Opublikowane przez w Architektura i Urbanistyka, Historia, Portal.

Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami zapraszamy wszystkich do zapoznania się z nowym narzędziem służącym do wyszukiwania niemieckich nazw miejscowych oraz ich polskojęzycznych odpowiedników. Aplikacja dostępna jest w prawej kolumnie portalu sedina.pl (tuż pod informacjami o nowościach w Internetowej Encyklopedii Szczecina). Wystarczy wpisać nazwę bądź pierwszych kilka liter…

Jak zapowiadaliśmy na początku roku, w ramach projektu Internetowej Encyklopedii Szczecina opracowano na nowo tłumaczenia nazw miejscowych Szczecina i okolic, które oprócz encyklopedii pojawią się także w postaci wyszukiwarki na portalu sedina.pl. Dziś wraz z nowym mechanizmem wyszukiwania (dostępny w prawej kolumnie portalu sedina.pl) prezentujemy pierwszy zakres danych – czyli ulice, place, dzielnice oraz przedmieścia

Kilka słów należy poświecić w tym miejscu na przedstawienie sposobu, w jaki opracowanie powstało. Podstawę w przypadku ulic stanowi tzw. siatka ulic Szczecina udostępniona przez Wydział Informatyki Urzędu Miasta Szczecin. Zestaw danych zawiera poprawne nazwy, długości, przynależność dzielnicową oraz szereg innych przydatnych informacji. Dane te są odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego oraz administracyjnego i na co dzień stanowią bazę  do pracy wydziałów Urzędu Miasta. Większość ewidencji opartych o ten zestaw nie jest dostępna dla mieszkańców. Jednym z miejsc, gdzie można zobaczyć część tych danych są zasoby mapowe Urzędu Miasta Szczecin. Materiały można przeglądać tam w czysto geograficznym aspekcie, np. jako mapy akustyczne, zdarzeń pożarowych czy w wielu innych, ciekawych opracowaniach. Bazując na takim zestawieniu, dla potrzeb Internetowej Encyklopedii Szczecina, każdą z ulic uzupełniono o linki do serwisu mapowego miasta Szczecin oraz Google maps. Wszystko tak, aby można było w szybki i prosty sposób zlokalizować dane miejsce.

Pamiętać należy, że  „aktualna siatka ulic” jest pojęciem dynamicznym, bo w ciągu roku na skutek uchwał Rady Miasta pojawiają się nowe ulice, likwidowane są stare. Czasami też zmieniają nazwy istniejące ulice. Nie ma na chwilę obecną prostego mechanizmu informującego o tych zmianach. Do problemu zmian dochodzi problem spójnej aktualizacji danych, o czym może świadczyć przykład ulicy Poczdamskiej, która uchwałą Rady Miasta została usunięta ze spisu i oficjalnie nosi nazwę Mączna, ale w spisie Głównego Urzędu Statystycznego nadal funkcjonuje. Przez taką sytuację na (prawomocnej) Mącznej można znaleźć tablice informujące, że jest to ulica Poczdamska, która de facto… nie istnieje.

Jako podstawę opracowania przyjęto stan ulic na początek maja 2011 wraz z wprowadzanymi po tym terminie zmianami. W oparciu o tę listę przystąpiono do weryfikacji nazewnictwa niemieckiego. Pierwszy etap prac opracowania warstwy niemieckojęzycznej rozpoczął się tak naprawdę jeszcze w roku 2010, a autorem podstawowej wersji jest Johann-Sebastian-Bachinstitut • Stettin. W kolejnych etapach obok weryfikacji nazw niemieckich opracowano część nieistniejących obecnie, a nazwanych już po 1945 roku ulic. Należy przy tym zwrócić szczególną uwagę na fakt, że o ile temat zmian nazewnictwa po 1945 roku doczekał się kilku opracowań, to dostęp do źródeł tej wiedzy (sprzed 1989 roku) bywa często, jeśli nie niemożliwy, bardzo utrudniony.

O tym jak ogromna to praca świadczą liczby: wszystkich polskich nazw w wyszukiwarce jest ponad 1500, a niemieckich ponad 1100. Jeśli dołożymy do tego problem w postaci ulic znajdujących się obecnie w granicach administracyjnych Szczecina, a przed 1945 rokiem należących do niezależnych miejscowości bądź też przenoszonych nazw między częściami miasta (patrz: ulica Firlika/Grodzka)  – pozwala to dostrzec ogrom wyzwania.

Dlatego ogromne podziękowania należą się za poświęcony czas Panom: Janowi Iwańczukowi (Schulz) oraz  Henrykowi Jędraszczakowi za ich wiedzę i doświadczenie, które znalazło odzwierciedlenie w tym opracowaniu. Słowa podziękowania za cierpliwość kieruję także w stronę Pani Bogumiły Kuryj i Pana Dyrektora Andrzeja Feterowskiego z Wydziału Informatyki Urzędu Miasta. Podziękowania należą się też kolegom z portalu prawobrzeze.org (Mila) oraz wielgowo.pl (rwpb) za uzupełnienie wiedzy o prawobrzeżnych ulicach. Sam mechanizm wyszukiwarki powstał dzięki uprzejmości firmy dige.pl (szczególne podziękowania dla Marcina Skoniecznego), a aplikację wykonał dla nas Marek Hernik.

Na koniec chciałbym zasygnalizować, iż powyższe opracowanie jest w zasadzie punktem wyjścia do dalszej pracy. Pojawiające się  przez cały czas nowe informacje oraz potrzeba uzupełnienia ulic nieistniejących (do 1956 roku) pozwalają stwierdzić, że kształt „tłumaczarki” będzie się jeszcze zmieniał.  Co ważne – efekty  prac będą widoczne dla wszystkich, którzy mają dostęp do internetu i wejdą na witryny: sedina.pl bądź encyklopedia.szczecin.pl. Prosimy o zgłaszanie wszelkich dostrzeżonych błędów, które przy takiej ilości nazw i poziomie skomplikowania mogą się  gdzieniegdzie pojawić. Dzięki zastosowanej technologii wprowadzenie zmian będzie mogło odbywać się na bieżąco –  zarówno w naszej wyszukiwarce, jak i encyklopedii.

Już wkrótce, w kolejnych wersjach pojawią się w wyszukiwarce następne zakresy danych – akweny, rzeki i strumienie.

Arkadiusz Bis
admin@sedina.pl

Projekt Ulice Szczecina realizowany jest dzięki wsparciu Miasta Szczecina w ramach projektu Internetowej Encyklopedii Szczecina.