utraconych zabytków kolejne pozycje. Publikacja powstała z inicjatywy Wydziału Kryminalnego Komendy Wojewódzkiej Policji w Szczecinie. Mamy nadzieję, że zebrana tu wiedza na tematy związane ze zwalczaniem przestępczości przeciwko zabytkom, wpłynie na szersze zrozumienie tej problematyki i wprowadzi nową jakość pracy policji w odzyskiwaniu skradzionych, zaginionych zabytków i dzieł sztuki. Musimy zrozumieć, że przedmioty te są dziedzictwem narodowym nas wszystkich…  A przecież jesteśmy tym, co chronimy.
Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie
nadinsp. Wojciech Olbryś

Marek Łuczak – Policja w walce o zabytki.
(PDF 66 MB)

Zbiór zagadnień z przeciwdziałania przestępczości przeciwko zabytkom.
Katalog zabytków i dzieł sztuki utraconych z województwa zachodniopomorskiego.

]]> http://sedina.pl/index.php/2012/01/16/marek-luczak-policja-w-walce-o-zabytki/feed/ 2 http://sedina.pl/index.php/2012/01/05/szczecin-pod-lupa-%e2%80%93-%e2%80%9erenowacje-i-zabytki%e2%80%9d/ http://sedina.pl/index.php/2012/01/05/szczecin-pod-lupa-%e2%80%93-%e2%80%9erenowacje-i-zabytki%e2%80%9d/#comments Wed, 04 Jan 2012 23:05:09 +0000 sedina http://sedina.pl/?p=12469 Ostatni numer ogólnopolskiego kwartalnika „Renowacje i Zabytki” prawie w całości poświęcono Szczecinowi. Miejscowi autorzy w 13 artykułach oraz wstępie przedstawili walory naszego miasta. Poniżej publikujemy obszerną recenzję wraz galerią i „oryginalnym” spisem treści do wglądu.

Pod koniec ubiegłego roku na rynku wydawniczym ukazał się kolejny (czwarty w 2011 roku) numer kwartalnika „Renowacje i Zabytki”. Większa część pisma została poświęcona naszemu miastu – Szczecinowi. Wiąże się to z inicjatywą redaktorów gazety, którzy zainicjowali jakiś czas temu cykl „Miasta polskie”, gdzie przedstawiają kolejne miejscowości Polski. Tym razem zdecydowano, iż tematem przewodnim będzie nasze miasto. We wstępie publikacji redaktor naczelny – Edward Hardt – podkreślił, iż w numerze miejscowi autorzy starają się przybliżyć charakter i oddać klimat zachodniopomorskiej metropolii. Redakcja pisma oddała bowiem „pole” osobom z regionu, których zadaniem było przedstawienie walorów miasta – w domyśle można dodać – tym, którzy nie znają dobrze Szczecina, a zarazem sięgną po samą publikację. Warto nadmienić, iż każda kolejna odsłona wspomnianego cyklu jest przygotowywana wspólnie z władzami samorządowymi.

Ponad 110 stron o Szczecinie

Całość składa się ze 176 stron w formacie A4, z czego przeszło 110 stron poświęcono naszemu miastu. Warto podkreślić wysoki nakład pisma (5-8 tys. egzemplarzy) przy dobrej dystrybucji (publikacja jest do nabycia w sieci EMPIK) oraz niskiej cenie (zaledwie 15,75 zł brutto). Podając informacje techniczne należy dodać, iż pismo w całości zostało wydane „na kredzie” – z ogromną ilością rzucających się w oczy, bardzo ładnych – kolorowych zdjęć (część z nich można oglądnąć w galerii pod niniejszym tekstem).

W sumie w numerze znalazło się 13 artykułów o Szczecinie kilku autorów (m.in. Miejskiego Konserwatora Zabytków – Małgorzaty Gwiazdowskiej, Macieja Słomińskiego czy kolekcjonera – Aleksego Pawlaka), do tego należy także doliczyć sam wstęp. Spis treści przedstawiamy do wglądu tutaj – spis_4_2011. Swoje spostrzeżenia na temat Szczecina, odnoszące się do zaprezentowanych teksów, w kilku zdaniach przedstawił przytaczany już Edward Hardt: Stolica Pomorza Zachodniego zachwyca fasadami secesyjnych kamienic z balkonami fantazyjnie zdobionymi udaną metaloplastyką. Odrestaurowany Zamek Książąt Pomorskich góruje nad szczecińskim Starym Miastem, a 100-letni Urząd Wojewódzki wyróżnia się w nadbrzeżnej architekturze Odry Zachodniej. Miasto jest rozległe i przestrzenne, a ulice szerokie, z monumentalnymi często budynkami.

Od „szlaków” po wodociągi

Przechodząc do analizy samych artykułów warto podkreślić, iż pisząc o Szczecinie – autorzy mieli na myśli jego lewobrzeżną część. Na temat prawobrzeża (chociażby kościała w Dąbiu) czy międzyodrza (co w tym wypadku tłumaczy charakter pisma) nie znajdzie się w publikacji ani słowa (tzn. autor niniejszego tekstu po wstępnej lekturze nic nie odnotował). Jak już było napisane, a co warto raz jeszcze podkreślić – wszystkie artykuły są bogato ilustrowane, co sprawia, iż nawet pobieżne przejrzenie pisma zachęca do głębszego zapoznania się z jego treścią. Dobrana tematyka – od klasycznego już „Miejskiego Szlaku Turystycznego”, obiektów wchodzących w skład „Europejskiego Szlaku Gotyku Ceglanego” poprzez śródmiejskie kamienice, Cmentarz Centralny po opis niedawno otwartych tras turystycznych Urzędu Wojewódzkiego – oraz raczej ogólnikowe informacje, raz jeszcze przekonują kto jest głównym adresatem pisma. Przedstawiono bowiem „reprezentacyjne szlaki spacerowe” Szczecina, co być może będzie wskazówką dla osób przyjezdnych, co w pierwszej kolejności warto zwiedzieć w mieście.

W piśmie znajdują się także artykuły bardziej odwołujące się do historii Szczecina. W pierwszym z nich autorka – Małgorzata Jakóbik napisała na temat obecnego Placu Tobruckiego, wspominając m.in. o fontannie Manzla. W drugim – Aleksy Pawlak zajął się analizą fragmentu miasta na podstawie kilku ujęć, m.in. fotografii z 1864 roku. W artykule przedstawiono pokrótce samą historię fotografii oraz pewne różnice między tym samym obrazem utrwalonym na rysunku, litografii czy zdjęciu (podano przykład rejonu wokół dawnej Bramy Ślimaczej).

Wśród artykułów prezentujących mniej „powszechne” zagadnienia uwagę zwraca tekst o chodnikach w Szczecinie – autorstwa Beaty Makowskiej oraz stacji wodociągowej Szczecin-Pilchowo (Elwiry Wolender). Naturalnie, nie zabrakło również artykułu o willach, specjalisty w tym zakresie, Macieja Słomińskiego. Co warto zaznaczyć, oprócz typowych przykładów tego typu zabudowy z rejonów Westendu, Neu Westend-u czy Braunsfelde (obecnego Pogodna i Łękna), pojawiła się w artykule także wzmianka o willach z innych obszarów miasta (m.in. wspomniano o obiekcie  przy Wyzwolenia 73 – gmachu będącego obecnie siedzibą PSL-u).

W większości tekstów mniej miejsca poświęcono historii obiektów, tzn. opisom ich kolei dziejów na przestrzeni wieków czy lat. Pojawiają się raczej krótkie, „przewodnikowe” informacje, jak w przypadku Zamku Książąt Pomorskich: Pierwsza siedziba książęca na wzgórzu zamkowym istniała na początku XII w. Przez wieki była wielokrotnie przebudowywana i powiększana, jednak w wyniku nalotów alianckich w 1944 roku uległa całkowitemu zniszczeniu. Uwagę autorów przykuwa natomiast architektura obiektów, przeważają zatem ich opisy wewnętrzne i zewnętrzne – m.in. elewacji. Jako egzemplum może posłużyć fragment artykułu o poczcie mieszczącej się przy ulicy Dworcowej: Nad dwukondygnacyjną przestrzenią sali znajduje się dekoracyjny płaski świetlik, konstrukcję którego w części oparto, poprzez system żeber, na smukłym, 10-metrowych, żeliwnych kolumnach. Co zrozumiałe, w tekstach pojawia się również słownictwo, związane właśnie z tą dziedziną sztuki. Przed zgłębieniem artykułu warto je sobie przypomnieć bądź, w przypadku mniejszej wiedzy w tym zakresie, na bieżąco sprawdzać.

„Nie myli się ten, kto nic nie robi”

Zgodnie z maksymą „nie myli się ten, kto nic nie robi” – również w tej publikacji po pobieżnej lekturze można odnaleźć kilka błędów. Co by nie mówić – najbardziej rzuca się w oczy potknięcie z samego wstępu publikacji. Autorka – Małgorzata Gwiazdowska – pisze: Szczecin miał wyraźnie ukształtowany układ miejski już w XIII wieku. Jego zasięg terytorialny wyznaczony został w wyniku nadania praw miejskich przez księcia Barnima I, 3 kwietnia 1245 roku. Zapewne przez nieuwagę pomylono więc datę lokacji o dwa lata (powinno bowiem widnieć 1243). Podając inny przykład, można wspomnieć o niekonsekwentnie pisanej nazwie dzielnicy Westend. Co ciekawe, we wstępie artykułu o willach Maciej Słomiński już w leadzie tekstu wyjaśnia, iż szczecińska nazwa bierze swój początek z Londynu. Tamtejszy West End, czyli zachodnia dzielnica… Tymczasem w kolejnym artykule (o drewnianych domach) w tekście pojawia się zdanie: Budynek przy ulicy Pola 4 […] w dzielnicy West End…, które zawiera podwójny błąd. Po pierwsze, jak wspomniano powyżej, mylnie podano nazwę dzielnicy („przeniesiono” ją z Londynu), po drugie pomylono rejon miasta, bowiem dawna ulica Lindenhofer Weg mieściła się na Neu Westend-ie. Nie jest celem niniejszego artykułu szczegółowe badanie zdanie po zdaniu kolejnego tekstu w celu wyszukania każdej nieścisłości, a jedynie zasygnalizowanie, iż także tutaj można natrafić na pewne błędy, które nie mają jednak wpływu na ogólny przekaz tekstów.

Wśród zebranych artykułów – większość wydaje się być na zbliżonym poziomie i jest napisana w przystępny dla osób nieznających Szczecina sposób. Nieco więcej skupienia (zwłaszcza od mniej obeznanych w historii miejskich fortyfikacji) wymaga na pewno tekst Aleksego Pawlaka – skrupulatnie analizującego i opisującego budynki ze zdjęcia oraz ówczesną twierdzę (rawelin 8-9, Brama Odrzańska) po włączeniu w jej obszar Nowego Miasta.

Reasumując – lektura z pewnością godna polecenia. Niska cena oraz sam fakt, iż ogólnopolskie (wydawane w Krakowie)  pismo postanowiło przyglądnąć się Szczecinowi – tym bardziej zachęcają do sięgnięcia po publikację.

Jan Skolimowski [Stau]

Galeria zdjęć:

W czasie trwania wydarzenia możliwość nabycia publikacji oraz rozmowy z autorami następujących pozycji:

• Wojciech Burger “Szamani życia”
• Paweł Knap “Szczecin w obiektywie Anatola Weczera”
• Anna Pasikowska “Pałac z lusterkami”
• Michał Rembas “Zachodniopomorskie tajemnice”
• Timm Stütz “Zeesboote. Brązowe żagle pomorskich łodzi”
• Grażyna Zaremba-Szuba “Pomorska książka kucharska”

W programie podpisywanie książek, pokazy slajdów, gotowanie pomorskich potraw oraz degustacja.

Podstawowe informacje o wydarzeniu:

• termin: 19 grudnia 2011 r. (poniedziałek), godzina 17:00
• miejsce: Księgarnia Zamkowa, pl. Hołdu Pruskiego 8

„Gocław, Golęcino” jest monografią dwóch dzielnic, która ukazuje ich historię oraz zabytki. Dzielnice te, zniszczone częściowo przez działania wojenne, z czasem straciły swoją tożsamość i pierwotny charakter. Celem publikacji  jest  m.in. przypomnienie wszystkim o dawnym znaczeniu oraz prestiżu Gocławia i Golęcina.

Książka jest dostępna w księgarni Zamkowej, Antykwariacie Pomorskim i szczecińskich Empikach.

Łamy „Szczecinera” otwarte są dla wszystkich miłośników stolicy Pomorza. Artykuły, felietony, reportaże i wywiady, proza i poezja, komiksy i rysunki – jeśli tylko nawiązują do przeszłości Szczecina, mają szansę na publikację a każdy ma szansę zostać autorem. Swoje propozycje należy przesyłać na adres pawel.knap(at)szczeciner.pl.

Szczeciner to czasopismo, którego tytuł to słowna hybryda, odwołująca się do pozytywnego stosunku do miasta, jego tożsamości i historii. To określenie osoby silnie związanej ze Szczecinem, bez kompleksów akceptującej fakt, że w przeszłości miastem władały różne nacje, posługujące się różnymi językami.

Źródło: http://szczeciner.pl; http://www.facebook.com/szczeciner.

Amatorzy zaczynali od kompletowania prawie nieosiągalnego wówczas sprzętu muzycznego, a potem układali swój repertuar z…. nasłuchu Radia Luksemburg i marynarskich dostaw zagranicznych nagrań na papierowych pocztówkach.

Tak też zaczynał autor książki Wojtek Rapa – czynny do dziś wokalista, basista, kompozytor, dziennikarz muzyczny i sideman. Znany z gry wspólnie z popularnymi solistami i zespołami z tamtych lat: Heleną Majdaniec, Karin Stanek, Jackiem Lechem, Henrykiem Fabianem, członkami zespołu “NO TO CO”, by wreszcie uzupełnić pierwotny skład Czerwono-Czarnymi na jubileuszowych koncertach w Szczecinie i Gdańsku. Ta osobliwa „spowiedź” Wojtka Rapy jest do bólu szczera choć także pełna dowcipu i żywej akcji. Bo też autor miał życie barwne nawet w najtrudniejszych latach 80. Warto tę, pełną szczecińskich kontekstów, książkę przeczytać choćby dlatego, że jest tak bardzo autentyczna. Warto przypomnieć o „Chłopcach z Sorreno”, o losach zespołów takich jak „Nieznani”, „Święci”, „Kon Tiki”, „Następcy Tronów”, „Telegramie” i innych. Książka zawiera liczne, unikalne zdjęcia z tamtych lat.

Książkę Wojciecha Rapy “Szczeciński Big Beat. Czerwono-Czarni i ja” za około 21,00 zł aktualnie można nabyć w  Księgarni Zamkowej, Sklepie Muzycznym przy ul. Kaszubskiej oraz bezpośrednio u wydawcy – Oficyny IN PLUS, wykorzystując stronę sklepu: www.oficyn.com lub kontaktując się telefonicznie (91) 483 27 34.

Historia Turzyna jest bardzo skomplikowana. Wieś dwukrotnie była spalona i dwukrotnie zmieniała swoją lokalizację. Obecnie obszar graniczący ze Śródmieściem – aleją Piastów, kojarzony jest właśnie z tą dzielnicą. Sama nazwa “Turzyn”, przez lata powojennej historii, została przeniesiona na targowisko i dawny dworzec.

Książka dostępna jest od dzisiaj w Księgarni Zamkowej i Antykwariacie Pomorskim, a wkrótce w innych księgarniach.

Na wieczór z cyklu „Szanujmy wspomnienia” zaprasza Anna Neugebauer, pomysłodawczyni i realizatorka m.in. „Wieczorów szamańskich”, na które zaprasza ciekawych szczecinian z różnych środowisk. Tym razem jej gośćmi będzie znana szczecińska dziennikarka Krystyna Pohl i kolekcjoner Sebastian Biela – autorzy książki.

Krystyna Pohl
Dziennikarka, publicystka morska, współpracownik Uniwersytetu Szczecińskiego. Z pasją opisująca dokonania i problemy branży morskiej, tropicielka ciekawych ludzi oraz zapomnianych wydarzeń i historii szczecińskich. Autorka kilku książek o Stoczni Szczecińskiej i statkach w niej budowanych (m.in. „Wielka historia statkami pisana”, „61 lat Stoczni Szczecińskiej”, czy „Szczecińskie chemikaliowce”), wywiadu – rzeki „Jak Jan z Krystyną” (rozmowa z byłym prezydentem Szczecina Janem Stopyrą), monografii „Kapitanowie”.

Sebastian Biela
Szczeciński kolekcjoner. Od kilku lat zbiera wszystko, co jest związane z „Haus Ponath” i KG „Kaskadą”. Przesiaduje w archiwach, odwiedza giełdy i aukcje. Jego kolekcja pocztówek, zdjęć, gadżetów związanych z tymi obiektami nie ma sobie równych. Jest jedyna w Polsce. To dzięki niej mogła powstać ta książka.

Udział w spotkaniu zapowiedziało również kilku byłych pracowników Kombinatu Gastronomicznego „Kaskada”, a także dawni goście, oczarowani jej niezwykłym klimatem.

]]> http://sedina.pl/index.php/2011/10/17/w-kuzni-o-kaskadzie/feed/ 0 http://sedina.pl/index.php/2011/10/17/11646/ http://sedina.pl/index.php/2011/10/17/11646/#comments Sun, 16 Oct 2011 23:02:24 +0000 sedina http://sedina.pl/?p=11646 Walkowska Wydawnictwo zaprasza wszystkich małych szczecinian wraz z rodzicami, nauczycielami, opiekunami do wspólnej zabawy podczas wędrówki bajkowym szlakiem duszka Bogusia.

Wyruszcie na spacer po Szczecinie do miejsc opisanych w “Zamkowych opowieściach duszka Bogusia”. Koniecznie zabierzcie ze sobą mapę! Można ją otrzymać bezpłatnie w Centrum Informacji Kulturalnej i Turystycznej na Zamku Książąt Pomorskich, w Księgarni Zamkowa oraz innych punktach biorących udział w zabawie.

Każdemu opowiadaniu odpowiada jedno miejsce zaznaczone na mapie. Odnajdź je i zbierz we właściwych polach specjalne pieczątki. Każda pieczątka jest inna!

Zebranie wszystkich pieczątek oznacza zdobycie tytułu “Przyjaciela duszka Bogusia”. Udaj się ponownie do Zamku Książąt Pomorskich (CiKiT), pokaż wypełnioną mapę i odbierz pamiątkowy znaczek.

]]> http://sedina.pl/index.php/2011/10/17/11646/feed/ 0 http://sedina.pl/index.php/2011/09/22/kaskada-na-otwarcie-kaskady/ http://sedina.pl/index.php/2011/09/22/kaskada-na-otwarcie-kaskady/#comments Wed, 21 Sep 2011 23:05:50 +0000 sedina http://sedina.pl/?p=11357 28 września 2011 roku pojawi się w sprzedaży książka Krystyny Pohl i Sebastiana Bieli pt. „KASKADA”. Zapraszam na spotkanie z autorami do salonu EMPiK w Galerii Kaskada 28 września o godzinie 19.00.

W 1889 roku u zbiegu alei Niepodległości i ul. Obrońców Stalingradu stanął budynek, najpierw wielofunkcyjny, a w 1929  zamieniony w kombinat klubowo-rozrywkowy Haus Ponath. Po II wojnie światowej obiekt „próbował” podtrzymać swoją przedwojenną sławę jako Balti Palace, jednak dopiero w 1962 roku stał się, i to na wiele lat, szczecińskim centrum nocnego życia.

Szczecińska dziennikarka Krystyna Pohl i kolekcjoner Sebastian Biela podjęli próbę przypomnienia niezwykłej historii Haus Ponath i Kaskady.

Wybrane fragmenty z książki:

z menu Haus Ponath:
Majonez z homara z masłem i grzankami…………………….4
Kawior z bieługi małosolny z masłem i grzankami………….7
Sałatka włoska z bułką………………………………………0,75
Jajka po rosyjsku z bułką……………………………………….1
Śledź marynowany z ziemniakami smażonymi…………..0,50
Tatar z masłem i chlebem…………………………………..1,50
Salceson z ziemniakami smażonymi………………………1,25

…Części garderoby oddane do naszej szatni za pokwitowaniem są ubezpieczone maksymalnie do kwoty 1000 marek.
… Nie wiem czym by to się skończyło, gdyby nie interwencja kelnera, który syknął: „Komandziora, daj spokój, to konsumentka”. Pani przeprosiła i odeszła. To była prostytutka, a „Rondo” to była przecież ich sala.
… W końcówce lat 70. któregoś wieczoru, w „Kaskadzie” był ówczesny sekretarz KW. Podpadły mu „panienki”, że ich tak dużo, że nie pracują jak przyzwoici ludzie. Kazał je spisać i następnego dnia dyrektorom różnych szczecińskich przedsiębiorstw wydał polecenie, aby je zatrudnić. Pracowałem wówczas w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Energetyki Cieplnej i pięć pań trafiło do nas. Zostały monterami i palaczami w kotłowniach.
… Kręciliśmy się i mamrotaliśmy pod nosem „czincz many” lub „coś kupić, coś sprzedać”.

Książka w formacie A4, w twardej oprawie, bogato ilustrowana, w oryginalnej formie graficznej, 112 stron.

Zapraszam na spotkanie z autorami książki „Kaskada”, będącej przyczynkiem do zachowania pamięci o jednym z najciekawszych lokali rozrywkowych przedwojennego i powojennego Szczecina.

Aleksy Pawlak

Wycieczka odbędzie się 13 sierpnia 2011 r. (sobota).

Wyjazd ze Szczecina: godz.10:00. Przewidywany czas przejazdu: około sześciu godzin. Zgłoszenia przyjmowane są pod adresem wydawnictwo@walkowska.pl, w tytule maila należy wpisać „Wycieczka 13.08.” Miejscówka w autokarze kosztuje 15 złotych. Przejazd autobusem Tourismo należącym do Interglobus Tour. Sznur samochodów za wycieczkowym autokarem mile widziany! Jedziemy na wycieczkę, bierzemy książkę w teczkę! Dowiemy się, że okoliczne miejscowości ozdobiła każda epoka, a nawet …obca cywilizacja. Weź ze sobą bułki na miękko, jaja na twardo, oranżadę, kompas i szeleszczący ortalion.

„Zachodniopomorskie tajemnice” Michała Rembasa to zbiór 37 tekstów o miejscach niezwykłych i ciekawych, chociaż mało znanych. Książka ukazała się w lipcu 2011 r. nakładem oficyny Walkowska Wydawnictwo.

„Megalityczne budowle, zapomniane poniemieckie cmentarze, pamiątkowe głazy sprzed lat i tajemnicze ruiny… W zachodniopomorskich lasach, polach i położonych na uboczu wioskach ukryte są prawdziwe perełki, o których przewodniki wspominają nader pobieżnie lub zgoła milczą o nich. A szkoda, bo wiele z nich to fascynujące miejsca. Spośród miejsc, które zrobiły na mnie największe wrażenie wybrałem 37. I mam nadzieję, że niektórzy czytelnicy, gdy już tam trafią poczują to co i mi się tam zdarzało: dreszczyk ekscytacji” – napisał autor we wstępie. Jego ciekawość i ambicja każą mu pisać o miejscach w które tzw. masowy turysta jeszcze nie dotarł. Michał Rembas w dzieciństwie uwielbiał przygody Pana Samochodzika. I twierdzi, że gdyby bohater książek Zbigniewa Nienackiego istniał naprawdę, zapewne pokochałby nasze strony.

Michał Rembas – z wykształcenia historyk, z zawodu dziennikarz, z pasji podróżnik. Pasjonat starych cmentarzy i architektury. Współpracuje między innymi z „National Geographic”, „Gazetą Wyborczą”, „Aktualnościami Turystycznymi”, „Wędrowcem Zachodniopomorskim” oraz „Szczecinerem”. Współautor książek: „Nekropolie. Zabytkowe cmentarze wielokulturowej Polski”, „Dąbie. Prawobrzeże Wielkiego Szczecina”, „Jezioro Miedwie i Nizina Przyrzycka”, „Z archiwum Sz. Śladem szczecińskich historii niezwykłych XX wieku” (Cz. I i II).

Książka „Zachodniopomorskie tajemnice” dostępna jest w księgarni Zamkowa, szczecińskich salonach Empik.

Publikacja jest monograficznym opracowaniem zjawisk kulturowych, jakie miały miejsce na Pomorzu Zachodnim i Przednim, w tym odcinku pradziejów, który zwany jest młodszym okresem przedrzymskim. Oba regiony odznaczały się wówczas specyficznym obliczem kulturowym na tle obszarów sąsiednich. Na specyfikę tę składała się przede wszystkim  wyraźna zachowawczość w stosunku do nowych impulsów kulturowych, jakie docierały tu z obszarów głównie cywilizacji celtyckiej. Obszar Barbaricum doświadczał wówczas intensywnej ewolucji modelu kultury, inicjowanego przez Celtów i definiowanego jako proces latynizacji. Jest to jedno z fundamentalnych wydarzeń w dziejach ówczesnej Europy, adekwatne pod względem ważności do procesu romanizacji czy chrystianizacji w wiekach późniejszych.

Południowe wybrzeże Bałtyku, okupowane przez ludność kultury jastorfskiej i oksywskiej, nadal kontynuowało tradycje wiązane z wczesną epoką żelaza, a niekiedy nawet epoką brązu widoczne w stylistyce ozdób, ceramiki i obrządku pogrzebowego. Ostrożnie adoptowane elementy tzw. latynizacji, który to proces objął całość ówczesnej Europy Barbarzyńskiej, dały w efekcie specyficzny konglomerat kulturowy Pomorza Zachodniego i Przedniego. Ta specyfika polega głównie na dwutorowości procesu adaptacji nowych wzorców kulturowych, które szybciej wdrażano w sferze sepulkralnej (kulcie zmarłych), niż w sferze życia codziennego.

Zebrany w książce materiał archeologiczny poddano analizie pod kątem stylistyki, typologii i chronologii. Prezentowana monografia posiada rozbudowany katalog stanowisk archeologicznych, opisanych w wyczerpujący sposób pod względem inwentarza, adekwatnej literatury, danych archiwalnych i stanu zachowania. Należy podkreślić, że jest to pierwsze monograficzne opracowanie Pomorza Zachodniego i Przedniego w okresie przedrzymskim, stąd tym większa wartość pracy. Po raz pierwszy też poddano szczegółowej analizie ceramikę kultury jastorfskiej z omawianego obszaru, co zaowocowało rozbudowaną typologią, niezbędną do prowadzenia przyszłych studiów.

Książka jest w miękkiej oprawie i zawiera aż 720 stron, na które obok tekstu autorskiego składają się ryciny oraz mapy. Publikacja kosztuje 49,35 zł i można ją nabyć w sklepach Muzeum Narodowego w Szczecinie.

Autor publikacji – dr Bartłomiej Rogalski to z urodzenia poznaniak, który studiował archeologię na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu (1993–1998). W 2004 roku na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu im. Tadeusza Kotarbińskiego w Zielonej Górze obronił rozprawę doktorską pod tytułem „Przemiany kulturowe na Pomorzu Zachodnim i Przednim w młodszym okresie przedrzymskim (III–I w. p.n.e.)”. Praca powstała pod kierunkiem prof. dr. hab. Wojciecha Dzieduszyckiego, recenzji podjęli się natomiast prof. dr hab. Grzegorz Domański oraz prof. dr hab. Jerzy Okulicz-Kozaryn.

Od 2008 roku Bartłomiej Rogalski zatrudniony jest w Dziale Archeologii Muzeum Narodowego w Szczecinie. Jest członkiem redakcji naukowej wydawanych w Szczecinie zeszytów archeologicznych „Materiałów Zachodniopomorskich”. Należy do Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich, pełniąc funkcję sekretarza Oddziału w Szczecinie. W ostatnich latach kieruje z ramienia MNS projektem badawczym dotyczącym schyłku starożytności i początków wczesnośredniowiecznego/słowiańskiego osadnictwa na obszarze Pomorza Zachodniego realizowanym w kooperacji z Römisch-Germanische Kommission.

Prezentowana książka dotyczy jednego z najbardziej interesujących okresów w dziejach architektury Szczecina, a mianowicie przełomu XIX i XX w. Koniec XIX w. i pierwsze lata następnego stulecia były dla Szczecina okresem dynamicznego rozwoju. W ciągu życia jednego zaledwie pokolenia prowincjonalne pruskie miasto garnizonowe awansowało do rangi gospodarczej potęgi, stając się największym portem na Bałtyku. Towarzyszył temu szybki rozwój przestrzenny miasta i ożywiony ruch budowlany. Właśnie wtedy Szczecin zyskał swój niepowtarzalny charakter, który tworzą szerokie aleje i wielkie place, rozległe dzielnice willowe i obszerne parki; wówczas też powstały monumentalne Wały Chrobrego (dawne Hakenterasse).

Szczecin stał się w tym czasie w dwojaki sposób ważnym miejscem dla ówczesnej architektury. Przede wszystkim był obszarem realizowania retrospektywnej, „żurnalowej” architektury, w klarowny sposób prezentującej dotychczasowe tendencje. Stąd bierze się wielowątkowość i eklektyzm architektury wilhelmińskiej w Szczecinie, które do niedawna uznawane były za jej słabość. Jednak właśnie dzięki temu jest ona doskonałym przykładem architektury Niemiec okresu wilhelmińskiego (lat 1889–1918). Rola Szczecina nie ogranicza się tylko do tego – był on również miejscem prowadzenia eksperymentów i realizowania nowych koncepcji. Od lat dziewięćdziesiątych XIX w. w Szczecinie coraz częściej sięgano po wzory awangardowe. Niekiedy nawet pojawiają się w Szczecinie dzieła o nowatorskim charakterze w skali metropolii berlińskiej i obszaru jej wpływów. Należą do nich nie tylko realizacje architektów z wielkich ośrodków (np. osiedle Ackermannshöhe Hermana Muthesiusa), lecz także projekty miejscowych architektów (np. willa Rohrbecków Adolpha Thessmachera).W tym znaczeniu Szczecin staje się u progu XX w. metropolią – biorąc udział w procesach dziejących się w Berlinie. Sformułowanie służące za tytuł publikacji – między prowincją a metropolią – oddaje charakter architektury wilhelmińskiego Szczecina, zarazem prowincjonalnej i włączającej się w rytm życia artystycznego wielkiej metropolii.

Publikacja powstała na podstawie rozprawy doktorskiej, obronionej w 2003 r. w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. Książka ma objętość 512 stron w formacie B5, z czego ostatnie około 100 stron to zamieszczone na kredowym papierze fotografie oraz plany obiektów. Monografię wydano w twardej oprawie, dodatkowo dołączono mapę miasta z okresu przedwojennego (format A3).  Publikację można nabyć bezpośrednio w sklepikach Muzeum Narodowego. Co warto podkreślić – atrakcyjna jest sama cena książki – 39 zł.

Autorem pracy jest dr Rafał Makała – szczecinianin, który studiował historię sztuki na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu (1987–1992) i Uniwersytecie w Kolonii w Niemczech (1991–1992). W 2003 r. w Instytucie Historii Sztuki UAM w Poznaniu obronił rozprawę doktorską pod tytułem „Między prowincją a metropolią. Architektura Szczecina w latach 1891–1918”, napisaną pod kierunkiem prof. dr hab. Konstantego Kalinowskiego i prof. dr hab. Jana Skuratowicza. Od 1994 r. związany jest z Uniwersytetem Szczecińskim, obecnie pracuje w Instytucie Polonistyki i Kulturoznawstwa US. Od 2003 r. pełni funkcję wicedyrektora do spraw naukowych w Muzeum Narodowym w Szczecinie. Należy do międzynarodowego stowarzyszenia muzealników ICOM oraz Stowarzyszenia Historyków Sztuki w Polsce, zasiada też w Radzie Programowej Fundacji Akademia Muzyki Dawnej w Szczecinie.

W najbliższy czwartek (14 lipca) o godzinie 16.30 w Sali Kolumnowej Książnicy Pomorskiej rozpocznie się spotkanie z Michałem Rembasem, autorem książki „Zachodniopomorskie tajemnice”.

Publikacja ukazała się w lipcu 2011 roku nakładem Walkowska Wydawnictwo. Na jej całość składa się ze zbiór 37 tekstów o miejscach niezwykłych i ciekawych, chociaż mało znanych.

„Megalityczne budowle, zapomniane poniemieckie cmentarze, pamiątkowe głazy sprzed lat i tajemnicze ruiny… W zachodniopomorskich  lasach, polach i położonych na uboczu wioskach ukryte są prawdziwe perełki, o których przewodniki wspominają nader pobieżnie lub zgoła milczą o nich. A szkoda, bo wiele z nich to fascynujące miejsca. Spośród miejsc, które zrobiły na mnie największe wrażenie wybrałem 37. I mam nadzieję, że niektórzy czytelnicy, gdy już tam trafią poczują to co i mi się tam zdarzało: dreszczyk ekscytacji” – napisał autor we wstępie. Jego ciekawość i ambicja  każą mu przywoływać miejsca, w które tzw. masowy turysta jeszcze nie dotarł. Michał Rembas w dzieciństwie uwielbiał przygody Pana Samochodzika. I twierdzi, że gdyby bohater książek Zbigniewa Nienackiego istniał naprawdę, zapewne pokochałby nasze strony.

Michał Rembas – z wykształcenia historyk, z zawodu dziennikarz, z pasji podróżnik. Pasjonat starych cmentarzy i architektury. Współpracuje między innymi z „National Geographic”, „Gazetą Wyborczą”, „Aktualnościami Turystycznymi”, „Wędrowcem Zachodniopomorskim” oraz „Szczecinerem”. Współautor książek: „Nekropolie. Zabytkowe cmentarze wielokulturowej Polski”, „Dąbie. Prawobrzeże Wielkiego Szczecina”, „Jezioro Miedwie i Nizina Przyrzycka”, „Z archiwum Sz. Śladem szczecińskich historii niezwykłych XX wieku” (Cz. I i II).

]]> http://sedina.pl/index.php/2011/07/09/tropem-zachodniopomorskich-tajemnic/feed/ 5 http://sedina.pl/index.php/2011/06/22/szczecin-w-czasach-prl/ http://sedina.pl/index.php/2011/06/22/szczecin-w-czasach-prl/#comments Wed, 22 Jun 2011 11:00:53 +0000 Busol http://sedina.pl/?p=10710 “Szczecin w czasach PRL” to album ze zdjęciami autorstwa Marka Czasnojcia, dokumentujący codzienne życie szczecinian, zmiany urbanistyczne, wydarzenia kulturalne i sportowe, marsze i demonstracje, gdzie na niektórych zdjęciach znajdziemy siebie, kawałek naszej dzielnicy, historii, tak niedalekiej, ale jakże dla nas niezapomnianej. Album dostępny w sprzedaży m.in. w sklepach sieci EMPIK od soboty 26 czerwca 2011.

]]> http://sedina.pl/index.php/2011/06/22/szczecin-w-czasach-prl/feed/ 1 http://sedina.pl/index.php/2011/06/17/encyklopedia-szczecina-ponownie-w-sprzedazy/ http://sedina.pl/index.php/2011/06/17/encyklopedia-szczecina-ponownie-w-sprzedazy/#comments Thu, 16 Jun 2011 23:05:44 +0000 Busol http://sedina.pl/?p=10656 Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego wznowiło sprzedaż Encyklopedii Szczecina pod redakcją prof. Tadeusza Białeckiego. Od kilku dni można nabywać m.in. długo niedostępny na rynku, a zarazem poszukiwany przez wszystkich tom II oraz suplement I.

W marcu bieżącego roku na rynku ukazał się trzeci i, jak zapewniał prof. Tadeusz Białecki, ostatni suplement do Encyklopedii Szczecina. Wcześniejsze, wydawane w poprzednich latach tomy oraz suplementy od pewnego czasu były praktycznie niedostępne na księgarskich półkach. Wydawnictwo Naukowe US wznawia sprzedaż poszukiwanej przez wszystkich publikacji. Aktualnie możliwy jest do nabycia, oprócz suplementu I i III, tom II Encyklopedii – Wielokrotnie zgłaszały się do nas osoby, które posiadały tom I, a miały kłopot z nabyciem, do kompletu, tomu II. Postanowiliśmy zatem umożliwić wszystkim skompletowanie całości. Osobom, które posiadają już tom I i okażą go przy zakupie gwarantujemy atrakcyjniejszą cenę – zapewnia Dyrektor Wydawnictwa Naukowego Uniwersytetu Szczecińskiego, Edyta Łongiewska-Wijas.

Wydawnictwo zdecydowało się również na sprzedaż w pakiecie kompletu Encyklopedii. Za 100 zł można zaopatrzyć się w tom I, tom II oraz suplement I. Atrakcyjna cena wynika z niewielkiego uszczerbku w tomie I – Dochodziły do nas głosy, iż wiele osób do tego stopnia jest zainteresowanych dziełem pod red. prof. Białeckiego, że może to być dla nich ciekawa oferta. Zdecydowaliśmy się na sprzedaż, wychodząc niejako naprzeciw oczekiwaniom miłośników historii Szczecina – uściśla Dyrektor.

Encyklopedia Szczecina pod red. Tadeusza Białeckiego to tworzone przez ponad 10 lat (pierwszy tom ukazał się 1999 roku) kompendium wiedzy o Szczecinie. Na całość składają się dwa podstawowe tomy oraz trzy suplementy. Ich zawartość tworzą uporządkowane alfabetycznie hasła dotyczące Grodu Gryfa.

W celu złożenia zamówienia należy skontaktować się z Wydawnictwem drogą mailową wnus@wneiz.pl bądź telefoniczną (091) 444 20 06.

Aktualizacja (27 czerwca 2011)

Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego poinformowało, iż nie ma już możliwości zakupu tzw. pakietu Encyklopedii Szczecina (tom I, tom II, suplement I). Wszystkie egzemplarze tomu I zostały bowiem sprzedane. Cały czas do nabycia jest natomiast tom II, suplement I oraz suplement III.

Megalityczne budowle, zapomniane poniemieckie cmentarze, pamiątkowe głazy sprzed lat i tajemnicze ruiny… W zachodniopomorskich lasach, polach i położonych na uboczu wioskach ukryte są prawdziwe perełki, o których przewodniki wspominają nader pobieżnie lub zgoła milczą o nich. A szkoda, bo wiele z nich to fascynujące miejsca. Spośród miejsc, które zrobiły na mnie największe wrażenie wybrałem 37. I mam nadzieję, że niektórzy czytelnicy, gdy już tam trafią poczują to co i mi się tam zdarzało: dreszczyk ekscytacji.

W czasie Dni Morza w dniach 10-12.06.2011 będzie można zobaczyć Zeesbooty, które przypływają do Szczecina na Zlot Oldtimerów. Zacumują przy Nabrzeżu Wieleckim.  Przed Urzędem Miasta przy pl. Armii Krajowej zostanie także otwarta wystawa fotograficzna o Zeesbootach.  Książka Timma Stütza ukazuje niepowtarzalność i urok tych łodzi, tkwiący w wytrzymałości, w ich specyficznym kolorycie i w starodawnym charakterze. Nazwę zawdzięczają dużej sieci łownej, zwanej “Zeese” (polskie „ceza”).

Fragment tekstu z książki:

W roku 1541 kronikarz pomorski Thomas Kantzow napisał: Latem wypływa nań [tzn. na Zalewie Szczecińskim] ponad sto Zesekahnów. Są to małe statki, które potrafią żeglować i pod wiatr, i z wiatrem. Rybacy zarzucają sieci, które nazywają się cezami, i żeglują w górę i w dół Zalewu, łowiąc w ten sposób ryby. To, co złowią, solą i zawożą świeże do pobliskich miast na targ.

U H. Henkinga (1929) czytamy jednak: Łodzie do połowu cezą miały (…) wielkość i masywną budowę, jakiej nie miała żadna pełnomorska jednostka na Bałtyku.

Zeesbooty, które pojawiły się w pierwszej połowie XIX wieku na zatokach Pomorza Przedniego i których dotyczy książka, są od tamtych łodzi o połowę mniejsze, jednak mają tak samo masywną budowę i tą samą metodą łowiło się z nich ryby za pomocą ogromnej sieci, zwanej przez rybaków cezą.

Ostatnie Zeesbooty możemy spotkać dziś między Mönke­bude a Kirchdorfem, między Zalewem Szczecińskim a Zatoką Wismarską. Są one świadkami minionych wieków – czasów, gdy rybacy pływali łodziami żaglowymi. Wszędzie, gdzie na horyzoncie pojawiają się ich ciemne żagle, a ich szerokie kadłuby przemierzają wody zatok, wzbudzają zainteresowanie i przenoszą przyglądającego się w przeszłość.

Od roku 1965 na zatokach Meklemburgii-Pomorza Przedniego organizowane są regaty Zeesbootów. Pierwsze z nich zorganizowane zostały w miejscowości Bodstedt, a kolejne – także w Wustrow, Barth, Dierhagen i Althagen. Do tej pory w Rejestrze Statków widnieje ponad sto takich łodzi. Obecnie wraca do łask łowienie siecią zwaną cezą. Pozwala to żywić nadzieję, że tradycje pomorskich rybaków nie znikną w odmętach zapomnienia.

* * * * * * * * * * * *

TIMM STÜTZ urodził się w  1938 roku w Dreźnie, mieszka w Lipsku i w Glinnej. Z zawodu jest inżynierem. Przez trzydzieści lat pracował w niemieckim i polskim przemyśle stoczniowym. Obecnie pracuje w wolnym zawodzie jako fotografik, publicysta i tłumacz. Od 1983 roku jest członkiem Szczecińskiego Towarzystwa Fotograficznego, w którym kilkakrotnie pełnił funkcję prezesa.