Zeesbooty są świadectwem historii pomorskiego rybołówstwa żaglowego. Książka Timma Stütza ukazuje niepowtarzalność i urok łodzi, tkwiący w wytrzymałości i ich starodawnym charakterze. Tytułowe jednostki  swoją nazwę zawdzięczają dużej sieci łownej, zwanej „Zeese” (pol. „ceza”).

Podstawowe informacje o wydarzeniu:

• data: 25 października 2011 r. (wtorek)
• godzina: 17:00
• miejsce: Książnica Pomorska (Sala Kolumnowa)
• forma: spotkanie z autorem oraz wystawa fotografii
• wstęp: wolny

40 Jahre Stettiner Electricitäts-Werke (13.5 MiB)
Książka wydana z okazji 40-lecia elektryczności w Szczecinie

Artykuł propagandowy z 1941 r. (1.0 MiB)
Dokument zawiera wskazówki dotyczące organizacji pracy i utrzymywania gospodarstwa (m.in. jest mowa o kuchni, ogrodzie, w tekście występują zagadnienia typu: jak powinien wyglądać stół kuchenny, jakie prace przeprowadzać w ogrodzie, etc.) - coś w rodzaju praktycznych porad na wrzesień 1941 r.

Betreuungskarte (1.6 MiB)
Karta "opiekuńcza", wystawiona dla rodziny, która straciła dach nad głową w wyniku nalotu. Zawiera dane o tej rodzinie, adres tymczasowego zakwaterowania, datę nalotu, informacje o poniesionych szkodach, przysługujących kartkach żywnościowych etc. Materiał udostępnił buchheide.

Bitwa Jutlandzka (1003.4 KiB)
Artykuł autorstwa Quebecka w oryginale, wraz ze zdjęciami i obrazkami.

Das Neue Stettin 1931/32 (23.3 MiB)
Bardzo ciekawa pozycja, pokazująca "nowy" Stettin w 1931/1932 r.

Der Pommersche Bauer, Zeitschrift der Landesbauerschaft Pommern (6.6 MiB)
Wydanie z 15 września 1934 r. Traktuje o życiu pomorskich rolników, sławi Rzeszę, etc. Jeśli ktoś lubi zgłębiać statystykę ziemniaków w 1934 r., to mu się przyda. Dziękujemy Gambitowi.

Fort Prusy w Szczecinie (5.3 MiB)

Gazeta Szczecińska z 1783 r. (1.5 MiB)

Informator o Szczecinie z 1956 r. (4.5 MiB)

Informator wydany z okazji 25-lecia Fabryki Kabli w Załomiu (4.2 MiB)
E-book dzięki uprzejmości Penetratora.

Instrukcja obsługi maszyny do szycia marki Stoewer (4.4 MiB)
Wskazówki do używania maszyny do szycia z centralną szpulką - to instrukcja obsługi maszyny do szycia Stoewer w języku polskim. Materiał udostepnił Jsz.

Jezioro Szmaragdowe w Szczecinie Zdrojach (PDF) (3.1 MiB)
Jezioro Szmaragdowe w Szczecinie Zdrojach. Autor: Wojciech Lipniacki. Broszura PTTK. Ebook dzięki uprzejmości Penetratora

Kartki z historii XXX lat sportu motorowego w Szczecinie (10.8 MiB)
Materiał przekazał Jarosław Frycz.

Kronika Szczecińskiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Miejskiego nr 1 za rok gospodarczy 1960 (2.6 MiB)
Kronika Szczecińskiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Miejskiego nr 1 za rok gospodarczy 1960. Unikalny album ze zdjęciami z frontu robót budowlanych Szczecina. Album udostępnił Bogusław Tomaszewski.

Liebes Altes Stettin (19.9 MiB)
Werner Gauss, Liebes Altes Stettin.

List otwarty sedina.pl w sprawie ochrony zabytków (304.6 KiB)

Mapa i plan z przedwojennego przewodnika z 1912 r. (2.1 MiB)

Pinokio - 50 lat kultury studenckiej w Szczecinie (4.1 MiB)
Pinokio - 50 lat kultury studenckiej w Szczecinie

Plan i informator Miasta Szczecina z 1947 r. (7.2 MiB)
Materiał udostępniony przez Bogusława Tomaszewskiego.

Plastische Weltbilder Heft 8 (1.4 MiB)
Plastische Weltbilder Heft 8. Ze zbiorów Z. Florczaka.

Plastycy szczecińscy (27.0 MiB)
E-book przygotowany przez ewęewę.

Polski Szczecin (1.4 MiB)
Piotr Zaremba, Polski Szczecin. Ze zbiorów Bogusława Tomaszewskiego.

Pommerenblatt 1924 (5.7 MiB)

Pommerenblatt 1925 (8.3 MiB)

Pommern Ein Bucherverzeichnis der Pommerschen Landeswardenbucherei (1.9 MiB)
Z domowego archiwum. Spis książek na temat historii Szczecina i Pomorza Zachodniego wydanych do 1939 roku podzielony na kategorie tematyczne, 33 strony, Stettin, Juni 1939.

Przedwojenny kolorowy folder ze Szczecina (1.8 MiB)

Przedwojenny przewodnik po Szczecinie z 1912 r. (9.2 MiB)

Przewodnik po Szczecinie z 1925 r. (20.6 MiB)
Oryginał dzięki uprzejmości Norberta Obryckiego, byłego Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego. E-book przygotowała ewaewa.

Przewodnik po Szczecinie z 1977 r. (11.1 MiB)

Przewodnik po Szczecinie z 1997 r. (12.9 MiB)

Przewodnik Szczecin i okolice z 1960 r. (3.6 MiB)

Publikacja z 1906 r. dot. wyposażenia laboratoriów Maschinenbauschule (1.1 MiB)
Niewielka, 10-stronicowa publikacja z 1906 r., pokazująca wyposażenie Die Laboratorien an der Königlich-Preussischen Höheren Maschinenbauschule Stettin, czyli powojennej Politechniki Szczecińskiej. Materiał prezentujemy dzięki uprzejmości Andrzeja Makaruka (Antykwariat Pomorski).

Spis nazw ulic, placów, wysp, rzek i kanałów miasta portowego Szczecina (8.1 MiB)

Stocznia Szczecińska (61.9 MiB)

Szczecin i Dolne Przyodrze (17.8 MiB)
Cz. Piskorski, Szczecin i Dolne Przyodrze, 1948 r.

Szczecińska komunikacja miejska z 1929 r. (49.8 MiB)
Książka poświęcona komunikacji miejskiej, wydana w 1929 r. z okazji 50-lecia szczecińskich tramwajów.

Szlakami Walki i Męczeństwa po Ziemi Szczecińskiej 1939-1945 (8.9 MiB)
Jan Bogutyn i Józef Bohatkiewicz zapraszają do wycieczki szlakiem miejsc pamięci w regionie. E-book dzięki uprzejmości Penetratora.

Wiadomości klubu sportowego Triton Stettin (2.1 MiB)

Z Archiwum Sz. - Orły z wydziału propagandy (PDF) (640.4 KiB)
Z Archiwum Sz. - Orły z wydziału propagandy.

Z Archiwum Sz. - Spis treści (72.7 KiB)
Z Archiwum Sz. - Spis treści.

Z Archiwum Sz. - Strona tytułowa (110.2 KiB)
Z Archiwum Sz. - Strona tytułowa.

Z Archiwum Sz. - Z gryfem na masce (838.6 KiB)
Z Archiwum Sz. - Z gryfem na masce.

Zabytki Piastowskiego Szczecina (12.4 MiB)
Cz. Piskorski, Zabytki Piastowskiego Szczecina.

Interaktywne porównanie planów Szczecina przed i po wojnie (4.6 MiB)

SEDINA - Sentymentalny spracer do starym Szczecinie (24.1 MiB)

Translator Nazw (56.0 KiB)

• nachstettin.com – Portal internetowy promującym w języku niemieckim wydarzenia kulturalne, imprezy turystyczne oraz inne atrakcje naszego miasta
• SZCZECIN PILOT – Pomnik Pilota Szczecińskiego
• Niemiecka Strona Szczecina nie tylko dawnego – Niemiecka Strona Szczecina nie tylko dawnego
• Galeria zdjęć przedwojennego Szczecina – Galeria zdjęć przedwojennego Szczecina na stronach Szczecińskiego Towarzystwa Miłośników Komunikacji Miejskiej. Na kązdym zdjęciu jest tramwaj. Polecam.
• Galeria zdjęć przedwojennego Szczecina – Galeria zdjęć przedwojennego Szczecina na stronach Parafiiew.-augsb. w Szczecinie. Ciekawe zdjęcia Łasztowni.
• Stettin – Szczecin. Galeria zdjęć starego i współczesnego miasta – Na stronie znajdziecie przedwojenne widoki Szczecina i współczesne zdjęcia miejsc tam przedstawionych.
• Kolekcja Kart Pocztowych Romana Czejarka – Masz czasami wrażenie, że urodziłeś się za późno? A może po prostu jesteś ze Szczecina? To tylko fragment mojej kolekcji kilku tysięcy kart. Miłej zabawy…
• Galeria widokówek – Galeria widokówek na stronach Urzędu Miasta
• Szczecin Wczoraj i Dziś – Internetowa galeria porównująca Szczecin na starej i współczesnej fotografii.
• Galeria Pocztówek – Prywatny zbiór pocztówek ze starego Szczecina
• Szczecińskie Tramwaje na zdjęciach – Szczecińskie Tramwaje na zdjęciach
• Sprzedaż pocztówek z przedwojennego Szczecina – Sprzedaż pocztówek z przedwojennego Szczecina
• Aukcje internetowe z pokaźnym zbiorem dawnych pocztówek z pomorza i nie tylko – Aukcje internetowe z pokaźnym zbiorem dawnych pocztówek z pomorza i nie tylko. Zdjęcia pogrupowane w miasta i regiony.
• Ogromnie ogromniasty zbiór zdjęć (naprawdę) – Naprawde monstrualnych rozmiarów baza zdjęć… Po wejściu na stronę naciskamy u góry “orte”. Po lewej stronie mamy cały alfabet. Wciskamy “+s” . Po chwili ukazuje się się ta sama strona ze wszystkimi miejscowościami na literkę “s”. Wyszukujemy “Stettin”. Rozwijamy Szczecin i przeglądamy poszczególne kategorie. (instrukcja: Arek Police)
• Panoramy Szczecina (współczesnego) – Panoramy Szczecina to zawodowo wykonana strona prezentująca panoramy w naszym mieście. Na uwagę zasługuje bardzo profesjonalne wykonanie strony. Polecam
• Skan “dziennika bombardowań” Szczecina – Skan fragmentu dokumentu opisującego pogodę i inne dane. Dotyczy lotu 20/21 kwietania 1943 roku. Squadron 106.
• Sklep z pocztówkami starego Szczecina – Niemiecka strona z pocztówkami przedwojennego Szczecina. Można się tam zaopatrzyć w takie pocztówki, ale można je również obejrzeć na stronie.
• Niezwykły Szczecin – Galeria zdjęć ukazująca ukryte piękno Szczecina. Zawiera dział e-kartek.
• Pogodno – Piękna dzielnica Szczecina. Kiedyś dzielnica willowa i enkolawa zieleni. Teraz to….zmienia się na niekorzyść. A szkoda
• Sklep z pocztowkami tazke ze Stettina – Sklep z pocztowkami tazke ze Stettina
• Od wieży Bismarka do Zamku – Wycieczka po Szczecinie

Strony związane z historią miasta a także, ciekawostki, trochę historycznej sensacji itp…

• Pomorze1945.com – inicjatywa grupy poszukiwawczo-badawczej którą tworzą członkowie Szczecińskiej Grupy Archeologii Militarnej „Pomorze” oraz specjaliści z Zakładu Medycyny Sądowej Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie.
• Wyszukiwarka mikrofilmów z danymi szczecińskich kościołów – Wyszukiwarka mikrofilmów z danymi szczecińskich kościołów przed wojną.
• Z Archiwum Sz – Internetowa wersja Archiwum Sz. na stronach “Gazety Wyborczej”. Olbrzymia dawka wiedzy, informacji, ciekawostek i sensacji w jednym.
• Soviet Stettin – O Szczecinie na stronach w domenie .ru ?
• Szczecin z lotu ptaka – Niesamowite zdjęcia Szczecina wykonane przez Cezarego Skórkę
• Historia komunikacji miejskiej w Szczecinie. – Rozwoj, trasy, bilety, prezesi… Trasy linii tramwajowych i autobusowych w latach 30 i 40 XX w.
• 2 U-booty – Krótka informacja o dwóch łodziach podwodnych produkowanych w Oderwerke AG, Stettin
• Zamek – Zamek
• From Stettin to… – From Stettin to… – pośród wielu rózych opowieści trzy dotyczące wyjazdu ze Szczecina (ang)
• Strona o Puszczy Bukowej – Strona o Puszczy Bukowej. W niej także ciekawy dział poświęcony historii tego miejsca
• Zamek Książąt Pomorskich – Zamek Książąt Pomorskich
• Osiągnięcia drużyn piłkarskich przedwojennego Szczecina – Wyniki pomorskiej ligi piłkarskiej w latach 1933 – 1935
• Niemiecka strona o Podjuchach – Niemiecka strona o Podjuchach www.podejuch.de
• Szczecińskie stacje i przystanki kolejowe – Szczecińskie stacje i przystanki kolejowe
• Strona przedwojennego mieszkańca Szczecina – Strona przedwojennego mieszkańca Szczecina. Na stronie zdjęcia i informacje o szkołach w których się uczył itp. (niem)
• Podziemny Szczecin – Podziemny Szczecin. Nowa strona mówiąca o Szczecińskich podziemiach…
• Wszukiwarka niemieckich kronik filmowych – Po wpisaniu słowa “stettin” mozemy obejrzec przyklady kilku kronik zwiazanych ze Stettinem, choc samego miasta tam malutko. Podobno po zalogowaniu mozna uzyskac lepsza jakosc filmow…
• Opis parowozów które pracowały w Dąbiu – Opis parowozów które pracowały w Dąbiu
• Strona poświęcona Dąbiu – Strona poświęcona Dąbiu
• Informacje o Flak w Szczecinie – Informacje o Flak w Szczecinie (niem)
• Basement – Schrony, podziemia, fortyfikacje Szczecina oraz okolic.
• Nowy Szczecin – Stona poświęcona promocji Szczecina. Jeśli ktoś kojarzy termin “Śródodrze” to nie muszę nic wiecej dodawać.
• Fajny Szczecin – Czyli to co najfajniejsze w Szczecinie; bunkry, schrony i tunele.
• Lepszy Szczecin – Strona inicjatywy mającej na celu poprawienie estetyki naszego miasta.
• Wirtualny Przewodnik po Szczecinie – Strona poświęcona Szczecinowi nowemu i staremu, ciekawostkom, legendom, etc. Zawiera galerię zdjęć i dział e-kartek.
• Wielgowo i okolice – Strona o Wielgowie, Zdunowie, Sławocieszu i okolicach, autorstwa rwpb.
• Komunikacja Miejska Szczecin – serwis hobbystyczny – KOMIS: Komunikacja Miejska Szczecin – serwis hobbystyczny
• “TiR” – Strona studentów Turystyki i Rekreacji miłośników dawnego Szczecina i jego podziemi
• Cmentarz Centralny w Szczecine – Cmentarz Centralny w Szczecine
• Podział parafialny przedwojennego Szczecina – Podział parafialny przedwojennego Szczecina
• Szczecin moje miasto w fotografii – Autor opowiada o swoich podróżach,zamieszcza ciekawą galerię zdjęć oraz fotografie ze Szczecina (Wały Chrobrego,Pomnik Colleoniego,Brama Portowa,Brama Królewska,Ratusz Czerwony,Pałac, i inne…)
• Tramwaje w Szczecinie – Strona poświęcona szczecińskiej komunikacji miejskiej. Znajdziesz na niej: news’y, zdjęcia, informacje taborowe oraz garść informacji historycznych.
• Portal Przewodnik po Szczecinie – Internetowy Przewodnik po Szczecinie, a w nim: informacje bieżące, nowości wydawnicze, szczecińskie zabytki.
• Stowarzyszenie Miłośników i Posiadaczy Motocykla Junak SFM – Strona Stowarzyszenia Miłośników i Posiadaczy Motocykla Junak SFM

Katalog stron nie zawsze związanych z samym Szczecinem, ale pozostających w tematyce portalu.

• Police i okolice na starej Fotografii – Police i okolice na starej Fotografii
• Historia Autostrady A6 (Berlin – Królewiec) na odcinku Kołbaskowo – Wielgowo – Fragment strony poświęconej historii i teraźniejszości autostrady Berlin – Królewiec.
• Fabryka benzyny syntetycznej w Policach – Fabryka benzyny syntetycznej w Policach (Hydrierwerke Pölitz Aktiengesellschaft) 1938-1945
• Wieże Bismarcka – Strona o wieżach “Bismarcka” znajdujących się w Polsce i na świecie, strona w 3 wersjach językowych…
• Pomorskie obrazy, melancholie, fascynacje – Próba ukazania niepowtarzalnego piękna, estetyki i specyfiki Pomorza, a także odpowiedzenia sobie na pytanie o jego tożsamość.
• Architektura Sakralna Pomorza Zachodniego – Strona przedstawia Architekture Sakralna Pomorza Zachodniego przedstawioną w przejrzysty i ciekawy sposób
• Fabryka braci Stoewer – Wszyscy znają znak firmowy mercedesa – gwiazdę. Samochody produkowane przed wojną w Szczecinie miały za znak gryfa. Fabryka Stoewer byla najwiekszym zakladem przemyslowym w przedwojennym Szczecinie.
• Lodołamacz Stettin – Lodołamacz Stettin
• Szczecin po duńsku – Szczecin po duńsku
• Kolej na Pomorzu – Kolej na Pomorzu
• Pomorze – Stowarzyszenie Miłośników Archeologii Militarnej – wspomnienia z przebiegu działań wojennych, militaria
• Stargard Szczeciński na dawnej widokówce – Stargard Szczeciński na dawnej widokówce. Polecam też cała stronę. Znaleźć można widokówki z różnych miejscowości województwa Lubuskiego.
• Niemiecka strona poświęcona Pomorzu Zachodniemu przed wojną – Niemiecka strona poświęcona Pomorzu Zachodniemu przed wojną
• Galeria przedwojennych zdjęć pomorskich miast – Galeria przedwojennych zdjęć pomorskich miast (niem.)
• Infoludek – Szczeciński Serwis Informacyjny. Infoludek.pl jest portalem internetowym dla mieszkańców Szczecina i Regionu Szczecińskiego szczególnie uwzględniającym potrzeby informacyjne ludzi młodych. Portal wystartował w 1998r. Jest najstarszym i największym portalem informacyjnym w Szczecinie.
• Deutsches Kursbuch – Jahresfahrplan 1944/45 – Skany niemieckiego rozkładu jazdy pociagow na pomorzu w latach 1944/1945. Takze rozklad jazdy pociagow ze Szczecina.
• Nasze Wycieczki – Serwis w którym przedstawiane są ciekawe miejsca i trasy rowerowe w naszym województwie.
• Szczeciński Pododdział Antyterorystyczny – Strona szczecińskiej airsoftowej grupy rekonstrukcyjnej Oddziałów Antyterorystycznych Policji.
• shipspotting – Galeria zdjęć statków w torze wodnym Szczecin-Świnoujście
• Droga wodna Berlin -Stettin – Opis, profil oraz mapy całej trasy.
• Grupa Warowna Bastion – Strona szczecińskiego stowarzyszenia miłośników i poszukiwaczy pamiątek historii
• Stowarzyszenie Lecim na Szczecin – Celem stowarzyszenia Lecim na Szczecin jest promocja Szczecina i szczecinian w Warszawie. Ma to się odbywać poprzez organizację różnorakich imprez kulturalnych (koncerty, wystawy, dyskusje) oraz popularnonaukowych (konferencje, debaty) na terenie Warszawy.
• Police 750 – Galeria Historyczna Polic Jana Matury

Zbiór odnośników do instytucji związanych z historią Szczecina

• Archiwum Państwowe w Szczecinie – Strona internetowa szczecińskiego oddziału Archiwum Państwowego
• Zespół Miejskiego Konserwatora Zabytków – Strona Miejskiego Konserwatora Zabytków
• Książnica Pomorska w Szczecinie – Strona internetowa Książnicy Pomorskiej im. S. Staszica w Szczecinie
• Muzeum Narodowe w Szczecinie – Strona Muzeum Narodowego w Szczecinie
• Województwo Zachodniopomorskie – Strona Województwa Zachodniopomorskiego

Inne Wirtualne Dawne Miasta

• kliniska.com – Serwis poświęcony miejscowości Kliniska Wielkie
• Danzig – Gdańsk – Danzig – Gdańsk
• Architektura przedwojennej Warszawy – Architektura przedwojennej Warszawy
• Szczecinecki Portal Historyczny Szczecinek.org – Szczecinecki Portal Historyczny im. prof. dr Karla Tuempla
• Schneidemühl- Strona Miłośników Dawnej Piły – Historia Schneidemühl, czyli wszystko na temat dawnej Piły
• Wratislaviae Amici – Wrocław i Dolny Śląsk na fotografii
• Festung Posen i nie tylko – Festung Posen i nie tylko, czyli Stary Poznań na fotografii…
• Historia starej Łodzi – Historia starej Łodzi
• Wirtualna Łódź – Wirtualna Łódź
• Lublin – moje miasto – serwis historyczny – Historia Lublina, Stare Miasto, przedmieścia, ciekawostki…
• Gdynia (Gotenhafen) w latach 1939-1945 – Strona poświęcona Gdyni (Gotenhafen) w latach 1939-1945 (19 IX 1939 – 28 III 1945]
• Architektura Ciechanowa – Strona dla wszystkich zainteresowanych architektoniczno – historycznym dziedzictwem Ciechanowa.
• Poznańczyk – Historia, ulice, mapy, galerie…
• Warszawa przedwojenna – Strona poświęcona Warszawie z pierwszej połowy XX w.
• Przewodnik po Warszawie (do 1944 r.) – Strona, która pozwoli Wam odnaleźć się w Warszawie z początku ubiegłego stulecia.
• Stara Warszawa – Stara Warszawa.
• Gliwickie metamorfozy – Gliwickie metamorfozy – przewodnik po mieście.
• gkw.katowice.pl – Strona poświęcona tematyce Górnego Śląska prowadzona przez GKW i Stowarzyszenie Moje Miasto.
• Turek – Atlas Miejski – Próba stworzenia atlasu miejskiego – wielostronnego opracowania krajobrazu miasta Turku.
• Dawny Sopot – Projekt Dawny Sopot został przygotowany pod patronatem i we współpracy z Towarzystwem Przyjaciół Sopotu. Projekt ma na celu zachowanie dziedzictwa kulturowego miasta a także archiwizację materiałów historycznych związanych z regionem.
• Z dziejów dawnego Wielunia – Strona autorstwa doktora Tadeusza Grabarczyka z Katedry Historii Polski Średniowiecznej Instytutu Historii Uniwersytetu Łódzkiego.
• Monografie miejscowości górnośląskich – Dzieje miejscowości Górnego Śląska (artykuły i felietony, bibliografia tematyczna, galerie zdjęć).
• Historia Oleśnicy – Strona nie pretendująca do miana oficjalnej i “naukowej” historii miasta. Jest prywatnym hobby doktora Marka Nienałtowskiego i ma na celu stworzenie kompendium historii Oleśnicy i jej zabytków.
• Montes Tarnovicensis – Tarnowskie Góry – Zachwyt nad historią Tarnowskich Gór i Śląska.
• Drawsko Pomorskie dawniej i dziś – Drawsko Pomorskie dawniej i dziś – strona Krzysztofa Wojtkiewicza

/a

biblioteka dźwięków sedina.pl

Dźwięk organów Buchholza-Grüneberga

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Jest to najprawdopodobniej dźwięk organów Buchholza-Grüneberga (tego z Brandenburga) w kościele w Demmin. 20 sekund muzyki Maxa Regera.

Rozmowy lotników nad Szczecinem

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Rozmowy lotników nad Szczecinem

Fulton, 5 marca 1946 r. – fragment przemówienia Winstona Churchilla

From Stettin in the Baltic to Trieste in the Adriatic an iron curtain has descended across the Continent.

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Fridericus Rex

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Fridericus Rex. Muz C. Loewe, słowa: Willibald Alexis

Marsch

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Muzyczna ilustracja do artykułu hehenia o manewrach i pobycie w Szczecine Najjaśniejszego Pana.

Sygnał TVP Szczecin

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Sygnał dzięki uprzejmości użytkownika Jezu

sedina.pl w mediach

O Internetowej Encyklopedii Szczecina w wiadomościach Polskiego Radia Szczecin

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Paweł Knap opowiada o 6 urodzinach sedina.pl w Radioaktywnej Sobocie

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Paweł Knap opowiada Agacie Rokickiej o 6 urodzinach sedina.pl w Radioaktywnej Sobocie 08.05.2010.

Audycja w radio ABC

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Audycja z udziałem twórców portalu sedina.pl w radio ABC której można było posłuchać 21 maja 2004 roku koło godz 10.15. (18 min).

Audycja w PR Szczecin

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Audycja Agaty Foltyn i Ryszarda Kotli z udziałem Kingi Konieczny (GW) i Administratora sedina.pl z 4 sierpnia 2004 roku w PR Szczecin. Rozmowy dotyczyły głównie bombardowań Szczecina w czasie wojny. Coć zahaczały i o tematy luźno związane z historią miasta

Audycja w PR Szczecin poświęcona konkursowi

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Audycja Agaty Foltyn (z 01.10.2004) poświęcona Konkurskowi “Pamiętać Szczecin” w PR Szczecin z udziałem p. Kazimierza Kaźmierczyka – pionera Szczecina, oraz portalu sedina.pl w osobach Wojciecha Banaszaka – pomysłowawcy i organizatora konkursu i Admina. (ca. 43 min)

Audycja o powrocie Sediny w TV Gryf

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Audycja Stanisława Heropolitańskiego z cyklu “Nasze Miasto” o powrocie Sediny w TV Gryf. 8 grudnia 2004 r.

Audycja “Historia jednego kościoła” o kościółku na Świerczewie

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Audycja Sebastiana Wypycha “Historia jednego kościoła” o kościółku na Świerczewie z 31.10.2004 – w PR Szczecin

Informacje o pokazach w kinie Helios w PR Szczecin

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Informacje o pokazach w kinie Helios w PR Szczecin 26.01.2005 roku między godz 7.00 a 8.00. Repoprtaż, kilka informacji i telefonów (6:28 min)

O urodzinach sedina.pl w RMF FM

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Tak tak… Powiedzieli o naszych urodzinach na ogólnopolskiej antenie i nie jest to żart ani montaż. 7 maja 2005 o godz 18.00

Audycja w PR Szczecin z okazji zakończenia konkursu

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Audycja w PR Szczecin z okazji zakończenia konkursu “Pamiętać Szczecin” z dn. 8.06.2005 (42 min)

Audycja w PR Szczecin poświęcona Portalowi sedina.pl

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Audycja w PR Szczecin z dn. 13.01.2006 poświęcona Portalowi sedina.pl. (44 min)

Audycja w Radio VOX FM

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Audycja w Radio VOX FM z 17.01.2006 z udziałem Wojciecha Banaszaka poświęcona portalowi, filmom powojennym oraz konkursowi “Pamiętać Szczecin” (14 min).

Krótka zajawka o Portalu i Podziemnym Szczecinie w TOK FM

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Krotka zajawka o Portalu i Podziemnym Szczecinie w TOK FM z 21.03.2006

Sedina.pl w audycji “Trącić Myszką” w PR Szczecin

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Sedina.pl w audycji “Trącić Myszką” w PR Szczecin poświeconej społecznościom internetowym. (24.04.2006 godz 23.05). Czas: 30 min.

Woti (sedina.pl) w VOX FM

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Woti (sedina.pl) w VOX FM 26.04.2006 – Audycja 15 min

Audycja w PR Szczecin poświęcona sedina.pl magazyn

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Nocna audycja Agaty Foltyn w PR Szczecin poświęcona sedina.pl magazyn i portalowi z dn. 19.05.2006. Czas 51 min

Informacja o sedina.pl magazyn w Radio na Fali

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Informacja o sedina.pl magazyn w Radio na Fali z 23.05.2006

Rozmowa o ’sedina.pl magazyn’ w VOX FM

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Rozmowa Artura Szyszkowskiego o ’sedina.pl magazyn’ z adminem w Radio VOX FM 22.05.2006 (7 min)

Radiowa reklama konkursu Pamietac Szczecin

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Reklama konkursu Pamietac Szczecin w PR Szczecin

Prezentacja sedina.pl – Szczupak 2006

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Prezentacja sedina.pl – Szczupak 2006, dn. 16.01.2007

Rozmowa o sedina.pl w Radio Cafe Szczupak 2006

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Rozmowa o sedina.pl w Radio Cafe Szczupak 2006. Prowadzi Marzena Szóstak

O sedina.pl magazyn nr 2 w Radio Cafe opowiada Szymon Jeż

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

O sedina.pl magazyn nr 2 w Radio Cafe w PR Szczecin na pytania Piotra Rokickiego odpowiada Szymon Jeż – wydawca rocznika. Audycja 13.03.2007

O sedina.pl w radio NDR

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Fragment audycji jaka ukazała sie 6 kwietnia 2007 roku w radio NDR 1, Radio MV w cyklu audycji o relacjach polsko niemieckich

O 3 urodzinach sedina.pl

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

O 3 urodzinach sedina.pl. Materiał Marty Zabłockiej emitowany 13.05.2007 w Audycji Dania na niedziele w Radio Szczecin. O portalu opowiada Torney, woti i hehenio.

7 cudów Szczecina – Rozmowa P. Knapa z Marzeną Szóstak

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

W audycji Radio Cafe w Polskim Radio Szczecin o sedinowym konkursie “7 cudów Szczecina” Marzena Szóstak rozmawia z Pawłem Knapem

Sedina w Czasie Reakcji

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

O poszukiwaniach pomnika Sediny w Czasie Reakcji wypowiadaja się m.in. Genowefa Piwońska, Lech Karwowski, Arkadiusz Bis. Prowadzi Przemysław Szymańczyk.

Wycieczka po Zakładzie Opiekuńczym

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Fragment “Środka Miasta” i materiał Justyny Machnik o dawnym Zakładzie Opiekuńczym na Niemierzynie.

Pozostałości poforteczne w PR Szczecin

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

O murze w kontekście listu otwartego w audycji Wszystko na Gorąco w PR Szczecin. W materiale m.in Torney

O murze w środku miasta

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

O pozostałościach pofortecznych odkrytych przy budowie CH Kaskada w materiale Justyny Machnik wypowiadają sie międzyinnymi Kadent i torney

Wycieczka po wodociągach

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Fragment “Miejscówki” Justyny MAchnik z 8.8.2008 poswiecony wizycie w wodociągach,

Rozmowa w Radio Cafe przed promocją sedina.pl magazyn nr 3

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Audycja Marzeny Szóstak z 20.05.2008

Rozmowa w Srodku Miasta o promocji sedina.pl magazyn nr 3

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Audycja prowadzona przez A. Kutysa i M. Petryczko z 19.05.2008

Podsumowanie promocji sedina.pl magazyn nr 3 w Srodku Miasta

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Audycja z 21.05.2008

Material zarejestrowany podczas promocji sedina.pl magazyn nr 3

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Materiał M. Frymus

Rozmowa w Radiu Złote Przeboje o ciekawych miejscach

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Materiał Grzegorza Hatylaka wyemitowany 14.08.2008

Miejscówka – Niebuszewo (19.09.2008)

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Materiał Justyny Machnik (juna) 19.09.2008 – wycieczka po Niebuszewie, emitowany w ramach “Miejscówki” w Środku Miasta

Relacja z wycieczki “Poszukiwanie Szczecina” (15.11.2008)

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Relacja z wycieczki “Poszukiwanie Szczecina” (15.11.2008), w ramach imprezy “Westival – Sztuka Architektury”. Na trasie znalazła się: olejarnia, Zajezdnia Sztuki, lofty, kościół na Wzgórzu Hetmańskim oraz lokomotywownia. Materiał przygotowała Justyna Machnik (juna).

Czas Reakcji – Rozbiórka kamienicy przy ul. Krasińskiego 6

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Fragment audycji “Czas Reakcji” Janusza Wilczyńskiego poświecony rozbiórce kamienicy przy ul. Krasińskiego 6 w Szczecinie. Rozmowa z Arkadiuszem Bis

Materiał nt. odnalezionego aktu erekcyjnego Pomnika Niepodległości

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Materiał nt. odnalezionego aktu erekcyjnego Pomnika Niepodległości. Materiał Agaty Rokickiej z dnia 10.11.2008

Zwiedzanie dawnej fabryki Didiera na Tamie Pomorzańskiej oraz podziemi browaru Bergschlos

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Materiał Justyny Machnik emitowany 03.07.2009 w audycji Środek Miasta w Polskim Radiu Szczecin dokumentujący zwiedzanie dawnej fabryki Didiera na Tamie Pomorzańskiej oraz zejścia do podziemi browaru Bergschloss.

Machina Czasu – Pomnik Wdzięczności

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Zapraszamy do wysłuchania audycji Agaty Rokickiej z cyklu “Machina Czasu”, poświęconej Pomnikowi Wdzięczności, która została wyemitowana w Polskim Radiu Szczecin 17 X 2010 r.

O sedina.TV w Polskim Radiu Szczecin

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Materiał Janusza Wilczyńskiego wyemitowany 5 XI 2010 r.

Audycja na temat koncertu poświęconego śp. Krzysztofowi “Yossarianowi” Jasikowi

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Audycja Agaty Rokickiej wyemitowana 30 VIII 2011 r.

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Pre Kolabo – Parkowa Blooz. Materiał udostępnił Przemek Thiele.

sPiątku na Sobotę – Szczecin

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Utwór Szczecin z repertuaru zespołu sPiątku na Sobotę http://spns.szczecin.pl/. Dziekujemy za udostępnienie nagrania.

Jurek Porębski – Radio Szczecin

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Jurek Porębski – Radio Szczecin. Dziękujemy autorowi za udostępnienie piosenki.

Jurek Porębski – Statek ze Szczecina

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Jurek Porębski – Statek ze Szczecina. Dziękujemy autorowi za udostępnienie piosenki.

The Analogs – Szczecin

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Utwór ‘Szczecin’ zespołu The Analogs. Dziękujemy zespołowi za zgodę na publikację. Strona zespołu: www.analogs.prv.pl

Bogdan Krys – Szczecin moje miasto

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Bogdan Krys – Szczecin moje miasto

J. Warchota – Szczecińska Piosenka

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

J. Warchota – Szczecińska Piosenka

A. Efer – Piosenka o Wałach Chrobrego

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

A. Efer – Piosenka o Wałach Chrobrego

No Hay Banda – Szczecin

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

No Hay Banda – Szczecin

No Hay Banda – Niebuszewo Blues

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

No Hay Banda – Niebuszewo Blues. Dziekujemy zespołowi za udostępnienie utworu.

Fleszar – Szczecinska Szóstka w Pogodny Świat

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Fleszar – Szczecinska Szóstka w Pogodny Świat

Vespa – To Miasto

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Vespa – To Miasto. Dziękujemy zespołowi za udostępnienie nagrania. http://www.vespa.odra1300.org/

W. Koterba – Mój Szczecin

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

W. Koterba – Mój Szczecin.

Chór Trymer – Radio Szczecin Fokstrot

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Chór Trymer – Radio Szczecin Fokstrot

Chór Trymer – Pieśń o Odrze

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Chór Trymer – Pieśń o Odrze

Chór Trymer – Pieśń o Szczecinie

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Chór Trymer – Pieśń o Szczecinie

Chór Fala – Piosenka Dożynkowa

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Chór Fala – Piosenka Dożynkowa

Chór Fala & Trymer – Płynie Odra

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Chór Fala & Trymer – Płynie Odra

Chór Fala – Szczecinski Tramwaj

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Chór Fala – Szczecinski Tramwaj

Chór Fala – Piosenka z Radia

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Chór Fala – Piosenka z Radia

Chór Trymer – Studentka Fox

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Chór Trymer – Studentka Fox

Szczecińska Czwórka Radiowa – Studencka Piosenka

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Szczecińska Czwórka Radiowa – Studencka Piosenka

Szczecińska Czwórka Radiowa – Kocham Szczecin

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Szczecińska Czwórka Radiowa – Kocham Szczecin

Następcy Tronów – Płacz Wietnamskich Dzieci

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Następcy Tronów – Płacz Wietnamskich Dzieci

The Drozdz – Moje Miasto

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Jest to pierwsze i jedyne wykonanie tej piosenki. Nagranie pochodzi z zaimprowizowanej proby zaimprowizowanego skladu (m. in. Piotr Banach, Marek chrzanowski, Thiele) z roku 1987. Autorem tekstu jest Dzidek Jodko – punkowa legenda “garazowego” Szczecina. Utwor dzieki uprzejmosci Przemka Thiele

Toni Keczer – Szczecinska noc

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Toni Keczer – Szczecinska noc

Karin Stanek – Katarzyna

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Karin Stanek – Katarzyna

Szczecińskie Słowiki – Dom nad Odrą

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Szczecińskie Słowiki wykonują pieśń Tomasza Kiesewettera – Dom Nad Odrą. Jest rok 1986, dyr. Elżbieta Berczyńska – Kus

Kolorowe zdjecie satelitarne Szczecina – I poł lat 90 (2 MB)

Zdjęcie lotnicze Szczecina z połowy lat 90 XX wieku. (1 MB)

Plan Stettina z 1847 roku (2.6 MB)

Plan Szczecina z 1936 roku (8.3 MiB)

Plan Szczecina z 1938 roku (16 MB)

Zdjęcie lotnicze wykonane z ok 10.000 m z 1944 roku (6 MB)

Śródmieście Szczecina 1944 rok (6 MB)

Zdjęcie lotnicze fabryki w Policach po bombardowaniach (1 MB)

[Plik dźwiękowy: otwórz artykuł aby odsłuchać]

Pierwsza audycja z cyklu “Szczecin we wtorek” w PR Szczecin.

W roku 1000 wokół Zachodniego Bałtyku istniały już silne państwa feudalne Duńczyków, Szwedów i Polaków, które dążyły do przejęcia kontroli nad bałtyckimi szlakami handlowymi, z których najcenniejsze wiodły na Ruś i dalej do Carogrodu (Bizancjum/Konstantynopol) i nad Pomorzem. Władcom tych państw bardzo przeszkadzali „niezależni Wikingowie”, szczególnie piraci z Norwegii. Jeżeli do tego dodać czynnik osobisty, jaki wnosiła urażona przez norweskiego króla duma Świętosławy…

Kiedy więc norweski król-pirat, ostatni niezależny Wiking, Olaf Tryggvason, prowadząc swoje 60 okrętów wtargnął na Bałtyk, rabując południowe wybrzeża od Łaby aż po Odrę – zawarto przeciwko niemu sojusz, w wyniku którego w obozie sprzymierzeńców zgromadzono siły pod wodzą Swena Widłobrodego (Dania), Olafa III (Szwecja) i księcia Wolinian (wasal króla Polski, Bolesława Chrobrego). Na dodatek przybyły siły z Norwegii pod wodzą jarla Erika Haakona, wygnanego konkurenta Tryggvasona. Całość tych sił była niemal dwukrotnie większa od sił piratów, a na dodatek Tryggvason o tym nie wiedział.

Powracającego na Morze Północne „ostatniego Wikinga” postanowiono zaatakować w wąskich wodach Sundu, w miejscu uniemożliwiającym mu ucieczkę oraz utrudniającym manewrowanie. Należy pamiętać, że choć sprzymierzeńcy mieli ogromną przewagę liczebną, to Wikingowie dysponowali 11 ogromnymi drakkarami (największy o 200 osobowej załodze) oraz 60-wiosłowymi skeidami. Rozważano też, że bliskość przybrzeżnych płycizn „w razie czego” pozwoli snekom i korabiom na ucieczkę przed groźnymi, ale obciążonymi łupami drakkarami.

Nie było mgły i nie było zaskoczenia – norwescy Wikingowie nie chcieli jednak uciekać w hańbie, przyjęli bitwę. Liczyli, że po związaniu razem dziobów i burt swoich statków (standardowy sposób obrony) uda im się utrzymać zwartość takiego „pomostu” (atakowanego jedynie od dzioba i dwu burt, co umożliwiało sprawne przerzucanie obrońców na najbardziej zagrożone odcinki) do wieczora, a w nocy może przyjść silniejszy wiatr i wyrwą się na otwarte morze, gdzie mniejsze statki nie będą mogły ich ścigać. Jednocześnie płynąc do przodu mogli po prostu przebić się poprzez szyki sprzymierzonych…

Największymi statkami dysponowali Duńczycy i oni rozpoczęli atak od przodu. Pomimo swego męstwa nie zdołali jednak powstrzymać prącej naprzód ławy Norwegów. W końcu, korzystając z faktu, iż Wikingowie są ze sobą dość trwale powiązani – odstąpili, aby mogli ich zastąpić wypoczęci Szwedzi. Takie falowe ataki w centrum powtarzały się wiele razy, bez większego skutku.

Jednocześnie skrajne okręty prawego skrzydła norweskiej „ławy” zaczęli atakować Szwedzi i Słowianie na swych mniejszych łodziach. Szczególnie tym ostatnim udało się przedrzeć poprzez mielizny i zaatakować „ławę” zarówno od boku, jak też od tyłu. Wkrótce udało im się odciąć, oderwać i otoczyć kilka skrajnych okrętów norweskich. Wspólnie ze Szwedami „wykańczali” je, korzystając z przewagi liczebnej i osamotnienia.

W pewnym momencie na pomoc swojemu lewemu skrzydłu ruszyły wielkie okręty duńskie i to był początek końca floty Wikingów-piratów. W ciężkim boju krążony został także okręt Tryggvasona (200 osobowa załoga), który bronił się długo i zażarcie. Jego dowódca podjął decyzję o ucieczce dopiero wtedy, kiedy pozostało już tylko kilkunastu obrońców – próbował wpław dostać się na któryś z jeszcze walczących okrętów, jednak utonął.

Z pogromu zdołało wydostać się jedynie kilka okrętów lewego skrzydła norweskiego, które przebiły się we wcześniejszej fazie bitwy poprzez wyłącznie Szwedzkie okręty prawego skrzydła sprzymierzonych.

Taki był koniec ostatniego króla Wikingów, ale niekoniecznie koniec piratów na Bałtyku…

W załączeniu szkic bitwy i wizerunek słowiańskiego statku.

Wojciech Banaszak

W tekście wykorzystano informacje pochodzące z:

1/ Wyprawy Krzyżowe – Normanowie, Andrzej Michałek

2/ Pomorze Zachodnie poprzez wieki, pod red. Jana M.Piskorskiego

Artykuł z internetowych stron GW

Zbliżając się do Rugii, doznajemy niezwykłego wrażenia déja vu. Oto wielopasmowa estakada wynosi nasze auto na kilka metrów w górę. Po prawej stronie widzimy stocznię, a przed naszymi oczami przesuwa się panorama miasta z majestatycznymi wieżami. To Stralsund. Jeszcze tylko zwodzony most, grobla i już jesteśmy na bałtyckiej wyspie słynnej ze swych pagórków, niezliczonych cypli i zatok, długich lipowych alei, a przede wszystkim z białych, stromych klifów.

W tej scenerii od 10 do 13 sierpnia odbył się zjazd stoewerów produkowanych przed wojną w Szczecinie.

Stoewer otwiera drzwi

- To stosunkowo mały zjazd – stwierdza Manfried Bauer, szef muzeum stoewerów w Wald-Michelbach. – Ale za to z głównym mottem: “Spotkanie stoewerów arkona na przylądku Arkona”. Planowaliśmy, że spotkają się cztery arkony, ale dotarły jedynie trzy. Jedna “padła” po drodze, w Osnabrücku.

Poza arkonami na Rugię przyjechało także pięć innych stoewerów: dwa modele R150, dwa R180 i jeden greif junior. W spotkaniu wzięli udział nie tylko właściciele tych aut oraz osoby towarzyszące, ale również kolekcjonerzy szczecińskich aut. Łącznie przybyło 27 osób.

- W pierwszym dniu spotkania przewidziana była sesja zdjęciowa – mówi Manfried Bauer. – Na Kap Arkona musimy się dostać rano, by mieć odpowiednie światło.

- Przecież tam jest całkowity zakaz ruchu samochodowego! – dziwię się.

- Zgadza się. Ale słowo “stoewer” okazało się doskonałym kluczem. Gdy władze dowiedziały się, że to samochody produkowane niegdyś na Pomorzu, nie tylko udzieliły zgody na wjazd, ale wręcz postanowiły pomóc!

Czerwona arkona z Lazurowego Wybrzeża

Wszystkie stoewery, prowadzone przez granatową arkonę patheon z 1939 r.,

w szeregu podjechały pod wieś Vitt, skąd rozciągał się malowniczy widok na latarnię morską i zatokę. Poszły w ruch aparaty fotograficzne. Hugo Fuchs, kierujący czerwoną arkoną sport cabrio, założył gustowną białą pilotkę: – Przejechałem 2800 km, by dotrzeć na Rugię – mówi. – Na co dzień mieszkam w Nicei. Nigdy tu wcześniej nie byłem, ale bardzo mi się podoba.

- Dlaczego akurat stoewer? – pytam.

- Od lat kolekcjonuję sportowe samochody. Mam 12 sztuk. Arkona jest najstarsza. Gdy zobaczyłem jej zdjęcie w ogłoszeniu, natychmiast urzekł mnie jej harmonijny piękny kształt. Dwa lata zajęła mi restauracja auta. Choć ogólny stan pojazdu był dobry, to jednak mechanika pozostawiała wiele do życzenia.

Królewskie krzesło

Po zapełnieniu wielu klatek filmów i megabajtów pamięci sticków kawalkada rusza w dalszą drogę. Manfried Bauer swoje nieoficjalne przywództwo wśród “stoewerowców” podkreśla kapitańską czapką. Auta kierują się w stronę najwyższego klifu na Rugii – Königsstuhl. Ma 117 m wysokości, z jego szczytu rozciąga się piękna panorama Bałtyku i białych kredowych urwisk. Rozpoczyna się kolejna sesja fotograficzna. Rozglądam się za właścicielem zielonej arkony.

- Nie zielonej, ale czarno-zielonej! – prostuje z udawanym oburzeniem Jürgen Lüttgen.

Stoewery kolekcjonuje już od lat 70. Obecnie ma trzy: dwie arkony i model D3 sport. Tym ostatnim w 1996 r. przybył do Szczecina na zjazd z okazji

100-lecia fabryki braci Stoewerów i 50-lecia fabryki Polmo.

W sumie wyprodukowanych zostało zaledwie 210 samochodów marki arkona. Niewiele przetrwało wojnę.

- Tę arkonę odnalazłem we wsi w pobliżu mojego rodzinnego Düsseldorfu. Przez 40 lat stała zamknięta w garażu! Do dziś, przez 65 lat, przejechała zaledwie 60 tys. km. Wypada mniej niż 1000 km na rok – śmieje się Jürgen.

Kuferek

Stoewery ruszają do miejscowości Sagard, gdzie uczestnicy zlotu zatrzymają się na noc. Jadą w spacerowym tempie. Inni uczestnicy ruchu pozdrawiają oldtimery, oglądają się i machają, słychać klaksony.

- Moja arkona może jechać nawet 130 km na godz. – mówi Hugo Fuchs. – Ale rzadko jadę szybciej niż 100 km na godz. To nie tylko kwestia wieku auta, ale też bezpieczeństwa. Tu nie ma poduszek powietrznych ani kontrolowanych stref zgniotu.

Na miejsce stoewery docierają ok. godz. 17. Informacja w lokalnej prasie zrobiła swoje. Kilkadziesiąt osób już czeka, by obejrzeć je z bliska, wsiąść i zrobić sobie zdjęcia z pięknymi automobilami.

Manfred Barckmann ma kwaśną minę. Jego model R150 z 1934 r. nie będzie udostępniony zwiedzającym: – Niestety auto nie wytrzymało trudów podróży. Pojawił się wyciek oleju. Trzeba się szybko tym zająć, by jutro można było znowu ruszyć w drogę.

Jednak nim się rozpocznie naprawa, mamy jeszcze chwilę na oględziny auta. Jego renowacja została przeprowadzona bardzo starannie. A warto wiedzieć, że miłość Manfreda Bauera do stoewerów jest podwójna. Nie dość, że posiada on auto tej marki, to jego żona jest wnuczką Bernharda Stoewera jr. – pioniera automobilizmu i twórcy szczecińskiej fabryki samochodów.

Manfred otwiera bagażnik i pokazuje mi bardzo sfatygowany kuferek podróżny upstrzony naklejkami z różnych stron świata: – 1912 rok! Prezent od Jürgena Stoewera. Dziś, pomimo że ma ponad 90 lat, nadal żywo interesuje się wszystkim, co jest związane z autami marki Stoewer. O tym zjeździe również wie!

Jürgen, syn Bernharda Stoewera jr., był ostatnim z rodziny, którego losy były bezpośrednio związane ze szczecińska fabryką samochodów. Pracował w niej do 1935 r.

Starzy szczecinianie i stary szczecinianin

Wieczorem wszyscy uczestnicy zjazdu wyruszają do Sassnitz. Gdy dojeżdżamy na miejsce, z zazdrością obserwuję ożywione nabrzeża, pełne knajp i turystów tego małego portowego miasta. Restauracje z doskonale przyrządzanymi rybami znajdują się również na kilkunastu statkach zacumowanych wzdłuż nabrzeża. Na jednym z nich zjemy wspólną kolację.

Manfried Bauer z muzeum stoewerów omawia plan na kolejny dzień zjazdu: – Hasłem dnia jutrzejszego jest “Szczecińskie oldtimery odwiedzają szczecińskiego oldtimera”.

Po Rugii do dziś kursuje kolejka. Wśród kilku lokomotyw jest jedna, która ma własne imię “Rasender Roland”. Została wyprodukowana wiele lat temu w Szczecinie w stoczni Vulcan.

- Rano wyruszamy do lokomotywowni w Putbus, gdzie zrobimy wspólne zdjęcia stoewerów i Rolanda – kontynuuje pan Bauer. – Następnie udamy się Allestrasse na wschód.

Niezwykle długie lipowe aleje są obok urwistych klifów jednym z najbardziej charakterystycznych elementów krajobrazu Rugii.

Australia łaskawa dla oldmobilów

Po części oficjalnej jest chwila na rozmowę. Manfried Bauer wyciąga kartki

z tabelami. – Cały czas szukamy stoewerów, które przetrwały gdziekolwiek na świecie. Jeszcze kilka lat temu sądzono, że nie ma ich więcej niż 120. Dziś już mamy odnalezione 203 i ta liczba ciągle rośnie!

Przyglądam się danym:

- Niezwykłe, że nawet w Indonezji przetrwało jedno auto! A dlaczego tak dużo najstarszych modeli jest w Australii?

- To ze względu na klimat – tłumaczy Bauer. – Korzystny dla aut, znacznie wolniej korodują.

Najwięcej stoewerów jest zarejestrowanych w Niemczech – równe sto, na drugim miejscu znajduje się Australia (22), a na trzecim Szwajcaria (18).

W Polsce znanych jest pięć aut.

- Dwa z nich to najnowsze nabytki pana Kramarzewskiego ze Szczecina – dodaje szef muzeum. – W tej chwili znamy tylko jeden w pełni wyremontowany samochód, znajduje się w Poznaniu.

- Mamy nadzieję, że ta statystyka wkrótce się zmieni! – mówię. – Gdy stowarzyszenie “Forum dla Szczecina” sprowadzi do szczecińskiego muzeum stoewera greifa juniora, będziemy mieli sześć aut w Polsce i już co najmniej dwa po renowacji!

Do zobaczenia w Szczecinie w 2007 r.

Pomału przychodzi czas na pożegnanie. Słyszę jeszcze, jak uczestnicy zjazdu chwalą doskonałą organizację i pomysł spotkania przygotowanego przez muzeum stoewerów w Wald-Michelbach.

- Do zobaczenia wkrótce na kolejnym zjeździe, a jeśli nie, to na pewno w 2007 r. w Szczecinie! – wołają automobiliści na pożegnanie.

Pomysł wielkiego zjazdu stoewerów z okazji finału regat The Tall Ships’ Race w Szczecinie za trzy lata został przyjęty entuzjastycznie. Ja na razie cieszę się, że w drodze powrotnej ponownie zobaczę wieże Stralsundu. Chyba zrobię jeszcze przystanek na jego przepięknej starówce…

Alexis Kiriakou , Gazeta Wyborcza, 20-08-2004

AKiriakou@gazeta.pl

Historia szczecińskiej fabryki samochodów

W 1896 r. szczeciński przedsiębiorca Bernhard Stoewer senior wybudował przy al. Wojska Polskiego nową fabrykę “Stettiner Eisenwerk Bernhard Stoewer sen”. Początkowo produkowano tam tokarki, obrabiarki, części do rowerów i żelazne piece. Wkrótce synowie – Emil i Bernhard jr – zafascynowani raczkującą motoryzacją, zmienili profil fabryki. Już w 1897 r. zbudowali wyposażony

w silnik trójkowiec. Dwa lata później miało swą premierę pierwsze szczecińskie auto Großer Motorwagen (“duży pojazd motorowy”), napędzane dwucylindrowym silnikiem o mocy 6 KM. W tym samym roku Bernhard senior przekazał zakłady synom. Otrzymały nową nazwę – Gebrüder Stoewer, Fabrik für Motorfahrzeuge, Stettin.

Do wybuchu I wojny światowej zbudowano 19 prototypów samochodów osobowych, z czego osiem weszło do seryjnej produkcji. Rozpoczęto produkcję ciężarówek i autobusów (m.in. dla Londynu). Auta eksportowano do Europy, Australii i Ameryki Południowej. Wielkim przebojem okazał się produkowany

w latach 1908-1910 model G4 – stał się wzorem “pojazdu dla mas”.

W 1916 r. firma stała się spółką akcyjną – Stoewer-Werke AG, vormals Gebrüder Stoewer, Stettin. Z końcem wojny zatrudniała ponad 2000 pracowników. Do 1927 wypuszczono na rynek 12 nowych modeli.

Za szczytowe osiągnięcie fabryki uważa się serię aut z ośmiocylindrowymi silnikami produkowaną od 1928 r. – słynne “szczecińskie ósemki”. Były to pierwsze modele, których maskę ozdobiła figurka gryfa.

Wielki kryzys lat 30. mocno dotknął również fabrykę Stoewerów. Bernhard jr. świadom, że potrzebny jest tani i masowy produkt, opracował model V5 – pierwsze niemieckie auto z przednim napędem. W 1932 r. Emil,

a dwa lata później Bernhard jr opuścili fabrykę.

Kondycja firmy zaczęła się poprawiać dopiero w drugiej połowie lat 30. Na licencji Tatry rozpoczęto produkcję popularnego greifa juniora. Opracowano również nowy, bardziej luksusowy model. Występował w dwóch odmianach: Sedina z czterocylindrowym silnikiem (55 KM) oraz Arkona z sześciocylindrowym (80 KM). Obie odmiany oferowane były w kilku wariantach nadwozia. Z chwilą wybuchu wojny fabryka Stoewera została całkowicie przestawiona na produkcję wojenną. Produkowano samochody terenowe R 180 Special i R 200 Special.

Hale fabryczne przy al. Wojska Polskiego uniknęły większych strat podczas bombardowań. Po wojnie zdemontowane urządzenia trafiły do ZSRR. Ogołocone hale stały się zalążkiem przemysłu motoryzacyjnego w polskim Szczecinie. Powstały tam Zakłady Mechanizmów Samochodowych Polmo SA, które w latach 1956-1965 produkowały legendarny motocykl Junak.

Auta ze Szczecina, choć nigdy nie zdobyły znaczącej pozycji rynkowej, zawsze charakteryzowały się nowatorstwem oraz najwyższą jakością. Wielokrotnie były nagradzane medalami na wystawach i pucharami w rajdach. Z 42 tys. samochodów wyprodukowanych w latach 1899-1945 do dzisiejszego dnia przetrwało w różnym stanie nieco ponad 200 sztuk.

Stoewer dla Szczecina

Dziś w Szczecinie nie ma ani jednego stoewera dostępnego dla mieszkańców. Stowarzyszenie “Forum dla Szczecina” chce sprowadzić do miasta limuzynę Stoewera i po renowacji udostępnić ją szczecinianom i turystom. Do kupienia jest kabriolimuzyna stoewer greif wyprodukowana w Szczecinie w 1938 r. Kosztuje ok. 3 tys. euro (13 tys. zł). Teraz znajduje się w muzeum Stoewerów w Wald-Michelbach. Wszyscy, którzy chcieliby dołączyć się do zbiórki, mogą wpłacać pieniądze na specjalnie uruchomione konto:

Agora SA, ul. Czerska 8/10, Warszawa, Pekao SA VII o. Warszawa

94 1240 1109 1111 0010 0257 4014

(W rubryce “cel” bądź “tytuł wpłaty” trzeba wpisać: “Darowizna na zakup samochodu dla Szczecina”).

Akcji patronuje “Gazeta Wyborcza”.

Do miejsc, w których odbywać się będą poszczególne imprezy, będą kursować specjalne, bezpłatne linie autobusowe i tramwajowe (godz. 9.20 – z przystanku Osiedle Bukowe przez os. Słoneczne i Zdroje, 9.25 – z przystanku Police Rynek przez os. Chemik, 9.25 – z przystanku Dworzec Główny PKP przez Bramę Portową i al. Piłsudskiego).

red, Gazeta Wyborcza, 20 VIII 2004 r.

Po podziale „łupu” udaliśmy się w drogę powrotną, po drodze odwiedziliśmy kościół przy ul. Broniewskiego, który jest w trakcie renowacji, której głównym celem jest osadzenie kilkumetrowej szpicy. W ten sposób proboszcz chce przywrócić kościołowi przedwojenny wygląd, bo przez kilka dziesięcioleci dach kościoła był płaski.
Pisała też o tym GW
Ostatnim miejscem naszej wyprawy była ulica Heyki i Maklerska, wybraliśmy się tam w celu sfotografowania pięknej przedwojennej kamienicy, która niestety została przeznaczona do rozbiórki. Po zrobieniu dokumentacji fotograficznej zakończyliśmy wyprawę, którą z pewnością możemy zaliczyć do udanych.

Bruce

Rozwiązanie poprzedniej zagadki: Oczywiście że to wiatrak na Mierzynie – stąd przewrotność zagadki – choć przyznam że to tylko kilkaset metrów od tablicy Szczecin i CH Ster (wieć prawie Szczecin). Jako jedyny zagadkę rozwiązał GRYF…

Miło mi też poinformować, że udało mi się pozyskać do “Działu Zagadek” kolegę GRYFa (krasnal to jego dzieło) co myslę, że wpłynie na poziom ciekawości zagadek, oraz (co mnie cieszy) uniemożliwi mu odpowiadanie na nie .

A w naszej galerii zdjęcia

Nowy hełm jest dokładnie taki jak przed wojną, projektanci odtworzyli go na podstawie zachowanych dokumentów. Ma 15 m wysokości, a razem z krzyżem, który zostanie zamontowany na samej górze – 17 m. Kościelna wieża, którą zwieńczy, to kolejne 23 m. Stalowy krzyż kościoła pw. św. Kazimierza będzie się więc wznosił na wysokości 40 m.

Prace zakończą się prawdopodobnie w przyszłym miesiącu.

Zwieńczenie zaprojektowała szczecińska pracownia projektowa Atrium.

Ceglany kościół pw. św. Kazimierza został zbudowany w 1888 r. w stylu neogotyckim z wieżą przy zachodniej elewacji. Wniesiony dla gminy protestanckiej, po wojnie stał się parafią rzymskokatolicką. Częściowo zniszczony w 1945 r. Z historycznego wyposażenia kościoła przetrwały w zasadzie tylko dwa XIX-wieczne dzwony.

Kinga Konieczny, Gazeta Wyborcza, 18 VIII 2004 r.

Artykuły te będa ukazywały się przynajmniej raz w tygodniu i będzie o czym poczytać. Trochę o nieznanej historii przedwojennego miasta (np. jak to bywało z restauracjami czy domami publicznymi). O przedwojennych planach rozbudowy Szczecina także tych niezrealizowanych. O planach rozbudowy miasta po wojnie (czasami naprawdę dobrze że nie zostały zrealizowane) – aż do lat 90-tych, i wiele innych.

Dziś (16 VIII 2004 r.) przypada 60. rocznica pierwszego poważnego nalotu na miasto i tego dotyczy pierwszy artykuł.

Andrzej gości też na naszym forum jako “Krasiu” myślę, że to może stać się przyczynkim do ciekawych rozmów – do czego zachęcamy…

Na prośbę autora publikujemy krótką uwagę dotyczącą wykorzystania materiałów:
Teksty zostały udostępnione przez autora portalowi sedina.pl i nie mogą być wykorzystywane w całości lub fragmentach przez inne osoby, firmy czy instytucje w jakikolwiek sposób.

Cytaty pochodzą z następujących źródeł:


- „Wspomnienia prezydenta Szczecina 1945-1950”, Piotr Zaremba


- „Bremerhaven – statek śmierci”, Henryk Mąka


- „Szczecin w dokumentach”


- „Zeszyty szczecińskie” – „Ruiny, Niemcy, żołnierze radzieccy…”

- zbiorów własnych autora

Tekst został udostępniony przez autora portalowi sedina.pl i nie może być wykorzystywane w całości lub fragmentach przez inne osoby, firmy, instytucje w jakikolwiek sposób.

60 lat temu, w sierpniu 1944 roku, alianckie lotnictwo dokonało dwóch największych nalotów na Szczecin. Pierwszy miał miejsce w nocy z 16 na 17 sierpnia. Drugi niecałe dwa tygodnie później. To przede wszystkim wtedy zniszczony został Szczecin, który znamy z przedwojennych pocztówek. Redakcja “Głosu Szczecińskiego” przygotowała z tej okazji specjalną wystawę fotograficzną. Będzie można na niej zobaczyć fotografie zniszczonego Szczecina wykonane przez Krystynę Łyczywek, a także zdjęcia ze zbiorów Archiwum Państwowego w Szczecinie oraz Muzuem Narodowego. Te ostatnie zasługują na szczególną uwagę. Wykonane zostały przez fotoreporterów Pommersche Zeitung ale nie dopuszczone do druku przez hitlerowską cenzurę. Fotografie znajdują się w zbiorach muzeum ale nie są niestety eksponowane. Archiwalnym zdjęciom towarzyszą fotografie współczesne ukazujące to co w ciągu powojennego półwiecza w danym miejscu się zmieniło.

Wystawa otwarta zostanie 16 sierpnia na deptaku przy ulicy Bogusława. W kolejnych dniach będzie ją można zobaczyć m.in na Jasnych Błoniach, na placu przed stocznią czy też na placu Rodła. Zachęcam do obejżenia, a od wtorku codziennie do lektury “Głosu” gdzie obok informacji o wystawie znajdą się ciekawe materiały związane ze zniszczonymi budynkami, ulicami i ich powojennymi dziejami.

Andrzej Kraśnicki

Artykuł pochodzi z internetowych stron Zachodniopomorskiej Młodzieży Wszechpolskiej

Włodarze naszego miasta w ostatnich latach uczynili wiele, aby wymazać z pamięci społeczeństwa karty polskiej historii Szczecina. Największe rondo w mieście Gryfa nazwali imieniem Hermana Hakena, a odnowiony skwer w samym centrum miasta nosi miano Fridricha Akermana (obaj byli przedwojennymi niemieckimi burmistrzami miasta Szczecina). Sprowadzono za 1,5 mln złotych kopię kopii Colleoniego – włoskiego najemnika, który przed II woj. światową stał tutaj. Odrestaurowuje się jedynie poniemieckie zabytki, a pamiątki polskiej bytności na tych ziemiach niszczeją. Tymczasem jest wiele symboli polskości, które należałoby przypomnieć i poddać gruntownej renowacji.

Przypomnę jedynie niektóre z symboli polskości, które wymagają natychmiastowej opieki konserwatorów. Jeszcze ważniejsze od ich konserwacji wydaję się jednak przypomnienie szerszemu kręgowi naszej lokalnej społeczności tych pamiątek po Szczecińskiej Polonii. Przy ul. Monte Casino 30 mieścił się przed wojną konsulat polski. Jeszcze kilka lat temu nie było tam żadnej tablicy informującej o tym fakcie. Pojawiła się od około dwóch lat. Niestety nie było to zasługą szczecińskich rajców, ale uczniów jednej ze szkół, którzy ufundowali tę tablicę. Na placu Lotników, gdzie postawiono pomnik Colleoniego, a plac przerobiono na jego stajnię (za ogromne pieniądze z kieszeni podatników) był przed wojną budynek, w którym w latach 30-tych mieścił się Dom Polski w Szczecinie i mieściła się pierwsza Polska Szkoła. Na budynku przy placu lotników 6 znajduję się bardzo nieczytelna tablica o treści „W tym miejscu stał budynek, w którym mieściła się Polska Szkoła w Szczecinie w latach 1931/1934”. Tablicę trudno zlokalizować (ma wymiary 0,40 * 0,70 m), a gdy się to już uda, to jej odczytanie jest chyba jeszcze trudniejsze. Szkołę tę założyła siostra konsula RP w Szczecinie, pani Stefania Lechowska. Pierwszą nauczycielką była zaś pani Gilowa – prosta kobieta., ale patriotka o gorącym sercu. Kolejnymi bohaterskim nauczycielami byli: Maksymilian Golisz (weteran walk o polskość Mazur) i Aleksander Omieńczyński, którzy w roku 1939 zostali aresztowani i zamordowani wraz z innymi działaczami Związku Polaków w Niemczech. Czyż to nie ich sylwetki powinny stanąć na cokole w Polskim Szczecinie? Jest również w Szczecinie kilka pamiątek poświęconych Związkowi Polaków w Niemczech, których symbolem było Rodło przypominające kształtem Wisłę z zaznaczonym Krakowem koloru białego na czerwonym tle. Na ścianie Zamku Książąt Pomorskich, na dziedzińcu, na lewo obok sceny znajduję się najstarsza w mieście tablica poświęcona ks. dr Bolesławowi Domańskiemu. Tablicę wykonano z piaskowca i jest bardzo nieczytelna. Głosi ona następującą treść: „Ks. Dr Bolesławowi Domańskiemu, Prezesowi Związkowi Polaków w Niemczech, Przywódcy i bojownikowi o sprawę polską – Polacy – Autochtoni – w pięrwszą rocznicę powrotu Macierzy do Szczecina we wrześniu 1946 r.” Natomiast na plac Żołnierza Polskiego, w środkowej części tzw. Alei Kwiatowej znajduję się obelisk z tablicą poświęconą Harcerzom spod Znaku Rodła. Tutaj, aż krzyczy, by postawić choć dwie latarnie, które będą ładnie współgrały z całością. Tablica na obelisku dumnie głosi: „Wszystko co nasze Polsce oddamy. W XXV rocznicę powstania harcerstwa w Szczecinie, w hołdzie tym, którzy wszystkie swe siły i życie Sprawie Polskiej oddali 1934 – 1959”. Następną pamiątką jest tablica znajdująca się na placu Rodła 1-2, przy wejściu do bloku znajdującego się naprzeciwko budynku Radissona. Tablica całkowicie nie widoczna, praktycznie nikt o niej nie wie i nikt jej nie zobaczy, mimo że znajduję się w samym sercu miasta! Na tablicy widnieje symbol Rodła z datami 1922 – 1977, a obok napis „W 55 rocznicę powstania Związku Polaków w Niemczech społeczeństwo miasta Szczecina. Szczecin 1977 r.” Najnowsza tablica upamiętniająca Polaków spod Znaku Rodła umieszczona została na Katedrze Archidiecezjalnej pw. Św. Jakuba, na lewej ścianie katedry, patrząc od strony frontalnej. Tablica ta jest w stosunkowo dobrym stanie, ale bardzo słabo widoczna. Napis, który widnieje na niej jest następującej treści:

„I Jesteśmy Polakami

II Wiara ojców naszych jest wiarą naszych dzieci

III Polak Polakowi bratem

IV Co dzień Polak Narodowi służy

V Polska Matką naszą nie wolno mówić o matce źle

Prawdy Polaków spod Znaku Rodła w 60 rocznicę ich ustanowienia – 6 marca 1998 r. Tablicę ufundowało Towarzystwo Przyjaciół Szczecina”.

Na placu Zwycięstwa stoi od 1956 roku postawiony cichaczem, przywieziony ze Lwowa pomnik zapomnianego polskiego poety Kornela Ujejskiego dłuta Karola Popiela z 1906 roku. Jest to bardzo cenna polska pamiątka, a otoczenie przy nim całkowicie zaniedbane (np. ławki stoją odwrócone tyłem do pomnika). W 1956 roku zniszczono w Szczecinie pierwszy polski cmentarz w naszym mieście. Zrównano spychaczem z ziemią 417 grobów wraz z krzyżami i nazwiskami. Do dnia dzisiejszego cmentarza nie odrestaurowano, pomimo intensywnych starań w ostatnich latach. Ostatnio szuka się grobów byłych niemieckich burmistrzów, zapominając całkowicie o Pionierach Szczecina. Księgarnie szczecińskie są zalane potokiem wydawnictw o przedwojennych niemieckich losach Szczecina, a ostatnia publikacja o Poloni Szczecińskiej ukazała się około 30 lat temu. Była to książka pod tytułem „Polonia Szczecińska” autorstwa Stanisława Drewniaka i Anny Poniatowskiej. Są to tylko nieliczne przykłady przypominające o tym, że Szczecin nawet przed wojną był w dużej mierze opanowany przez polską społeczność. Było tak już od czasów kajzerowskich Niemiec, kiedy deklaracja polskości była aktem odwagi. Niechęć Niemców wobec Polaków wrosła jeszcze w czasach Bismarcka, a dużo gorzej było tuż po powstaniu wielkopolskim, które wybuchło przed 84-laty. Natomiast przyznawanie się do polskich korzeni w czasach hitlerowskich groziło eksterminacją. Warto o tym pamiętać w czasie, kiedy mamy ponoć Wolną Polskę, a Szczecin jest z powrotem polskim miastem.

Rafał Wiechecki

Snując swoje wizje pomyslałem: “Ech gdyby tak w jakiejś innej równoległej rzeczywistości jakiemuś lotnikowi “drgnęła ręka” i bomby ominęłyby teatr, to budynek istniał by do dziś (bo może nie rozebrano by go po wojnie) ech…”

I wtedy wzrok mój zaczął widzieć Ratusz i nagle pojawiła się inna myśl. A jeśliby ta ręka “co to drgęła” i ominęła teatr niechcący zbombardowała Ratusz ? To stałbym sobie może teraz pod Teatrem i patrząc niewidzącym wzrokiem rozmyślał o tym ile bym dał żeby przespacerować się pod monumentalnym Gmachem Czerwonego Ratusza, a Ratusz ten znałbym tylko z pożółkłych pocztówek…

Przyznam, że było to ciekawe doświadczenie, bo przecież prawdą jest to, że mimo iż wiele zostało zniszczone – to wiele zostało. I przy tym całym rozmarzeniu o tym czego nie ma zapominam o tym co zostało. Tak dawno nie byłem (w celu historycznym) pod budynkiem Banku PKO BP czy Kościołem Garnizownowym…

Wydarzenie to nie wywróciło “do góry nogami” mojego podejścia do Dawnego Szczecina, ale zwróćiło uwagę na to właśnie, że często nie widzę czegoś co blisko i próbuje zobaczyć to co daleko. [PATOS]

A może czytelnicy portalu też mogą podzielić się podobnymi (metafizycznymi chyba) doświadczeniami ?

Zapraszam do dyskusji

arek@sedina.pl