Opublikowane przez Bruce w Historia.

Wiek XIX to intensywny rozwój browarnictwa na Pomorzu, w tym także w Szczecinie, w którym powstaje kilkadziesiąt browarów. Rozwijają się one i doskonalą technologię. Dopiero pierwsza wojna światowa, mimo, że działania wojenne ominęły Pomorze, zahamowały dalszy rozwój. Konfiskatą objęto m.in. miedziane kotły warzelne i przewody rurowe, ponieważ stanowiły cenny surowiec dla przemysłu wojennego. Wielu piwowarów poszło na wojnę, z której już nigdy nie wrócili…

Tylko trzem szczecińskim browarom dane było przetrwać kryzys lat powojennych. Ze względu na ich dominującą pozycję na rynku i rozmach z jakim działały nazywam je Trzema Królami. Były nimi browary : „Bohrisch”, „Elysium” i „Bergschloss”. Panowały niepodzielnie na całym Pomorzu, aż do 1945 roku.

Najstarszym z Trzech Króli jest Stettiner Bergschloss Brauerei Rudolf Ruckforth (jego nazwa w pierwszym okresie działalności brzmiała: Stettiner Bergschloss-Brauerei CgaA Rudolf Ruckfort – Szczeciński Browar Góry Zamkowej Spółka Komandytowa na zleccenie Rudolpha Ruckfortha) mieszczący się się przy Pommerensdorferstrasse 23/24 (obecnie ulica Chmielewskiego).

Kolejnym „królem” był powstały w roku 1871 browar „Bohrisch” Zaprzestaje działalność dopiero w styczniu 1945, na trzy miesiące przed wkroczeniem do miasta Armii Czerwonej.

„Elysium” – to ostatni z Trzech Króli. Powstał niemalże w tym samym czasie co „Bohrisch”. Datę założenia browaru „Elysium” określić można na 1 października 1871 roku. Wówczas to wyemitowano 1500 numerowanych akcji o nominale 200 talarów każda. Podczas II wojny światowej browaru nie ominęły silne alianckie naloty. Po wojnie nie podjęto jego odbudowy. Część wyposażenia wywiozła Armia Czerwona, część wynieśli szabrownicy penetrujący tzw. Ziemie Odzyskane.

Trzy powyższe to najbardziej znane szczecińskie browary. Na przestrzeni lat działało ich w mieście około 80. Jak podają źródła w przededniu wybuchu I wojny światowej – oprócz wspomnianych Trzech Króli – istniało jeszcze w Szczecinie 7 innych browarów:

– Stettiner Victoria-Braurei A.-G.,

– Wilhelm Conrad A.-G. Fur Braurei und kornbrennerei mit Presshefefabrik,

– Tivoli Brauerei O.Fleischer A.G,

– Grabower Brauerei zum Greif,

– Bredower Brauerei „Vulcan“ G.m.b.H

– Union-Brauerei und Likorfabrik e.G.m.b.H.

– Adler Brauerei.

Wszystkie zaprzestały działalność na początku lat 20, XX wieku.

Naturalnie, w mieście oprócz browarów istniały także liczne reprezentacje innych producentów piwa. Nie brakowało w Szczecinie przedstawicieli tak szacownych browarów jak: Schultheiss-Patzenhofen, Koestritzer, Engelhardt czy Berliner Schlossbrauerei. Zazwyczaj przedstawicielami byli renomowani hurtownicy, których nazwiska także można znaleźć w książce. Najbardziej znani to Neubaer & Wilke, Peter Klein, Richard Jagow.

Powojenne szczecińskie piwowarstwo to praktycznie działalność browaru „Bosman”. W mieście jednak istniała wcześniej przynajmniej jedna rozlewnia piwa (Ocean przy dawnej ul.gen.Sikorskiego) oraz znana kolekcjonerom puszek wytwórnia RIC – ale to już zupełnie inny temat…

Krzysztof Żurawski

Jeśli pasjonuje Cię birofilia. Jeśli chcesz poznać historię szczecińskich browarów. Jeśli jeszcze jej nie masz…to zamów już dziś publikację szczecińskiego wydawnictwa Publischer, nakładem którego ukazała się książka pt. „Bohrish, Elysium, Bergschloss…- historia szczecińskich browarów do roku 1945”

Książka zawiera 38 stron, na których zawarto 46 ilustracji użyczonych m.in. z prywatnych kolekcji Grzegorza Zwierzyny, Radosława Kwietnia, Dariusza Orłowskiego i Sławomira Jędrzejewskiego.

Zamówienia można składać bezpośrednio u autora: poprzez strone: www.browar.biz/pivaria.php