Muzeum Narodowe w Szczecinie wzbogaciło kolekcję dzieł Augusta Ludwiga Mosta o cenny obraz. Pierwsza publiczna prezentacja dzieła znakomitego szczecińskiego malarza z epoki biedermeieru miała miejsce 12 lipca 2010 r. podczas konferencji prasowej w Galerii Sztuki Dawnej Muzeum Narodowego w Szczecinie, w której wzięli udział wicemarszałek województwa zachodniopomorskiego Witold Jabłoński, dyrektor Muzeum Narodowego w Szczecinie Lech Karwowski oraz Dariusz Kacprzak – kurator do spraw naukowych, pełniący obowiązki zastępcy dyrektora do spraw naukowych Muzeum Narodowego w Szczecinie.

Malowany techniką olejną na desce obraz W karczmie powstał w 1834 r. – artysta wykonał go w wieku 27 lat, powróciwszy na stałe do Szczecina po latach studiów i pracy w Berlinie oraz podróży studyjnej do Drezna. Obraz zaprezentowany został na dorocznej wystawie Królewskiej Akademii Sztuki w Berlinie. Okazał się tak atrakcyjny, że bezpośrednio z wystawy został zakupiony przez Berlińskie Towarzystwo Sztuki (Berliner Kunstverein). Ostatnio znajdował się w rękach prywatnych w Nadrenii. Do zbiorów Muzeum Narodowego w Szczecinie zakupiony został za pośrednictwem Kunsthaus Lempertz w Kolonii.

To – jak dotychczas – najwcześniejszy obraz A. L. Mosta w kolekcji szczecińskiego Muzeum. Malarz przedstawił rozbudowaną, wielofiguralną scenę we wnętrzu murowanej, sklepionej gospody, oświetlonej wysokimi arkadowymi oknami. Wśród postaci wypełniających salę karczmy znajduje się bogata i zróżnicowana reprezentacja lokalnej społeczności. Pośród rozmaitych mebli, naczyń rozgrywają się symultanicznie różne historie – w centrum wesołe ucztujące towarzystwo. Przy małym stole obok okna siedzą pojedynczy goście, jeden czyta gazetę, drugi siedzi zatopiony w myślach, inny śpi. Przez otwarte drzwi wpada z impetem trójosobowa kapela: skrzypek, basista i trębacz – znak, że to pora popołudniowa. Po prawo kobieta przy kontuarze pod ścianą wyciska sok, obok mały pomocnik dokłada szczapy do piecyka. W głębi widać postacie znajdujące się w pomieszczeniu obok. Wpadające przez okno do wnętrza karczmy popołudniowe, żółtawe światło jest elementem integrującym kompozycję, budującym nastrój przedstawienia.
Obraz Mosta, podobnie jak XIX-wieczna powieść realistyczna, jest niczym zwierciadło, w którym przegląda się codzienność — czasem, jak w tym przypadku, nieco poprawiona, wystylizowana. Naturalistyczny sposób przedstawienia przywodzi z skojarzenia z obrazami holenderskich mistrzów XVII w. Zapoczątkowane w dobie biedermeieru, popularne przez cały XIX w., sceny rodzajowe rozgrywające się w oberżach stały się typowym, odpowiadającym mieszczańskiemu gustowi, elementem wyposażenia wnętrz, zyskały obiegowe określenie „pseudoholendrów”, „nowych Holendrów”. W dziele widoczne jest również jego zainteresowanie rodzimymi, lokalnymi motywami folklorystycznymi – zarówno w wyglądzie osób jak i wnętrz oraz sprzętów. Wywodzące się z ducha romantyzmu zainteresowanie folklorem było typowe dla twórczości tego najwybitniejszego szczecińskiego przedstawiciela biedermeieru. Warto podkreślić, że nowo nabyty do szczecińskich zbiorów obraz W karczmie koresponduje z innym dziełem malarza – prezentowanym w Muzeum Historii Szczecina, Oddziale Muzeum Narodowego w Szczecinie – Handlarze ryb. Oba ukazują ciemne wnętrza wypełnione tłumem postaci i oświetlone złotawym blaskiem. W jednym przypadku jest to wnętrze ryglowej chałupy z widocznym wiązaniem dachu, w drugim – murowana sklepiona sala. Podczas gdy w dziele Handlarze ryb pokazany został dzień powszedni upływający przy pracy, w kompozycji W karczmie upamiętniony jest czas odpoczynku w dzień świąteczny.

Obraz zakupiono dzięki dofinansowaniu przyznanemu przez Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego.

Oprac. dr Ewa Gwiazdowska, Dariusz Kacprzak

Obraz Augusta Ludwiga Mosta W karczmie można podziwiać w Galerii Sztuki Dawnej Muzeum Narodowego w Szczecinie, przy ul. Staromłyńskiej 27, na ekspozycji Malarstwo europejskie od XVI do początku XX w.
http://muzeum.szczecin.pl