Wydawało mi się rzeczą oczywistą, że dźwięk nie ma wiele wspólnego z Dawnym Szczecinem. No, chyba że chcemy zaprezentować utwory skomponowane przez Carla Loewego, czy kazanie Jana Pawła II z 1987 roku kiedy był w Szczecinie. Wszak oba przykłady to historia Miasta. Jednak to co udało się odnaleźć podczas uprawiania “archeologii internetowej” przeszło wszystkie moje wyobrażenia (także o tym co można znaleźć w Internecie) i pokazało, że dźwięk też może być historią.

Otóż szukając śladów filmów kręconych w Szczecinie w czasie wojny znalazłem na stronie http://www.stelzriede.com/warstory.htm nagranie audio w formacie mp3 rozmów lotników bombardujących Stettin 20/21 kwietnia 1943 roku.

Szok… Tylko to pomyślałem. Przesłuchałem nagranie raz, drugi, trzeci… Szok, szok, szok…

I nie jest ważne że samo nagranie to właściwie banalne dialogi – zestaw najzupełniej normalnych słów używanych przez ludzi w takich sytuacjach. Nie jest też ważne, że nagranie jest nieciekawe technicznie. Ważny jest fakt, że kiedy słucham tego co tam się dzieje, gdzieś kilkaset metrów poniżej żyje Dawny Szczecin. A to sprawia, (jak usłyszałem od kilku osób, którym prezentowałem moje „odkrycie”) że gdzieś po plecach przechodzą dreszcze…

Myślę, że nie warto się więcej rozpisywać – tego trzeba posłuchać…

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Zapraszam serdecznie do lektury artykułu Kingi Konieczny “inspirowanego” nagraniem który ukazał się w Gazecie Wyborczej w cyklu „Z Archiwum Sz.”. Na zachętę dodam, że jest tam także zapis wspomnień Mariana Adamaszka – nawigatora, który uczestniczył w bombardowaniach Szczecina w 1944 roku a po wojnie w Szczecinie zamieszkał.

Tradycyjnie zapraszam też do dzielenia się swoimi zbiorami, odkryciami i uwagami, bo nie wierzę, że to co znalazłem jest JEDYNĄ zachowaną pamiątką bo bombardowaniach….

Poniżej transkrypcja nagrania oraz nasze tłumaczenie. (Dodam, że nikt z redakcji nie jest ani tłumaczem, ani historykiem, ani militarystą stąd za możliwe błędy przepraszamy i prosimy o uwagi. Będzie nam niezmiernie miło móc je udoskonalać)

Lancaster Stettin Raid Transcript
(April 20/21, 1943)

START OF RECORDING
Pilot: Right oh…
BBC Sound Engineer: Right, we’re on now.
Pilot: OK.
Bomb Aimer: Well, there’s the target straight ahead, Skip.
Pilot: OK, now we’re over the lake now…
Bomb Aimer: OK, now….
Pilot: …just coming up.
Navigator: OK.
Pilot: What was the heading again?
Navigator: 146.
Pilot: OK, on 146…
Navigator: OK.
Pilot: …and the airspeed?
Navigator:170.
Pilot: Yes, I’ve got it. Bang on.
Pilot: OK.
Navigator: Ten seconds. Two minutes, ten seconds, Bomb Aimer.
Bomb Aimer: OK, ??, two minutes ten seconds.
Navigator: Twenty seconds…
Bomb Aimer: You can weave a bit, Skip.
Pilot: OK, bomb aimer.
Navigator: Thirty seconds…
Bomb Aimer: There’s…flares…just to the left.
Pilot: OK.
Bomb Aimer: OK, you can keep weaving for a while.
Navigator: Forty seconds…
Pilot: Check the position of the flares by your time run.
Bomb Aimer: Yes, I can see some ground detail in the flash of the flak bursts.
Navigator: Fifty seconds…
Navigator: One minute…
Bomb Aimer: Keep on weaving skipper.
Navigator: Ten seconds. One minute to go now.
Navigator: F-i-v-e
Pilot: All right now, you’ll want some last minute corrections, bomb aimer…
Bomb Aimer: Yes…
Pilot: …I’ll fly her straight ahead
Bomb Aimer: Steer her nice, straight and level
Navigator: Ten…
Pilot: Bomb doors open.
Bomb Aimer: Bomb doors open.
Pilot: Give her a bit of extra time if anything.
Bomb Aimer: Yes…
Navigator: Fifteen…
Bomb Aimer: …left, left
Navigator: Twenty…
Bomb Aimer: Steady…steady…
Navigator: Twenty five…
Bomb Aimer: Steady…
Bomb Aimer: Bombs away!
Navigator: Thirty.
Bomb Aimer: There goes the cookie…
Navigator: Lookie…lookie…lookie.
Unknown: Oh, we got lucky going over there!
Bomb Aimer: …and there go the incendiaries….there goes my bottle.
Pilot: Umm, take jettison action.
Bomb Aimer: Jettison action now.
Pilot: OK. I think they’re firing at us.
Unknown: Yeh!
Pilot: Bomb doors closed.
Bomb Aimer: Bomb doors closed.
Pilot: By jove!
Pilot: New course now ??.
Navigator: New course….
Bomb Aimer: Look at those fires boys…oh what a….
Navigator: …185.
Pilot: OK, Turning on…185.
Mid-Upper Gunner: There’s a Lanc up on your starboard beam.
Pilot: I see him, yes.
Mid-Upper Gunner: He’s turning down. move…
Pilot: Yes, I can see him…starboard bow now.
Mid-Upper Gunner: Yes, he’s right ahead…
Pilot: OK…
Mid-Upper Gunner: …cross over…
Pilot: Right, give me that course again ??, well north of us.
Navigator: 185.
Pilot: 185, OK.
Pilot: That was direct hit over the target by the look of it!
Crew: yes…yeah…
Pilot: OK.
Unknown: Keep going, Skip, they’re all turning off this way.
Pilot: OK.
Mid-Upper Gunner: There’s a Lanc coming up on your starboard beam underneath our… wing…
Unknown: He’s turned off…just moving off…
Pilot: OK.
Rear Gunner: There’s a Lanc on our port beam.
Pilot: Yes, I can see him…ah…rear gunner.
Mid-Upper Gunner: There’s a bloke still on our starboard beam, just down a bit.
Pilot: I know!
Pilot: right, Now, keep your eyes peeled for fighters, gunners. They’re obviously milling around the target now like…like flies.
Mid-Upper Gunner: OK, Skip.
Rear Gunner: Searchlight underneath our starboard wing, Skip.
Pilot: OK.
END OF RECORDING

Pilot: Słusznie…
Technik dźwiękowy BBC: Słusznie, teraz nagrywamy.
Pilot: OK.
Celowniczy: Więc tam, prosto przed nami jest nasz cel.
Pilot: Dobra, teraz jesteśmy nad jeziorem…
Celowniczy: OK, teraz…
Pilot: …właśnie nadchodzi.
Nawigator: OK.
Pilot: Jaki był cel?
Nawigator: 146.
Pilot: OK, na 146…
Nawigator: OK.
Pilot: …i jaka prędkość?
Nawigator: 170.
Pilot: Tak, mam go, będę strzelał.
Pilot: OK.
Nawigator: 10 sekund, 2 minuty, 10 sekund, celowniczy.
Celowniczy: OK? Dwie minuty, 10 sekund.
Nawigator: 20 sekund…
Celowniczy: Możesz odbić trochę.
Pilot: OK, celowniczy.
Nawigator: 30 sekund…
Celowniczy: Tam są… flary… po lewej.
Pilot: OK.
Celowniczy: OK, wstrzymaj się jeszcze chwilę.
Nawigator: 40 sekund…
Pilot: Sprawdź pozycje tych flar, bo czas ucieka.
Celowniczy: Tak, widzę trochę naziemnych detali na migaczach artylerii przeciwlotniczej.
Nawigator: 50 sekund…
Nawigator: Minuta…
Celowniczy: Ciągle odbijaj.
Nawigator: 10 sekund. Pozostała minuta.
Nawigator: 5!
Pilot: Dobra teraz. Będziesz potrzebował ostatnich poprawek, celowniczy…
Celowniczy: Tak…
Pilot: Polecę prosto przed siebie.
Celowniczy: Pokieruj nią ładnie, prosto i utrzymuj poziom.
Nawigator: 10…
Pilot: Luki bombowe otwarte.
Celowniczy: Luki bombowe otwarte.
Pilot: Daj jej trochę więcej czasu.
Celowniczy: Tak…
Nawigator: 15…
Celowniczy: …lewo, lewo.
Nawigator: 20…
Celowniczy: Spokojnie… spokojnie…
Nawigator: 25…
Celowniczy: Spokojnie…
Celowniczy: Bomby w drodze!
Nawigator: 30.
Celowniczy: Ciasteczka już lecą…
Nawigator: Patrzcie…. patrzcie…. patrzcie.
Nieznany: Mieliśmy szczęście, że tu jesteśmy!
Celowniczy: …i tam lecą zapłonowe… tam leci moja butelka.
Pilot: Hmm. Zrzućcie balast.
Celowniczy: Zrzucam balast.
Pilot: OK. Myślę, że oni w nas strzelają.
Nieznany: Tak!
Pilot: Luki bombowe zamknięte.
Celowniczy: Luki bombowe zamknięte.
Pilot: Na Jowisza!
Pilot: Nowy kurs teraz??
Nawigator: Nowy kurs….
Celowniczy: Patrzcie na tych strzelających chłopców…
Nawigator: …185.
Pilot: OK skręca, na… 185.
Środkowy strzelec: Tam jest lancaster na twojej sterburcie.
Pilot: Widzę, tak.
Środkowy strzelec: On skręca w dół, przesuń się…
Pilot: Tak, widzę… odbijam, teraz.
Środkowy strzelec: OK, on jest idealnie przed nami…
Pilot: OK…
Środkowy strzelec: …minął nas.
Pilot: Daj mi te współrzędne jeszcze raz, na północ od nas.
Nawigator: 185.
Pilot: 185, OK.
Pilot: To było bezpośrednie uderzenie na cel poprzez spojrzenie na niego!
Załoga: Tak… taak…
Pilot: OK.
Nieznany: Dalej. Oni zawracają.
Pilot: OK.
Środkowy strzelec: Lancaster nadchodzi nad twoją sterburtę pod naszym… skrzydłem…
Nieznany: On zawraca… po prostu się usuwa…
Pilot: OK.
Tylny strzelec : Następny cel w naszym zasięgu.
Pilot: Widzę go… ach… tylni strzelający.
Środkowy strzelec: Tam nadal jest przeszkoda na naszej sterburcie, trochę w dół
Pilot: Wiem!
Pilot: Teraz, miej oczy otwarte na myśliwce. Oni teraz na pewno kręcą się wokół celu jak… jak muchy.
Środkowy strzelec: OK.
Tylny strzelec: Szperacz pod naszym prawym skrzydłem.
Pilot: OK.